Hoeveel huilt een baby? Wanneer het minder wordt en wat helpt

Je baby heeft gedronken, een schone luier en je hebt al een tijd rondgelopen, maar het huilen houdt aan. In de eerste zes weken huilen baby’s gemiddeld twee uur per dag. Rond acht weken wordt dat bij de meeste baby’s duidelijk minder.

Toch kan het lastig zijn om te bepalen of het huilen bij de leeftijd hoort of dat er iets speelt. De verschillen tussen baby’s zijn groot.

In de eerste weken huilen baby’s het meest. Het onderzoek achter de JGZ-richtlijn vond een piek rond vier weken, met een spreiding van drie tot zes weken.

Dit artikel gaat over huilen in het algemeen. Wat er bij jouw baby speelt, kan alleen een arts beoordelen. Hieronder staan de cijfers, wat je kunt proberen en wanneer je belt.

Kun je horen waarom je baby huilt?

Huilen klinkt bij een jonge baby voor bijna alles hetzelfde. Het kan gaan om honger, moeheid, een volle luier, te veel prikkels of behoefte aan nabijheid.

Dat je er geen verschil in hoort, is een van de redenen dat deze maanden zo uitputtend zijn.

Valt het huilen steeds rond hetzelfde tijdstip, dan vraag je je misschien af wat dat betekent. De cijfers in dit artikel gaan over hoeveel baby’s huilen, niet over het uur van de dag. Waar het bij jouw baby valt, kun je alleen zelf zien.

Hoeveel huilt een baby per dag?

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

De cijfers komen uit twee bronnen en tellen anders. Thuisarts.nl geeft één gemiddelde voor de eerste zes weken. De JGZ-richtlijn gebruikt gegevens uit 57 studies in 17 landen.

In die gegevens pasten twee patronen even goed. Het ene is een piek rond vier weken, met een spreiding van drie tot zes weken. Het andere is een lange periode van veel huilen tot ongeveer acht weken.

Welk patroon bij jouw baby past, is vooraf niet te zeggen. Dat geldt ook voor het moment waarop het minder wordt. Rond acht weken is een gemiddelde, met een spreiding van vijf tot elf weken.

Wijkt het huilen van je baby af van deze patronen, dan betekent dat volgens de richtlijn niet dat er iets ernstigs aan de hand is.

Wanneer heet het veel huilen?

Van veel huilen is sprake als een baby meer dan drie uur per dag huilt, drie dagen of meer per week, en dat drie weken lang. Dat geldt voor ongeveer 1 op de 10 baby’s.

Wereldwijd lopen de cijfers uiteen van 4 tot 20 op de 100 baby’s, afhankelijk van welke definitie onderzoekers gebruiken.

Op het consultatiebureau kun je het woord excessief huilen tegenkomen. Artsen gebruiken het bij terugkerende, langdurige periodes van huilen, jengelen of onrust. Die beginnen voor de leeftijd van vijf maanden, hebben geen duidelijke oorzaak en zijn als ouder niet te voorkomen of op te lossen.

Daarvoor geldt ook dat er geen koorts of ziekte is en dat groei en ontwikkeling niet achterblijven. Is dat anders, dan lees je onderaan wanneer je belt.

Klinkt het bij jullie harder dan bij andere baby’s?

Je doet alles wat je kunt bedenken en het houdt niet op. Dat je het niet kunt oplossen, is het zwaarste stuk.

Baby’s die veel huilen doen dat niet alleen langer, maar ook met ongeveer anderhalf keer het volume en twee keer de intensiteit van andere baby’s. Heb je het gevoel dat het bij jullie harder en heftiger klinkt dan bij anderen, dan kan dat dus kloppen.

Wordt er bij veel huilen vaak een oorzaak gevonden?

Bij 5 van de 100 baby’s die veel huilen wordt een lichamelijke oorzaak gevonden, zoals koemelkallergie of verstopping. Bij de andere 95 wordt geen lichamelijke oorzaak gevonden. Bespreek aanhoudend huilen wel met een zorgverlener, ook als de oorzaak niet meteen duidelijk is.

Daarom levert een onderzoek bij het consultatiebureau of de huisarts meestal geen oorzaak op.

Waarom huilen baby’s in deze maanden zo veel?

Wat je ziet, is een baby die niet tot rust komt en die je met niets bereikt. Wat daaronder zit, is dat een baby zichzelf in de eerste drie maanden nog niet kan kalmeren.

Je baby heeft daarvoor jou nodig. Met nabijheid, je stem en aanraking help je je baby tot rust te komen. Rond drie maanden lukt dat beter, en daarmee neemt het huilen af.

Daarom gaan de adviezen hieronder over een voorspelbare dag en rust, en niet over het stoppen van het huilen. Je neemt tijdelijk een stukje over dat je baby nog niet zelf kan.

