Je baby huilt zodra je hem neerlegt: waarom, en wat je kunt doen

Na twintig minuten op je arm slaapt je baby eindelijk, en op het moment dat zijn rug het matras raakt, gaan de ogen open en begint het huilen. Veel ouders staan hier elke avond een paar keer mee in de slaapkamer.

Er is een aanwijsbare reden: het neerleggen geeft precies de prikkels waar een jonge baby wakker van wordt, en de eerste helft van elke slaap is licht. Pas na een minuut of vijftien tot twintig is de slaap diep genoeg om de verhuizing naar het bedje te verdragen.

Hoe sterk een baby hierop reageert, verschilt. In de eerste drie maanden, ook wel het vierde trimester genoemd, komt daar bij veel baby’s een grote behoefte aan nabijheid bij. Hieronder staat hoe je het neerleggen aanpakt, wat je doet in de uren dat het niet lukt, en wanneer je belt.

Hoe lang blijft dit duren?

De grote behoefte aan nabijheid is het sterkst in de eerste maanden en neemt daarna af. Baby’s huilen in de eerste zes weken gemiddeld twee uur per dag, met de meeste tranen rond zes tot acht weken; na ongeveer elf weken is dat gezakt naar ruim een uur, vooral in de avond.

Die gemiddelden verbergen grote verschillen: de ene baby huilt veel meer dan de andere, en juist het neerleggen kan langer gevoelig blijven. Bij veel baby’s lukt het na het vierde trimester wel steeds vaker, en komen er stukjes dag terug voor jou.

Dat dit gedrag gewoon is, maakt het niet licht: je wilt ook koken, douchen en af en toe twee handen hebben. Waarom juist het neerleggen zo vaak misgaat, en hoe je dat kleiner maakt, staat hieronder.

Waarom gaat het juist bij het neerleggen mis?

Drie dingen komen samen. Het neerleggen zelf geeft een lichte valprikkel: je baby zakt door de lucht en schrikt. En de omgeving verandert in één keer, van warm en bewegend naar koel, stil en vlak.

Het derde is de timing. In de JGZ-richtlijn Slaap duurt een slaapcyclus bij een baby ongeveer 45 minuten, en die begint met lichte, actieve slaap: je baby beweegt, maakt geluidjes en merkt veel van wat er om hem heen gebeurt. Ongeveer halverwege gaat die over in stille, diepe slaap.

Een baby die net op je arm is ingedommeld, zit nog midden in dat lichte deel en voelt elke verplaatsing. Wie 15 tot 20 minuten wacht, treft de diepe slaap. Hoe lang je baby al slaapt, houd je op de arm moeilijk bij; met slaap bijhouden met een timer zie je het in één blik.

Soms speelt er meer dan nabijheid. Een baby die ook óp de arm veel huilt, zich vaak overstrekt, veel spuugt of alleen rechtop rustig is, kan ergens last van hebben; meer daarover staat bij spugen en krampjes.

Hoe leg je hem neer zonder dat hij het merkt?

Er valt echt iets te oefenen. De aanpak hieronder haalt alle drie de struikelblokken weg: de timing, het valgevoel en de overgang van jouw arm naar het matras.

1. Wacht tot de diepe slaap. Die herken je aan een rustige, regelmatige ademhaling en een lijfje dat stil en zwaar aanvoelt; meestal is dat 15 tot 20 minuten na het indommelen. Twijfel je, til dan een armpje iets op: valt het slap terug, dan slaapt je baby diep.
2. Leg je baby op de zij het matras op, tegen jouw onderarm aan, in plaats van recht van boven op de rug. Zo mist het valgevoel.
3. Rol hem vanaf de zij rustig op de rug, en laat je handen nog een halve minuut liggen: één op de borst, één op de billen. Je baby voelt je warmte nog en merkt zo minder van het verschil tussen jouw arm en het matras.
4. Trek je handen langzaam en na elkaar terug, en blijf nog even hoorbaar aanwezig met een zacht, langgerekt sjsj-geluid.

