Waarom heeft je baby zo vaak de hik, en wat doe je eraan

Je legt je baby na de voeding tegen je schouder, en daar begint het: een klein schokje, om de paar seconden, met een zacht geluidje erbij. Je kijkt of hij er last van heeft, en meestal kijkt hij rustig terug of drinkt hij gewoon door.

De hik is een plotselinge samentrekking van het middenrif, de spier tussen de buik en de longen die helpt bij het ademhalen. De jeugdgezondheidszorg schrijft dat de hik bij baby’s veel voorkomt, niet erg is en meestal vanzelf overgaat. Hoe lang hij duurt verschilt; over de hik in het algemeen geldt dat die vaak kort duurt, van een paar minuten tot een paar uur.

Hieronder staat wat je merkt, wat je kunt proberen rond de voeding, en bij welke signalen je het consultatiebureau of de huisarts belt.

Wat je merkt

De hik is bij een baby goed te herkennen. Het lijfje maakt om de paar seconden een kort schokje ter hoogte van de borst en de buik, en daar hoort meestal een zacht geluidje bij.

• De schokjes komen op een regelmatig ritme, om de paar seconden.
• Ze komen vaak vlak na een voeding, en soms al tijdens het drinken zelf.
• Je baby kan er doorheen drinken, rondkijken of in slaap vallen.
• De hik kan ook opkomen tijdens het slapen; veel baby’s worden er niet wakker van.
• Sommige baby’s hebben in de buik al de hik.

Hoe vaak en hoe lang de hik komt

Hoe vaak een baby per dag hikt, is niet bekend, en daarom staat er hier ook geen getal. Wat wel duidelijk is, is dat de hik bij baby’s veel voorkomt, dat hij niet erg is en dat hij meestal vanzelf overgaat.

Over de duur is er een richting, al gaat die over de hik in het algemeen en niet specifiek over baby’s: de hik duurt vaak kort, van een paar minuten tot een paar uur. Bij een volwassene met aanhoudende hik geldt twee dagen als het moment om een afspraak te maken.

De hik komt in korte periodes die vanzelf stoppen, en pas als hij aanhoudt of dagenlang blijft terugkomen, laat je iemand meekijken.

Waarom het middenrif van een baby zo makkelijk reageert

Wat je ziet, is het schokje. Daaronder zit het middenrif: een grote spier tussen de buik en de longen die bij elke ademhaling omlaag en omhoog beweegt. Bij de hik trekt die spier plotseling samen, buiten het gewone ademritme om, en dat korte rukje voel en hoor je.

Waarom dat bij baby’s zo veel gebeurt, is niet precies bekend. Een baby krijgt de hik vaak zonder duidelijke reden, en het middenrif reageert bij jonge kinderen waarschijnlijk nog makkelijk op prikkels. Dat woord waarschijnlijk staat er met opzet; het is dus een aanname en geen vastgesteld feit.

Twee prikkels die je zelf kunt herkennen, zijn wel bij naam bekend: te snel eten of drinken, en lucht inslikken. Dat verklaart waarom de hik zo vaak rond een voeding opduikt, en waarom de tips hieronder allemaal op hetzelfde uitkomen: rustiger drinken, met minder lucht erbij. Dat stopt de hik van dit moment niet, maar het neemt wel een bekende prikkel weg.

Wat je kunt doen op het moment zelf

Afwachten is meestal genoeg. De hik gaat vanzelf over en je baby kan er doorgaans mee drinken en slapen. Wil je toch iets doen, houd het dan bij het zachte werk.

• Houd je baby even rustig rechtop tegen je schouder. Dit is de enige handeling die met zoveel woorden wordt genoemd.
• Laat een boertje komen als je baby net gedronken heeft, zodat meegekomen lucht eruit kan.
• Hikt je baby midden in de voeding? Pauzeer even, probeer een boertje en ga daarna rustig verder. Stoppen hoeft niet.
• Gaat je baby net naar bed? Je kunt hem gewoon op de rug neerleggen. De hik hoeft niet eerst weg te zijn.

Wat kan schelen rond de voeding

Komt de hik bij jullie bijna elke keer na het drinken, dan verander je beter iets aan het voeden zelf dan aan wat je daarna doet. Er zijn drie dingen die kunnen schelen, en ze mikken alle drie op minder lucht en een lager tempo.

1. Houd pauzes tijdens het drinken en laat je baby tussendoor een boertje laten.
2. Geef je flesvoeding? Probeer een speen met een kleiner gaatje, zodat de melk langzamer komt.
3. Probeer een andere houding tijdens het voeden, bijvoorbeeld wat meer rechtop.

Bij borstvoeding werkt hetzelfde idee: aanleggen voordat je baby overstuur is van de honger, gaat meestal rustiger dan aanleggen na een half uur huilen.