Waarom de ene baby veel meer huilt dan de andere, is niet opgehelderd. Er zijn verschillende verklaringen, waarvan sommige wetenschappelijk onderbouwd zijn en andere omstreden. Genoemd worden onder meer temperament, onrijpheid van het zenuwstelsel en spanning in het gezin die de wisselwerking tussen ouder en baby beïnvloedt.

Darmkrampjes worden vaak als oorzaak genoemd. Aandoeningen van maag en darmen kunnen maar in een klein deel van de gevallen als medeoorzaak worden aangewezen. Heeft je baby ook last van spugen, lees dan wat er helpt bij spugen en krampjes.

Bij een te vroeg geboren baby telt voor het verloop van het huilen de uitgerekende datum en niet de geboortedatum. Te vroeg geboren zijn vergroot ook de kans op veel huilen. Hoe dat rekenen werkt, lees je bij de gecorrigeerde leeftijd.

Later verandert de rol van het huilen opnieuw. Vanaf een maand of zes gaan baby’s gerichter gebaren en geluiden maken om aan te geven wat ze nodig hebben, waardoor huilen minder vaak nodig is. Rond zeven tot negen maanden zetten ze het huilen ook gerichter in om je aandacht te vragen.

Wat kun je over de dag doen?

Het meeste helpt een voorspelbare dag. Je hoeft daarvoor niet de klok te volgen. Het gaat om overgangen die elke keer op dezelfde manier verlopen, van spelen naar verzorgen naar slapen, steeds bij de eerste tekenen van moeheid.

Doordat het steeds gelijk gaat, hoeft je baby minder zelf te verwerken.

Ook minder prikkels en stevig instoppen helpen. Met het licht omlaag, het geluid uit, minder mensen in de kamer en een strak opgemaakt bedje krijgt je baby minder prikkels om op te reageren.

Inbakeren is een derde optie, met voorwaarden. Er zijn aanwijzingen dat het baby’s tot ongeveer zeven weken helpt kalmeren, waardoor ze minder huilen en makkelijker in slaap vallen. Bij baby’s van acht tot dertien weken hebben regelmaat, voorspelbaarheid en minder prikkels juist het meeste effect, en is er meer terughoudendheid met inbakeren.

Mag je je baby inbakeren?

Dat kan, maar niet altijd. Inbakeren kan niet:

• bij koorts;
• in de eerste 24 uur na een vaccinatie;
• bij een ernstige luchtweginfectie;
• bij een spreidbroekje;
• bij bepaalde afwijkingen van de wervelkolom.

De benen houden ruimte om te strekken en gespreid op te trekken, en inbakeren vervangt één laagje dekens.

Je kunt beginnen tot de vierde maand en daarna niet meer, omdat het voor de zesde maand afgebouwd moet zijn. Zodra je baby probeert te draaien, stop je met inbakeren.

Laat op het consultatiebureau zien hoe je het doet voordat je ermee begint.

Wat kun je doen op het moment zelf?

Kijk eerst of je baby honger heeft, een schone luier nodig heeft of te warm of te koud is.

• Honger, ook als de vorige voeding kort geleden was.
• Een volle luier, of een luier die schuurt.
• Een boertje dat nog in de weg zit.
• Te warm of te koud aangekleed.
• Een haartje dat strak om een teentje of vingertje zit en pijn kan doen.
• Pijn van iets zichtbaars, bijvoorbeeld luieruitslag.
• Oververmoeidheid na een dag met veel prikkels of veel bezoek. Dat lees je bij een overprikkelde baby.

Vind je niets, ga dan door naar het troosten hieronder.

Hoe troost je een baby die blijft huilen?

Je kunt vijf handelingen combineren. Ze werken het best samen en niet los van elkaar.

1. Bakeren of stevig instoppen, zodat je baby begrensd ligt en minder schrikt.
2. Neem je baby op de zij tegen je aan. Voor slapen leg je je baby altijd op de rug.
3. Maak zachte shh-geluiden vlak bij je baby.
4. Wieg of wiebel het hoofdje met kleine, rustige bewegingen. Dit is iets anders dan schudden. Daarover staat verderop meer.
5. Laat je baby zuigen, bijvoorbeeld op een fopspeen.

Wat vandaag werkt, kan morgen niets doen. Heb je alles geprobeerd en blijft je baby huilen, houd je baby dan tegen je aan.

Reageer gerust op het huilen. Tussen drie en zes maanden gaat een baby actie en reactie herkennen, en merkt je baby dat er iemand komt, dan stopt het huilen sneller.

Dat is een verandering over maanden. Hoe het vannacht gaat, kan nog steeds anders zijn.

Wat helpt vaak niet?

