Baby wakker maken voor voeding: wanneer wel en wanneer niet

Je baby van vijf dagen oud slaapt al bijna vier uur. Laat je je kind verder slapen of maak je het wakker voor een voeding? Dat hangt onder andere af van de leeftijd en hoe het drinken en groeien gaat.

In de eerste twee weken maak je je baby wakker als de pauze te lang wordt. Voor een gezonde, op tijd geboren baby is de grens 6 uur. Woog je baby bij de geboorte minder dan 2500 gram, dan is de grens 3 uur.

Je baby slaapt al langer dan je met de kraamverzorgende had afgesproken, en ligt er zo vredig bij dat wakker maken bijna onaardig voelt.

Zolang het geboortegewicht nog niet terug is, ligt de grens vaak lager. De kraamzorg of de verloskundige spreekt die dan per dag met je af. Die afspraak gaat voor op de getallen hier, want zij wegen je baby en kennen jullie situatie.

Hoe lang mag de pauze tussen twee voedingen zijn?

De grenzen komen uit een advies van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) uit februari 2016.

Tot je baby 14 dagen oud is en weer boven het geboortegewicht zit, zijn het minstens 6 voedingen per 24 uur. Er mogen hoogstens 6 uur tussen twee voedingen zitten.

Woog je baby bij de geboorte minder dan 2500 gram, dan gelden strengere grenzen. Dan zijn het minstens 8 voedingen per 24 uur, met hoogstens 3 uur ertussen, zolang je baby jonger is dan 14 dagen of nog onder de 2500 gram weegt.

Komt je baby daarboven, dan blijft het eerst minstens 7 voedingen met hoogstens 6 uur ertussen, tot je baby 3000 gram weegt en goed groeit.

Die grenzen zijn bedoeld als vangnet voor een baby die te lang doorslaapt. De meeste baby’s vragen zelf veel vaker om drinken, zoals je ziet in het voedingsschema per leeftijd. Wakker maken is alleen aan de orde als je baby die aantallen niet uit zichzelf haalt.

Daarna mag de pauze stap voor stap langer worden. Hoe dat gaat, lees je bij 4 uur tussen de voedingen.

Waarom laat je een slapende baby niet gewoon slapen?

Een slapende baby wakker maken voelt onnatuurlijk, vooral ’s nachts als je zelf eindelijk ligt. Toch is er een goede reden voor.

Bijna elke baby valt na de geboorte eerst wat af. Na zo’n 2 weken is het geboortegewicht er meestal weer. Tot die tijd heeft je baby weinig reserve, en de maag is zo klein dat er per voeding maar weinig in past.

Je zou verwachten dat honger je baby vanzelf wakker maakt, en bij een gezonde baby gebeurt dat meestal ook. Maar in de eerste weken is dat signaal nog niet betrouwbaar. Een baby die slaperig is, slaapt juist door, terwijl zo’n baby niet minder nodig heeft. Veel baby’s worden op de derde of vierde dag een beetje geel, en dan is goed drinken extra belangrijk.

Daarom draai je het in het begin om. Jij telt de voedingen per 24 uur, tot het gewicht laat zien dat je baby het zelf kan. Geef je borstvoeding, dan houdt elke voeding bovendien de melkaanmaak op gang.

Een stille nacht is in deze weken dus niet vanzelf een goed teken. De weegmomenten van de kraamzorg zijn er precies om dat verschil op tijd te zien.

Wanneer mag het wakker maken stoppen?

Het wakker maken mag stoppen zodra je baby laat zien dat het zelf lukt. Dat zie je aan drie tekens.

• Je baby is terug op het geboortegewicht, meestal na zo’n 2 weken.
• De groei zet door bij de weegmomenten daarna, en er zijn ongeveer 6 natte luiers per 24 uur.
• Je baby wordt zelf wakker voor een voeding en drinkt dan levendig.

Vanaf dat punt wordt een gezonde, goed groeiende baby meestal vanzelf wakker voor een voeding. Dat is voeden op verzoek. Slaapt je baby langer dan de kinderartsen toestaan, dat is 6 uur tot 14 dagen, 8 uur tot 8 weken en 12 uur daarna, maak je baby dan toch wakker.

