Menu
Je betaalt één keer € 4,99 Alle functies inbegrepen Jullie gegevens blijven veilig Samen met maximaal zes mensen Hulp per mail, vaak binnen een dag

Home / Kennisbank / Voeding voor je baby: borstvoeding, flesvoeding en eerste hapjes

Een ouder geeft een baby in de kinderstoel een hapje groente.Kennisbank

Voeding voor je baby: borstvoeding, flesvoeding en eerste hapjes

Van de eerste voedingen tot mee-eten aan tafel: je wilt weten wat je baby nodig heeft. Hier lees je over borstvoeding, flesvoeding, hapjes en de vraag of je kind genoeg binnenkrijgt.

De eerste maanden is melk de basis. Tussen 4 en 6 maanden kunnen de oefenhapjes beginnen, en rond 12 maanden eet een kind drie maaltijden met de pot mee.

De getallen zijn richtwaarden uit officiële adviezen, vooral van het Voedingscentrum. Wat het consultatiebureau voor jouw baby adviseert, gaat voor.

Hoe vaak en hoeveel drinkt een baby?

In de eerste dagen drinkt een baby minimaal 8 tot 12 keer per 24 uur, in de eerste weken vaak ongeveer 10 keer en rond 6 maanden ongeveer 6 keer.

Je kijkt daarbij naar je baby en niet naar de klok. Dat heet voeden op verzoek. Het voedingsschema zet de aantallen per leeftijd op een rij.

Is je baby op tijd geboren, weer boven het geboortegewicht en groeit die goed? Dan mag er 4 uur tussen twee voedingen zitten.

Voor zo’n baby is de pauze in de eerste twee weken hooguit 6 uur. Slaapt je baby langer, dan maak je die zacht wakker.

Of je baby genoeg binnenkrijgt, zie je aan de groei en aan de natte luiers. Ongeveer 6 per 24 uur wijst daarop. Drinkt je baby minder dan de helft van normaal, of is er meer dan 12 uur geen natte luier geweest? Bel dan direct de huisarts, en buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Er is geen leeftijd waarop de nachtvoeding stopt. Afbouwen kan als je baby goed groeit.

Hoe lukt borstvoeding, en hoe zit het met kolven?

Met welke kant begin je? Met de kant die de vorige keer overbleef.

Een beste houding bestaat niet. Het gaat erom dat jij ontspannen zit en je baby wijd kan happen, bijvoorbeeld in een van de vijf borstvoedingshoudingen.

Twijfel je of je genoeg melk maakt? De aanmaak werkt op vraag en aanbod, dus vaker aanleggen en huid-op-huidcontact helpen. Heb je juist te veel melk, dan werkt extra kolven meestal tegen je.

Drinkt je baby nog niet aan de borst, dan kolf je ongeveer zo vaak als je baby zou drinken. Hoeveel melk je kolft zegt weinig over wat je baby aan de borst drinkt.

Het advies is de eerste 6 maanden alleen borstvoeding te geven. Daarna kun je doorgaan naast de hapjes, zolang jij en je kind dat willen.

Wil je afbouwen of combineren met flesvoeding, dan kun je ongeveer elke 5 tot 7 dagen één borstvoeding door een fles vervangen.

Als je borstvoeding geeft, kun je bijna alles eten en drinken, en wat je beter laat staan is minder dan je denkt. Ongeveer 200 milligram cafeïne per dag is veilig, bij koffie hoogstens 2 kopjes.

Het veiligst is geen alcohol. Drink je toch één standaardglas, dan kan dat het best vlak na een voeding, met daarna drie uur wachten voordat je weer voedt. Wat er in moedermelk zit, staat in een eigen artikel.

Wanneer beginnen de eerste hapjes, en mag mijn baby dit al eten?

De eerste hapjes kunnen tussen 4 en 6 maanden beginnen. Je geeft 1 of 2 keer per dag 3 tot 4 kleine lepeltjes groente of fruit, naast de melk.