Van een aantal dingen die veel worden geprobeerd, is bekend dat ze weinig doen. Dat is nuttig om te weten, want dan hoef je het niet meer uit te proberen.

• Venkel, pepermunt of suikerwater: er is onvoldoende bewijs dat dit het huilen vermindert.
• Overstappen op hypoallergene, koemelkvrije of laaglactosevoeding bij een baby zonder koemelkallergie: het is onzeker of dat helpt. Ook van een koemelkvrij of sojavrij dieet bij de moeder is niet aangetoond dat het het huilen vermindert.
• Medicijnen tegen het terugstromen van maaginhoud: die hebben geen effect op het spugen.
• Acupunctuur, chiropractie, osteopathie en manuele therapie: de werkzaamheid bij veel huilen is niet bewezen, en acupunctuur en manuele therapie kunnen soms juist meer onrust geven.
• Steeds iets nieuws proberen: veel verschillende dingen kort achter elkaar is meestal niet effectief. Geef één aanpak een paar dagen.
• Roken in of om het huis. Er is een verband gevonden tussen tabaksrook en veel huilen, en dat is een van de redenen om je baby daar niet aan bloot te stellen.

Wissel niet zelf van voeding en haal niets uit je eigen voeding zonder overleg met het consultatiebureau, de huisarts of een lactatiedeskundige. Ook een vermoeden van koemelkallergie is geen reden om te stoppen met borstvoeding. Of daar sprake van is, stel je niet zelf vast.

Draag je je baby veel en valt je baby daarbij op schoot of bij jullie in bed in slaap, bespreek dan op het consultatiebureau hoe je dat veilig doet. Juist bij uitputting is de kans reëel dat je zelf in slaap valt. Hoe je baby veilig ligt, lees je in de basisregels voor veilig slapen.

En als het huilen na vijf tot zeven dagen niet minder wordt?

Leveren regelmaat, voorspelbaarheid en minder prikkels na vijf tot zeven dagen onvoldoende op, dan kan bij een baby van één tot zeven weken inbakeren daaraan worden toegevoegd. Bij een baby van acht tot dertien weken is het advies juist om die drie meer aandacht te geven en pas daarna aan inbakeren te denken. Overleg daarover op het consultatiebureau.

Huilt je baby meer dan drie uur per dag, drie of meer dagen per week, en houdt dat drie weken aan? Leg het dan voor aan de verpleegkundige of arts van het consultatiebureau of aan je huisarts. Zit je er eerder doorheen, dan is dat ook genoeg reden om te bellen.

Wat doe je als het op een avond niet meer gaat?

Merk je op een avond dat het niet meer gaat? Dan is dit de volgorde:

1. Leg je kind op een veilige plek, zoals in bed of in de box.
2. Zoek iemand die het tijdelijk overneemt, een familielid, een vriend of een buur.
3. Neem tijd om bij te komen.

Wil je dit vooraf regelen? Lees dan wat je doet als het huilen jou te veel wordt.

Mag je een baby schudden om het huilen te stoppen?

Nee. Schud een baby nooit, ook niet zachtjes en ook niet één keer.

Het aantal gevallen van toegebracht schedelhersenletsel piekt in de weken waarin baby’s veel huilen, rond de zesde tot achtste levensweek.

Vertel dit ook aan iedereen die op je kind past.

Wat kun je meenemen naar het consultatiebureau?

De jeugdgezondheidszorg werkt met een dagboek van 24 uur. Je noteert daarin:

• hoelang je baby huilt;
• hoeveel je baby slaapt;
• hoelang je baby tevreden wakker is;
• hoeveel tijd voeden en verzorgen kosten;
• waar je baby op dat moment is, in bed, op de arm, in de woonkamer of bij de opvang.

Leg de lijst op een vaste plek en vul de lijst vijf tot zes keer per dag in, in blokjes van tien minuten. Duurt iets korter dan vijf minuten, dan vul je niets in.

Houd je de slaapuren al bij met slaap bijhouden in een app, dan kun je die zo overnemen. Op het formulier vul je alleen de rest nog in. Gaat je baby een deel van de dag naar iemand anders, geef het dagboek dan mee.

Met concrete uren kan de verpleegkundige of arts beter meedenken. ‘Mijn baby huilde gisteren van vier tot half zes’ is duidelijker dan ‘mijn baby huilt de hele dag’. Na een paar weken zie je zelf of het minder wordt.

Dat het huilen vaak samenvalt met een bepaald moment, betekent niet dat dat moment de oorzaak is. Wat het consultatiebureau verder vraagt, lees je bij het consultatiebureau voorbereiden.

Wanneer praat je erover met het consultatiebureau of de huisarts?

Praat erover met de verpleegkundige of arts van het consultatiebureau, of met je huisarts, als je baby veel huilt. Vertel het ook als het met jou zelf niet goed gaat. Dat mag je er nadrukkelijk bij zeggen.

