Wanneer mag je baby water drinken en hoeveel?

Op een warme dag vraag je je misschien af of je baby extra water nodig heeft. Vanaf ongeveer zes maanden, als je kind met de eerste hapjes begint, mag je water aanbieden. Daarvoor haalt je baby het benodigde vocht uit borstvoeding of flesvoeding.

Krijgt je baby flesvoeding, dan kun je op een heel warme dag een paar lepeltjes water naast de fles geven. Bij borstvoeding is dat niet nodig.

Op welke leeftijd het bekerdrinken lukt, verschilt per kind. Zes tot acht maanden is een gebruikelijke leeftijd om te beginnen, en tussen acht en twaalf maanden kan een kind de beker meestal zelf naar de mond brengen.

Is je baby ziek, geeft je baby over of heeft je baby diarree? Dan geldt het advies van de huisarts.

Waaraan merk je dat je baby toe is aan water?

Rond een maand of zes kan je kind naar je glas kijken, de mond opendoen als jij drinkt en naar de rand van een beker grijpen. Zit je kind daarbij redelijk rechtop en zijn de eerste hapjes begonnen, dan kun je een bekertje water bij het eten neerzetten.

Hoeveel water per leeftijd?

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

Het Voedingscentrum noemt tussen 6 en 12 maanden 1 of 2 bekertjes water of lichte lauwe thee zonder suiker per dag, naast de melk. Precies afmeten hoeft niet.

Je zet water bij het eten, je kind neemt wat het wil, en in het eerste jaar komt de voeding uit de melk. Trekt je kind het hoofd weg of duwt het de beker weg, dan heeft het waarschijnlijk genoeg gehad.

Rond de eerste verjaardag verschilt het sterk per kind. Sommige baby’s drinken dan nog twee of drie keer per dag opvolgmelk, en dat is niet erg.

Naast water blijft melk de belangrijkste drank. Hoeveel melkvoedingen daarbij passen, laat het voedingsschema per leeftijd zien. Na de eerste verjaardag kan de melk ook gewone koemelk zijn.

Waarom wacht je met water tot ongeveer zes maanden?

Borst- en flesvoeding bestaan grotendeels uit water, dus het vocht zit er al in. Water is in de eerste zes maanden daarom niet nodig.

Melk levert daarnaast de energie, het eiwit, het vet en de vitamines die een baby in die maanden nodig heeft. Water levert daar niets van.

Krijgt een kind water, dan drinkt het soms minder melk. Sommige kinderen gaan vanzelf minder melkvoeding drinken zodra ze water krijgen, en andere kinderen leren het drinken juist pas.

Is het warm of heeft je baby dorst? Dan is vaker voeden het antwoord, want dan krijgt je baby vocht en voeding tegelijk. Voeden op verzoek betekent op zulke dagen gewoon vaker aanbieden.

Mag een baby water bij warm weer?

Op warme dagen kan een baby korter en vaker drinken. Dat valt op als je aan een vast ritme gewend bent. Met voedingen bijhouden in een app zie je zulke dagen later terug als kortere voedingen die dichter op elkaar liggen.

Bij borstvoeding is extra water niet nodig. Moedermelk wordt bij warm weer vanzelf wateriger, en je kunt je kind wat vaker aanleggen.

Krijgt je baby flesvoeding, dan kun je op een heel warme dag naast de fles een paar lepeltjes water geven. Een theelepel is ongeveer 5 milliliter, dus het gaat om een paar slokken en niet om een fles.

Extra water bijmengen in de fles zelf is iets anders en doe je niet. Daardoor wordt de voeding te dun en krijgt je baby minder voedingsstoffen binnen. Te veel poeder is ook niet goed, want dan wordt de voeding te geconcentreerd, wat kan zorgen voor overgewicht of uitdroging.

Houd daarom de verhouding aan die op de verpakking staat. Hoe je een fles klaarmaakt, kun je stap voor stap nalezen.

Wil je meekijken of het genoeg is, tel dan de plasluiers. Daarbij gelden minimaal vier plasluiers per 24 uur, en ze hoeven niet allemaal even vol te zitten, zolang er maar in geplast is. Bij een jonge baby die goed drinkt zijn er meestal ongeveer zes natte luiers per dag.

Uit welke beker, en wanneer bied je water aan?

Begin met een gewone open beker die jij vasthoudt terwijl je kind slokjes neemt. Uit een gewone beker leert een kind beter slikken en zuigen en later ook beter praten. Een tuitbeker, rietjesbeker of zuigfles knoeit minder, maar de ontwikkeling kan daardoor langzamer gaan.

Vul de beker maar voor een klein deel. Dan blijft het knoeien overzichtelijk en kantelt de beker makkelijker.

Verslikken en even hoesten komen voor, en soms komt er water terug. Dat komt doordat een klein kind nog niet goed kan slikken en de smaak nog niet kent. Het gaat beter naarmate je baby ouder wordt.

Bied water op verschillende momenten aan, bij de boterham, bij het fruithapje, bij het avondhapje en tussendoor, bijvoorbeeld als je kind uit bed komt. Voor onderweg is een tuitbeker praktisch. Richting het eerste jaar drinkt je kind zelf uit een open beker, met wat hulp van jou.

Mag een baby kraanwater, ook voor flesvoeding?

Nederlands kraanwater is geschikt voor baby’s, ook voor het aanmaken van flesvoeding. Koken hoeft niet, ook niet als dat op de verpakking van de flesvoeding staat. Gebruik wel liever koud water uit de kraan, want leidingen kunnen bij warm water iets meer metalen afgeven.