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

VoedingsmiddelVanaf wanneer
FruitVanaf de eerste oefenhapjes, tussen 4 en 6 maanden
SpinazieVanaf de eerste oefenhapjes, tussen 4 en 6 maanden
Ui en knoflookVanaf de eerste hapjes, gaar en meegekookt (onze eigen kookregel)
Kruiden en specerijenVanaf de eerste hapjes, zonder zout
VisVanaf de eerste hapjes, goed gegaard en zonder graten
TonijnEen enkele keer vanaf de eerste hapjes, goed gegaard (onze eigen voorzichtige keuze)
BroodZodra je baby aan de oefenhapjes gewend is, eerst zonder korst en vanaf 7 maanden met korst
KaasZachte kaas met weinig zout, in de voorbeeldmenu’s vanaf ongeveer 8 maanden, harde kaas pas vanaf 4 jaar
YoghurtIn de voorbeeldmenu’s vanaf ongeveer 8 maanden
Pindakaas en eiVóór 8 maanden, daarna elke week
WaterVanaf 6 maanden, uit een beker die jij vasthoudt
KoemelkAls drank vanaf 12 maanden
HoningPas vanaf de eerste verjaardag

Welke vitamines heeft een baby nodig?

Elke baby krijgt vlak na de geboorte vitamine K-druppels. Bij borstvoeding komt daar elke dag 150 microgram vitamine K bij, vanaf 1 week tot 13 weken. Bij 500 milliliter of meer gewone flesvoeding per dag is dat niet nodig. Een enkele keer vitamine K vergeten is geen probleem.

Alle kinderen krijgen elke dag 10 microgram vitamine D, vanaf 1 week tot 4 jaar. Is je baby te vroeg geboren, dan bepaalt de arts wat er geldt.

Hoe geef je flesvoeding?

Reken voor flesvoeding op ongeveer 150 milliliter per kilo lichaamsgewicht per dag, als richting. De fles hoeft niet leeg. Geeft je baby aan genoeg te hebben, dan stop je.

Een boertje helpt je baby om ingeslikte lucht kwijt te raken. Slaapt je baby rustig zonder boertje, dan zat er waarschijnlijk geen lucht dwars.

Een speen kalmeert. De JGZ-richtlijn adviseert het gebruik na de leeftijd van 10 maanden af te bouwen.

Alle artikelen over voeding

Voeden op verzoek: hoe vaak wil een baby drinken?

Voeden op verzoek: je kijkt naar de signalen van je baby, niet naar de klok. Hoe vaak baby's drinken, wat natte luiers vertellen en wanneer je belt.

Lees verder

Vitamine K en D voor je baby: hoeveel geef je en hoelang?

Bij borstvoeding geef je van 1 tot 13 weken dagelijks 150 microgram vitamine K. Voor vitamine D geldt 10 microgram tot 4 jaar. Lees ook wat je doet bij vergeten druppels.

Lees verder

De eerste hapjes: wanneer begin je en wat geef je?

Wanneer begin je met de eerste hapjes en wat kun je geven? Bekijk de voedingstabel en lees hoe je rustig opbouwt en wanneer je hulp vraagt.

Lees verder

Flesvoeding klaarmaken en geven: hoe doe je dat?

Verwarm koud kraanwater tot 30 tot 35 graden en doe daarna pas het poeder erbij. Het stappenplan, de hoeveelheden, rustig voeden en wanneer je belt.

Lees verder

Borstvoeding geven: aanleggen en wisselen van borst

Hoe leg je je baby aan en wanneer wissel je van borst? Lees waarom je links en rechts afwisselt, wat je bij pijn kunt doen en wanneer je hulp vraagt.

Lees verder

Voedingsschema baby: hoe vaak en hoeveel per leeftijd

Hoe vaak en hoeveel drinkt een baby per leeftijd? Met tabel, de rekenregel voor flesvoeding en wanneer je belt. Voeden op verzoek blijft het uitgangspunt.

Lees verder

Wanneer mag je baby water drinken en hoeveel?

Een baby mag vanaf ongeveer zes maanden water, zodra de eerste hapjes beginnen. Hoeveel per leeftijd, wat je doet bij warm weer en welke beker past.

Lees verder

Wanneer mag je baby yoghurt en welke soort kies je?

Welke yoghurt past bij je baby en hoeveel geef je? Met een tabel per soort en per leeftijd, ook over Griekse yoghurt en wat je beter laat staan.

Lees verder

Wanneer mag een baby brood? Met korst vanaf 7 maanden

Brood kan al bij de eerste hapjes, vanaf 7 maanden juist mét korst. Welk brood en beleg past, hoeveel zout erin zit en wat je doet als het niet lukt.