De arts onderzoekt je baby, en meestal wordt er geen lichamelijk probleem gevonden.

Wanneer maak je een afspraak bij de huisarts?

Maak een afspraak bij de huisarts als je een van deze signalen ziet. De richtlijn noemt ze als aanwijzingen die op een aandoening kunnen wijzen:

• je baby groeit minder goed;
• je baby braakt gal;
• je baby braakt met kracht.

Wanneer bel je direct de huisarts?

Bel direct de huisarts, en buiten kantooruren de huisartsenspoedpost, als je baby jonger is dan drie maanden en koorts heeft van 38 graden of hoger. Dat geldt ook als je baby, met of zonder koorts, een van deze signalen laat zien. Staat er “bel dan 112” bij, dan bel je meteen 112:

• plotseling veel erger huilt of anders huilt dan je gewend bent;
• bloed braakt;
• minder goed reageert of moeilijk wakker te krijgen is;
• kreunt, of blijft huilen en niet te troosten is;
• moeilijk, sneller dan anders of piepend ademt, of kwijlt bij het ademen: bel dan 112;
• veel minder kleur in het gezicht heeft, bleek of vlekkerig: bel dan 112;
• vlekjes of stipjes op de huid heeft die niet wegdrukbaar zijn;
• blauwe, grauwe of grijze lippen heeft: bel dan 112;
• meerdere keren per uur braakt;
• minder dan de helft van normaal drinkt;
• langer dan twaalf uur niet geplast heeft;
• in korte tijd steeds zieker wordt, of anders ziek is dan je gewend bent;
• je je erge zorgen maakt over je kind.

Zit er bloed bij de ontlasting, dan bel je dezelfde dag de huisarts. De volledige lijst staat op Thuisarts.nl. Meer over wanneer je bij koorts belt lees je in een eigen artikel. Bel ook meteen 112 als je baby niet ademt of stopt met ademen, of nergens op reageert, ook niet als je je baby aanraakt of aanspreekt. Zie je meer dan één signaal tegelijk bij de ademhaling, de kleur of het gedrag van je baby, of twijfel je daarover: bel 112. Dat doe je ook als je denkt dat je baby in levensgevaar is, of daarover twijfelt.

Wat vertel je als je belt?

Wat al gold voordat het huilen begon, telt mee in de inschatting. Is je baby te vroeg geboren, had je baby een laag geboortegewicht, was de bevalling zwaar, of is er een bekende aandoening? Noem dat erbij, ook als het al een tijd geleden is.

Vertel bij het bellen sinds wanneer het anders is en wat er veranderde. Ga terug of bel opnieuw als het anders loopt dan besproken. Een eerdere beoordeling sluit een nieuwe niet uit.

Als het huilen je uitput

Ouders van een baby die veel huilt worstelen vaak met gevoelens van frustratie, falen, onmacht, zelfverwijt en schuld. Ongeveer de helft voelt weleens boosheid of frustratie richting het kind. Dat gevoel hebben is iets anders dan er iets mee doen.

Merk je dat het oploopt, leg je baby dan veilig neer en loop weg.

Regel de overname terwijl het nog gaat. Zet op papier wie welke uren overneemt, vraag iemand om één of twee avonden per week, en ga er zelf dan echt even uit, bijvoorbeeld een kwartier.

De jeugdgezondheidszorg gebruikt vier vragen om te zien hoe het gaat:

• Is het huilen of de onrust van je baby de laatste tijd een probleem voor jou geweest, of ben je er van slag door geraakt?
• Geldt hetzelfde voor je partner?
• Heb je het gevoel dat je manieren hebt om je baby te troosten?
• Heeft je partner dat gevoel?

Herken je jezelf in die vragen, dan is dat genoeg reden om het aan te kaarten.

Wil je erover praten zonder afspraak, dan is De Luisterlijn dag en nacht bereikbaar op 088 0767 000, en je blijft anoniem. Ben je bang dat het thuis misgaat, dan kun je gratis en anoniem bellen met Veilig Thuis op 0800-2000, ook dag en nacht en ook alleen voor advies.

Gaat het langer niet goed met je, bijvoorbeeld somberheid, angst of uitputting die niet meer wegtrekt, bespreek dat dan met je huisarts. Dat is een eigen hulpvraag en die staat los van je baby.

De zware uren in beeld

Een huil- of onrustmoment leg je in BabyTracker vast met één tik, met de duur als je die wilt; typen hoeft niet op het moment zelf. In het patroon over de week zie je op welke uren het bij jouw baby valt en of het minder wordt, ook in een week die aanvoelt als één lange dag. De app benoemt daarbij geen oorzaak: je ziet wanneer het gebeurde, en die uitleg staat er ook bij.

Zo houd je huilmomenten bij