Witte plekjes in de mond van je baby: melkresten of spruw?

Je kijkt na een voeding in de mond van je baby en ziet een wit laagje op de tong, of witte plekjes tegen de binnenkant van de wangen. Het verschil is met één beweging te zien: melkresten veeg je met een schone vinger of een gaasje weg, de plekjes van spruw blijven zitten.

Spruw komt door een gist, een soort schimmel, en komt vooral voor bij baby’s jonger dan zes weken. Het duurt meestal twee tot drie weken en gaat vaak vanzelf over. Of behandelen zinvol is, hangt vooral af van het drinken; hieronder staat waar je op let, wat je zelf kunt doen en wanneer je de huisarts belt.

Zo zie je het verschil met melkresten

Kijk op een rustig moment na het drinken, bij daglicht of met een zaklampje:

Zie je tegelijk rode plekken op de billen, noem dat er dan bij; dezelfde gist kan daar ook zitten. Gaat de huid op de billen stuk, dan is dat op zichzelf al een reden om de huisarts te bellen.

Bij wie het voorkomt en hoe lang het duurt

Spruw komt vooral voor bij baby’s jonger dan zes weken. Oudere baby’s kunnen het ook krijgen, maar dan is het minder gebruikelijk. Zonder behandeling duurt spruw meestal twee tot drie weken en gaat het vaak vanzelf over; met een middel van de huisarts duurt de behandeling meestal één tot twee weken.

Spruw is geen teken dat er iets mis is met de hygiëne of met hoe je voedt. De gist komt vaak al tijdens de geboorte mee, of later via een tepel, een speen of een vinger. Baby’s met borstvoeding en baby’s met flesvoeding kunnen het allebei krijgen.

Waar de gist vandaan komt

Wat je ziet, zijn witte plekjes die aan het slijmvlies vastzitten. Daaronder zit een gist die op drie manieren in de mond van een baby terechtkomt: tijdens de geboorte, via een tepel waar de gist op zit, of via een speen of vinger. Waarom juist heel jonge baby’s er dan last van krijgen, is niet duidelijk.

Langs diezelfde weg komt de gist ook opnieuw in de mond. Met de adviezen verderop haal je de gist weg van spenen, tepels en handen, zodat je baby hem niet steeds opnieuw binnenkrijgt.

Behandelen of aankijken

Drinkt je baby gewoon goed, dan kun je spruw aankijken: het gaat vaak vanzelf over binnen twee tot drie weken. Drinkt je baby er slecht door, is hij erg onrustig aan borst of fles, of is het na twee tot drie weken niet weg, dan bel je de huisarts. Die kan een middel voorschrijven dat je in de mond van je baby aanbrengt; de huisarts en de apotheek leggen uit hoe je dat doet en hoe lang.

Thuisarts.nl adviseert om na het verdwijnen van de plekjes nog een paar dagen tot een week met het middel door te gaan; hoe lang precies hangt af van de leeftijd van je baby en staat in de uitleg die je erbij krijgt. Zelf iets kopen of smeren zonder overleg doe je bij een babymond niet; overleg eerst met de huisarts of de apotheek.

Bij borstvoeding: jullie worden samen behandeld

De gist kan ook op je tepels zitten. Je merkt dat aan pijn aan je tepels, tepels die glimmen, velletjes op de tepels, of een brandende of stekende pijn in je borst, ook na de voeding. Ook aan het drinken kan het te zien zijn: je baby hapt steeds naar de tepel en laat weer los, of huilt veel bij het voeden.

Krijgt je baby een middel, dan krijg jij een crème voor je tepels. Jullie worden tegelijk behandeld, omdat de gist anders via de tepel terug de mond in kan, en andersom. Doorgaan met borstvoeding kan gewoon. De crème smeer je na elke voeding op je tepels, en voordat je weer gaat voeden was je je tepels met lauw water. Het helpt om je tepels na de voeding droog te houden; met zoogkompressen gaat dat makkelijker.

Voeden met pijnlijke tepels is zwaar, en aanhoudende pijn is een reden om hulp te vragen. Een lactatiekundige of het consultatiebureau kijkt mee, want pijn bij het voeden kan ook een andere oorzaak hebben dan spruw.

Heb jij tegelijk branderige of pijnlijke tepels, lees dan ook pijnlijke tepels bij borstvoeding.

Herbesmetting voorkomen

De gist verhuist mee met alles wat de mond in gaat, en met handen. Dit helpt daartegen:

• Spenen van flesjes elke dag drie minuten uitkoken zolang de spruw speelt.
• Kolfonderdelen na elk gebruik drie minuten koken.
• Handen wassen voordat je gaat voeden, na de wc en na het verschonen.
• Kleren en handdoeken waar voeding of spuug op komt op zestig graden wassen.

Als de behandeling niet aanslaat

De behandeling duurt meestal één tot twee weken. Is de spruw daarna niet weg, of komt hij steeds terug, dan neem je opnieuw contact op met de huisarts. Loop dan ook de punten hierboven nog eens na: een speen die niet dagelijks is uitgekookt, of tepels die niet zijn meebehandeld, kunnen de gist steeds opnieuw aanvoeren.

Wanneer neem je contact op?

Bel de huisarts bij één of meer van deze dingen:

• Je baby drinkt slecht.
• Je baby is tijdens de voeding erg onrustig, of hapt steeds naar de tepel of speen en laat weer los.
• Je baby heeft plekken op de billen waardoor de huid stukgaat.
• De spruw is na twee tot drie weken nog niet weg.

Heb jij bij het voeden tepelpijn die bij dit beeld past, meld dat er dan bij; de behandeling voor jullie samen loopt ook via de huisarts. En drinkt je baby echt veel minder dan anders, let dan ook op de natte luiers; in dat artikel staat waaraan je ziet dat je baby genoeg binnenkrijgt en wanneer je daarvoor belt.

Drinkt hij er minder door?

Bij spruw let je vooral op of je baby minder gaat drinken. In BabyTracker zie je de voedingen en natte luiers van de afgelopen dagen naast elkaar, en dat is precies wat de huisarts wil weten bij het beoordelen. Met een baby tracker app met een timer leg je een voeding vast op het moment zelf, zodat je later niet hoeft te bedenken hoe kort je baby vanochtend dronk.

Bekijk voeding bijhouden