Lees verder

Wanneer mag een baby koemelk? De overstap na het eerste jaar

Koemelk als drank kan vanaf 12 maanden, halfvol of mager, ongeveer 300 milliliter per dag. Waarom die grens er is, hoe je overstapt en welke zuivel past.

Lees verder

Welk fruit mag een baby? Elke soort, als je het veilig aanbiedt

Elk fruit mag vanaf de eerste hapjes, ook kiwi, aardbei en citrus. Zo snijd je druif en appel veilig, hoeveel fruit per dag past en wanneer je belt.

Lees verder

Wanneer mag je baby kaas en welke soorten zijn geschikt?

Welke kaas kun je je baby geven? Vergelijk soorten en leeftijden in de tabel en lees waar je op het etiket op let, vooral bij het zoutgehalte.

Lees verder

Waarom mag je baby het eerste jaar geen honing?

Honing kan sporen bevatten waar baby's tot 1 jaar ziek van kunnen worden; verhitten doodt ze niet. Waar honing in zit en wat je doet als het toch gebeurt.

Lees verder

Mag een baby spinazie? Ja, ook vaker dan twee keer per week

Spinazie en andijvie mogen vanaf de eerste hapjes, ook vaker dan twee keer per week. Zo zit het met nitraat, opwarmen, vis en water voor de fles.

Lees verder

Welke kruiden en specerijen mag je baby?

Welke kruiden en specerijen passen bij de hapjes van je baby? Bekijk per kruid de adviezen en praktische kooktips. Voeg geen zout toe.

Lees verder

Wanneer mag een baby vis? Vanaf de eerste hapjes, goed gegaard

Vanaf de eerste hapjes mag je baby goed gegaarde vis, ongeveer 50 tot 70 gram per week. Lees welke soorten geschikt zijn en hoe je graten verwijdert.

Lees verder

Mag een baby tonijn? Een enkele keer wel, ook uit blik

Je baby mag af en toe tonijn, ook uit blik. Lees het advies van het Voedingscentrum, onze praktische keuze en het verschil tussen tonijn in water en olie.

Lees verder

Pindakaas en ei geven aan je baby: wanneer en hoe begin je?

Vroeg pindakaas en ei geven verkleint de kans op voedselallergie. Zo bouw je in drie dagen op, hoe vaak je het blijft geven en wanneer je belt.

Lees verder

Wanneer mag er 4 uur tussen de voedingen zitten?

Mag er 4 uur tussen de voedingen zitten? De tabel toont de langste pauze per leeftijd, plus wanneer je je baby wakker maakt en wanneer je belt.

Lees verder

Baby wakker maken voor voeding: wanneer wel en wanneer niet

Wanneer maak je een baby wakker voor een voeding? Hoe lang de pauze mag zijn, hoe je zacht wekt en wanneer je belt. Met grenzen per geboortegewicht.

Lees verder

Hoeveel melk kolf je per keer? En waarom de opbrengst zo wisselt

Hoeveel melk je per keer kolft, kan sterk wisselen. Lees welke hoeveelheden per etmaal als houvast dienen en wat je kunt proberen als het kolven tegenvalt.

Lees verder

Hoe vaak en hoe lang kolven? Schema's voor vier situaties

Drinkt je baby nog niet aan de borst, dan is minstens 8 keer kolven per etmaal het richtgetal, dubbelzijdig 10 tot 15 minuten. Schema's per situatie.

Lees verder

Je baby wil niet boeren: hoe lang probeer je het, en is dat erg?

Niet elke baby hoeft te boeren: een boertje helpt alleen tegen ingeslikte lucht. De houdingen die helpen, en wanneer je baby zonder boertje mag gaan liggen.

Lees verder

De nachtvoeding afbouwen: wanneer kan het, en hoe doe je het rustig?

Er is geen leeftijd waarop de nachtvoeding stopt. Zo zie je dat afbouwen kan, hoe je in kleine stappen afbouwt, een voorbeeldnacht en wanneer je belt.

Lees verder

Hoelang gebruik je een speen en hoe bouw je het gebruik af?

Een speen helpt bij de zuigbehoefte en het inslapen. Tussen 6 maanden en 1 jaar begin je met minderen. Waarom dat zo werkt, en hoe het afscheid rustig gaat.

Lees verder

Mag een baby ui en knoflook? Ja, meegekookt vanaf de eerste hapjes

Gare knoflook en ui kunnen vanaf de eerste hapjes mee. Lees hoe je het opbouwt, wat je bij rauwe ui doet, wat bij weigeren helpt en wanneer je belt.