Er zijn drie uitzonderingen. Heb je loden leidingen in huis, gebruik dan geen kraanwater. Laat die leidingen vervangen en gebruik tot die tijd mineraalwater waarop staat dat het geschikt is voor het maken van babyvoeding.

Zijn de leidingen of kranen in je woning korter dan drie maanden oud, laat de kraan dan eerst even stromen voordat je water afneemt. Daarna kun je het gewoon gebruiken en is mineraalwater niet nodig.

Water uit een eigen bron gebruik je niet voor flesvoeding, omdat daar te veel nitraat in kan zitten. Weet je niet wat voor leidingen je hebt, dan kan je gemeente of je waterbedrijf dat vertellen.

Waarom extra water niet altijd verstandig is

• Water geven in plaats van een melkvoeding. Dat werkt bij een jonge baby niet, want water levert geen energie. De honger komt terug, en de melk die is overgeslagen komt er niet vanzelf bij.
• Sap, diksap, aanmaaklimonade en frisdrank. Die zijn niet nodig, want er zit vaak veel suiker in en de suikers en zuren zijn niet goed voor de tanden. Ook honderd procent vruchtensap valt daaronder, en in varianten met minder suiker zitten meestal ook zuren.
• Thee met kaneel, venkel of anijs. Die geef je in het eerste jaar liever niet, en van thee met zoethout niet meer dan één kopje per dag, vanwege de plantengifstoffen die erin zitten. Lauwe thee zonder suiker mag wel naast water, bijvoorbeeld kamille, rooibos, munt of thee van alleen fruit.
• De hele dag met een beker rondlopen en sabbelen. Dat is iets anders dan water aanbieden op vaste momenten. Bij dreumesen en peuters kan een kind dat constant drinken krijgt, minder trek hebben tijdens de eetmomenten.
• Speciaal babywater en speciale kinderdrankjes uit de winkel. Die voegen niets toe, want kraanwater in een beker van huis doet hetzelfde en kost niets.

Wat als het bekerdrinken niet lukt?

In de eerste weken kantelen veel kinderen de beker, knoeien ze en nemen ze bij toeval een slokje. Bied de beker een week of twee bij elke maaltijd aan zonder er iets van te maken. Drinken uit een beker is een vaardigheid, en die komt met herhaling.

Lukt het na die twee weken nog niet, verander dan één ding tegelijk en houd dat een paar dagen vol. Denk aan een andere beker, water op een ander moment van de dag, of jij die eerst zelf een slok neemt terwijl je kind kijkt. Duw de beker niet tegen de lippen en houd het hoofd niet vast, want dan wordt drinken iets om je tegen te verzetten.

Weigert je kind in het eerste jaar water, dan blijft de melk de belangrijkste drank. Drinkt je kind ook duidelijk minder melk, of zijn er minder natte luiers, laat dat dan bekijken. Drinkt je kind na de eerste verjaardag nog alleen uit een fles of tuitbeker, breng het dan ter sprake op het consultatiebureau.

Wanneer neem je contact op?

Wat je aan je kind ziet, bepaalt bij wie je terechtkomt.

• Bespreek het op het consultatiebureau als je twijfelt of je baby genoeg drinkt of als het bekerdrinken na de eerste verjaardag niet op gang komt. Dat geldt ook als je niet weet of jouw kraanwater geschikt is. Bij zorgen over het drinken kun je terecht bij de huisarts of het consultatiebureau.
• Denk je dat je kind te weinig vocht binnenkrijgt? Bel dan direct de huisarts of de huisartsenspoedpost. Dat doe je als je kind veel minder drinkt dan gewoonlijk, minder dan de helft, of als je kind meer dan twaalf uur geen natte luier heeft gehad.
• Bel direct de huisarts of de huisartsenspoedpost als je kind niet of minder reageert als je iets zegt. Dat geldt ook als je kind niet makkelijk wakker te krijgen is, in de war is of bijna flauwvalt.
• Bel ook direct de huisarts of de huisartsenspoedpost als je baby jonger is dan drie maanden en je denkt dat je baby te weinig vocht binnenkrijgt. Kinderen onder de twee jaar kunnen snel uitdrogen, en baby’s onder de drie maanden al binnen 24 uur.

Sommige baby’s hebben andere afspraken

Noem bij het bellen ook of er al iets speelde voordat dit begon. Een hartziekte, een nierziekte en het gebruik van medicijnen voor een andere ziekte zijn redenen om dezelfde dag te bellen. Heeft je baby koorts en is je baby jonger dan drie maanden, dan bel je altijd direct.

Geef in zulke situaties geen extra water in plaats van een voeding. Laat de huisarts eerst kijken wat er aan de hand is, want bij overgeven of diarree geldt een ander advies over wat je geeft.

En hoe gaat het met jou?

Ongerustheid over drinken komt ’s nachts harder aan dan overdag. Je kunt niet zien hoeveel er in gaat, bij borstvoeding al helemaal niet, en daardoor blijft de vraag hangen zonder dat er een antwoord op komt.

Je hoeft niet te wachten tot het volgende bezoek. Het consultatiebureau is er ook voor een telefoontje tussendoor, en je hoeft niet uit te leggen waarom je belt. Tel bij twijfel drie of vier dagen de natte luiers en noteer ze per keer, dan heb je een getal om te noemen.

Slokjes water bijhouden hoeft niet, voedingen wel

De slokjes water hoef je nergens te noteren. Wat wél inzicht geeft, zijn de melkvoedingen en de natte luiers in BabyTracker. Samen laten die twee zien of je baby genoeg vocht binnenkrijgt, ook op tropische dagen.

Zo houd je voedingen bij