Een voorverwarmd matras maakt de overgang nog kleiner. Gebruik de kruik alleen om het bed voor te verwarmen en haal hem weg voordat je baby erin gaat. Meer over het bedje zelf staat bij je baby wil niet in het eigen bedje slapen.

En als hij toch wakker wordt?

Til hem niet meteen op. Leg een hand op zijn borst, houd die stil en maak het sjsj-geluid; vaak zakt een baby binnen een paar minuten vanaf daar alsnog weg.

Komt het huilen echt op gang, dan til je hem gewoon op en laat je hem opnieuw indommelen. Lukt het neerleggen na twee of drie pogingen niet, kies dan voor dit ene slaapje een andere plek: de draagzak, de kinderwagen, of jouw arm terwijl jij zit.

Mislukt het neerleggen wekenlang bij vrijwel elk slaapje, bespreek het dan op het consultatiebureau. Er hoeft niets aan de hand te zijn om daar samen naar een aanpak te kijken.

En de uren dat neerleggen niet lukt?

In de weken waarin je baby vooral op je wil liggen, is de draagzak of draagdoek de praktische uitweg: je baby heeft zijn nabijheid, jij hebt je handen.

Overdag kan je baby op je borst of in de doek slapen zolang jij wakker bent en zijn gezicht vrij blijft. Word je zelf slaperig, leg hem dan eerst in het eigen bedje, en val nooit samen in slaap op een bank of stoel: daar kan een baby klem raken of vanaf glijden.

En verdeel de uren als je met twee bent. Draag om en om een blok, terwijl de ander slaapt of iets voor zichzelf doet; zo houden jullie het allebei langer vol dan wanneer één van jullie alles opvangt.

Verwen ik mijn baby zo niet?

Nee. Tot ongeveer zes maanden kan een baby huilen nog niet inzetten om iets af te dwingen; hij heeft een behoefte en meldt die. Reageren leert je baby dat er iemand komt als hij iets nodig heeft, en de kans is groot dat hij daardoor op den duur juist minder huilt.

Het advies om een baby maar te laten huilen zodat hij het afleert, gaat voorbij aan wat huilen op deze leeftijd is. Een baby heeft nog geen andere manier om iets te vragen.

Wanneer neem je contact op?

Bel het consultatiebureau als je baby ook op de arm veel en lang huilt, slecht drinkt, veel spuugt of zich vaak overstrekt, of als jij twijfelt of dit nog gewoon is. Zij kijken mee en verwijzen zo nodig door, bijvoorbeeld naar de kinderfysiotherapeut.

Er is ook een vaste maat om op terug te vallen: huilt je baby meer dan drie uur per dag, op drie of meer dagen per week, en al drie weken lang, bespreek het dan in elk geval daar. Oogt je baby ziek of heeft hij koorts, bel dan de huisarts; welke signalen daarbij horen, staat in huilen: wat is gewoon.

Als het dragen je te veel wordt

Voor de ene ouder is een periode van veel dragen goed te doen, voor de andere is het zwaar om vrijwel de hele dag een kind tegen zich aan te hebben. Allebei komt voor, soms binnen hetzelfde gezin.

Merk je dat het je te veel wordt, zeg dat dan hardop, tegen je partner, iemand in je omgeving of het consultatiebureau. Een uur per dag waarin je niets hoeft te dragen, is een gewone vraag en helpt je deze weken vol te houden. Wil je erover praten zonder afspraak, dan is De Luisterlijn dag en nacht bereikbaar op 088 0767 000, en je blijft anoniem.

Groeit het huilen je op dit moment boven het hoofd, leg je baby dan op zijn rug in het bedje en loop even de kamer uit; na een paar minuten kijk je weer. Bij als het huilen te veel wordt staat wat je verder kunt doen.

De moeilijke uren in beeld

Voelt het alsof je baby de hele dag huilt zodra je hem neerlegt? Houd de huilmomenten een paar dagen bij in de baby tracker app: vaak blijkt het om vaste uren te gaan, en dat maakt de dag planbaar.

Bekijk functies