Lees verder

Wat kun je eten en drinken als je borstvoeding geeft?

Bij borstvoeding kun je bijna alles gewoon eten. Wat er geldt voor koffie, alcohol, pittig eten, honing en tonijn, en wanneer je overlegt.

Lees verder

Borstvoeding afbouwen: elke vijf tot zeven dagen een voeding minder

Bouw rustig af: elke vijf tot zeven dagen een voeding minder. Met schema, stuwing voorkomen, de overstap naar de fles en wanneer je belt.

Lees verder

Wat mag je niet eten als je borstvoeding geeft?

Sushi, carpaccio en pittig eten mogen gewoon als je borstvoeding geeft. Wat je wel beperkt: cafeïne, alcohol, sommige vissoorten en kruidenthee.

Lees verder

Borstvoeding en flesvoeding combineren: hoe pak je dat aan?

Wil je borst en fles combineren? Lees hoe je rustig opbouwt, wat dit met je melkproductie kan doen en wat je moet weten over melk mengen.

Lees verder

Alcohol en borstvoeding: hoelang wacht je met voeden?

Geen alcohol drinken is het veiligst bij borstvoeding. Lees waarom je na één standaardglas drie uur wacht en wat je doet als je al gevoed hebt.

Lees verder

Borstvoedingshoudingen: vijf manieren om je baby aan te leggen

Vijf houdingen om borstvoeding te geven: wieghouding, doorgeschoven, rugby, liggend en achteroverleunend. Hoe elke houding werkt en welke wanneer past.

Lees verder

Te weinig melk? Hoe de aanmaak werkt en wat de productie echt verhoogt

Melkaanmaak werkt via vraag en aanbod: hoe vaker de borst leeg raakt, hoe meer melk. Wat de productie echt verhoogt, wat niet helpt en wanneer je belt.

Lees verder

Hoelang geef je borstvoeding? Het advies en jouw keuze

Het advies is 6 maanden alleen borstvoeding en daarna naast andere voeding zolang jullie willen. Lees wat het advies betekent voor jouw keuze.

Lees verder

Te veel borstvoeding: overproductie herkennen en verminderen

Een baby aan de borst overvoeden gebeurt niet snel: hij regelt het zelf. Wat bij overproductie helpt, wat een lactatiekundige doet en wanneer je belt.

Lees verder

Wat zit er in moedermelk en waarom verandert de kleur?

Moedermelk bevat vooral water, melksuiker, vet en afweerstoffen. Waarom de kleur wisselt, hoe het zit met lipase en PFAS, en wanneer je belt.

Lees verder

Hoeveel koffie kun je drinken als je borstvoeding geeft?

Het Voedingscentrum houdt bij borstvoeding ongeveer 200 milligram cafeïne per dag aan: zo'n twee koppen koffie. Wat telt er mee, en wat merkt je baby?

Lees verder

Moedermelk bewaren, invriezen en opwarmen: hoe lang kan het?

Moedermelk bewaren kan tot 4 uur op kamertemperatuur, 3 dagen in de koelkast en 6 maanden in een diepvriezer. Zo ontdooi en warm je die veilig op.

Lees verder

Clustervoeden: als je baby steeds opnieuw wil drinken

Je baby wil in de avond steeds aan de borst of opnieuw een fles. Lees wat clustervoeden is, wat je kunt doen en wanneer je hulp vraagt.

Lees verder

Kolven op werk: afspraken, spullen en je eerste werkdag

Weer aan het werk terwijl je borstvoeding geeft? Zo regel je kolftijd, een geschikte ruimte en het meenemen en bewaren van je melk.

Lees verder

Je baby weigert de fles: wat kun je proberen?

Je baby drinkt wel aan de borst, maar wil de fles niet. Praktische stappen om rustig te oefenen en signalen waarbij je niet moet blijven proberen.

Lees verder

Naar het hele kennisbankoverzicht

BabyTracker op je telefoon

€ 4,99je betaalt één keer, voor iedereen in je gezin

Je betaalt eenmalig via de App Store of Google Play. Daarmee kun je alle functies gebruiken, inclusief latere updates. Je partner en de andere mensen in jullie gezin betalen niets extra.

Voor iPhone en Android, in de App Store en Google Play.