Hoe maak je een slapende baby zacht wakker?

Baby’s slapen om en om diep en licht. Beweegt je baby, trekt je baby gezichtjes of trillen de oogleden, dan slaapt je baby licht. Dan krijg je je baby veel makkelijker echt wakker dan midden in een diepe slaap.

Deze volgorde werkt bij veel baby’s beter dan meteen aanleggen of de fles geven:

• Begin met de luier. Van verschonen wordt je baby wakker zonder te schrikken, en daarna drinkt je baby vaak beter door.
• Maak het licht in de kamer wat feller en praat rustig tegen je baby.
• Doe de voetjes bloot, of ga met een koel washandje langs wang of voetzolen.
• Houd je baby rechtop tegen je aan. In die houding wordt je baby het makkelijkst alert.
• Zakt je baby tijdens het drinken weer weg, wissel dan van kant of van houding, of verschoon alsnog even.

En als je baby steeds weer wegzakt?

Krijg je je baby na een minuut of tien niet echt aan het drinken, stop dan even. Leg je baby veilig terug of houd je baby bloot tegen je aan, en probeer het na een half uur opnieuw.

Lukt het dan weer niet, en gebeurt dat meerdere keren op een dag? Dan is dat het moment om te bellen in plaats van harder te wekken. Laat er dan iemand meekijken die je baby kan onderzoeken.

Het helpt om daarbij concreet te zijn. ‘Mijn baby is vandaag drie keer niet goed wakker geworden en heeft telkens maar een paar minuten gedronken.’ Dat zegt de kraamzorg of de huisarts veel meer dan ‘mijn baby drinkt niet zo lekker’.

Wanneer neem je contact op?

Bespreek het met de kraamzorg of het consultatiebureau als je twijfelt of het wakker maken nog nodig is, of als je baby wel groeit maar slaperig drinkt.

Bel nog dezelfde dag je verloskundige of de huisarts als:

• je baby geler wordt
• het geel zien niet wegtrekt

Wanneer bel je direct, ook ’s nachts?

Bel direct de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenspoedpost, bij een van deze tekens. Een baby jonger dan 3 maanden kan binnen 24 uur uitdrogen. Wacht daar niet mee tot de ochtend.

• Je baby is moeilijk wakker te krijgen of reageert minder op je dan je gewend bent.
• Drinken lukt telkens niet doordat je baby te slaperig is, ook na verschonen en opnieuw proberen.
• Er is meer dan 12 uur geen natte luier geweest.
• Je baby drinkt veel minder dan je gewend bent, minder dan de helft.

Sommige baby’s hebben andere afspraken

Is je baby te vroeg geboren, ziek geweest of is er een aandoening bekend, dan gelden de grenzen uit dit artikel niet. De kinderarts of het consultatiebureau spreekt dan met je af hoe vaak je baby drinkt en wanneer je je baby wekt, en die afspraak gaat voor.

Bij een te vroeg geboren baby wordt de leeftijd bovendien anders gerekend, met de gecorrigeerde leeftijd.

Hoe gaat het met jou?

Je zet ’s nachts een wekker voor de voeding van een ander, en je slaapt in stukken die je niet zelf kiest. Dat kan in deze eerste twee weken zwaar zijn.

Verdeel de nachten waar dat kan. Bij flesvoeding of afgekolfde melk kan de ander een voeding overnemen. Bij borstvoeding kan de ander verschonen en terugleggen, zodat jij alleen voor het drinken wakker bent.

En zodra je baby zelf wakker wordt voor de voeding, mag de wekker ook echt uit. Vind je het spannend om die los te laten, spreek dan met de kraamzorg of het consultatiebureau af waar je de eerste dagen op let.

De vorige voeding altijd bij de hand

Hoe lang geleden de vorige voeding was, is midden in de nacht lastig hoofdrekenen. In BabyTracker zie je het in één blik, ook als je partner de vorige voeding gaf; jullie kijken naar hetzelfde overzicht. Naast de voedingen kun je ook de slaap bijhouden in de app, zodat je terugziet hoe lang je baby achter elkaar sliep voordat je baby weer wakker werd.

Zo houd je voedingen bij