Verander één ding tegelijk en houd het een week vol. Eén voeding zegt niets, want de hik komt en gaat vanzelf; een week aan voedingen geeft je wel een beeld. Houd je de voedingen bij in een baby tracker app, dan zie je die week in één overzicht terug en hoef je het niet uit je hoofd te doen. Verandert er niets, dan ligt het waarschijnlijk niet aan de voeding, en hoef je daar ook niet verder aan te sleutelen.

Wat je niet doet

Voor volwassenen bestaat een hele trucendoos. Die is voor een baby niet geschikt, en bij elk punt staat waarom.

• Laten schrikken. Bij baby’s wordt het nergens aangeraden, en het levert je baby alleen een schrikmoment op.
• De adem laten inhouden. Dat is een tip voor volwassenen, en het is iets wat iemand zelf doet; bij een baby kan dat niet.
• Koud water of een ijsje. Ook dat is een tip voor volwassenen. Water is voor een baby pas iets vanaf zes maanden; daaronder krijgt hij genoeg vocht uit de melkvoeding.
• Suikerwater geven. Ook daarvoor geldt dat een jonge baby alle vocht al uit de melkvoeding krijgt, en suiker voegt daar niets aan toe.
• Een extra grote voeding om de hik weg te laten drinken. Snel en veel drinken staat juist in de lijst met prikkels.
• Aan het oor of aan de tong trekken. Dat zijn oude huismiddelen; ze staan niet in de voorlichting over de hik bij baby’s.
• Je baby wakker maken omdat hij met de hik slaapt. Er valt niets te herstellen, dus laat hem slapen.

Als het niet werkt

Stel dat je je baby rechtop houdt, een boertje probeert, en dat hij na tien minuten nog steeds hikt. Dan kun je het proberen laten. Een tweede ronde van dezelfde handelingen levert meestal niets op, en doorgaan maakt jullie allebei onrustiger.

Leg je baby dan veilig op de rug in bed als hij toe is aan slaap, of houd hem vast en ga iets anders doen. Kijk ondertussen naar hoe hij eruitziet in plaats van naar of de hik weg is: drinkt hij zoals je gewend bent, is hij tussendoor rustig, ademt hij rustig.

Komt de hik dagenlang bijna continu terug, of merk je dat drinken of slapen er echt niet meer doorheen komt, dan is afwachten niet langer het antwoord. Hieronder staat wie je dan belt.

Wanneer je contact opneemt

De hik alleen is bijna nooit een reden om te bellen; wat je er verder bij ziet, bepaalt of je contact opneemt. De drempels lopen zo op.

• Consultatiebureau, bij het volgende bezoek of tussendoor: je baby hikt veel en er is nog iets anders, zoals veel huilen of moeite met slapen. Dit is precies de situatie waarvoor je advies vraagt.
• Huisarts, een afspraak op werkdagen: de hik houdt dagen achtereen aan of blijft terugkomen terwijl je de voeding al rustiger hebt aangepakt, of je baby drinkt duidelijk minder dan je gewend bent. Bij de hik in het algemeen geldt twee dagen als de grens om een afspraak te maken.
• Huisarts of huisartsenspoedpost, direct: niet vanwege de hik, maar vanwege hoe je baby eruitziet. Welke signalen dat zijn, staat op Thuisarts.nl bij Mijn kind is ziek. Waar moet ik op letten?

Wat er al gold voordat de hik begon

Is je baby te vroeg geboren, is er een aandoening bekend, of staat hij al onder controle bij een arts? Overleg dan eerder dan hierboven staat, en bij voorkeur met degene die je baby al kent.

Heeft je baby koorts en is hij jonger dan drie maanden, dan loopt dat via een eigen route; die staat in koorts bij je baby: wanneer bel je. Gaat de hik samen met veel spugen of met huilen dat maar niet stopt, noem dat dan als eerste in het gesprek.

Hoe het met jou gaat

Voor je baby is de hik zelden een probleem. Voor jou kan hij dat wel zijn: om drie uur ’s nachts, als je net weer wilde gaan liggen, is zo’n schokje soms een half uur lang het enige wat je hoort.

Wil je iets met die onrust doen, schrijf dan een paar dagen op wanneer de hik komt en wat er vlak voor gebeurde. Dat kost je een regel per keer en het maakt het gesprek op het consultatiebureau korter. Wil je niet wachten tot het volgende bezoek, bel dan tussendoor. Daar hoeft geen ernstige reden voor te zijn.

Gaat de hik bij jullie samen met huilen dat maar niet stopt en loopt het je boven het hoofd, lees dan als het huilen te veel wordt. Daar staat wat je op zo’n moment veilig kunt doen, en wanneer je de huisarts of de huisartsenpost belt.

Patroontje zien?

Vraag je je af of de hik altijd na dezelfde voeding komt, zet er dan een paar dagen een notitie bij in BabyTracker. Grote kans dat het patroon er niet toe doet, en dan weet je dat ook.

Bekijk voeding bijhouden