Geboorteverlof en ouderschapsverlof: wat is er voor de partner?

Er komt een baby, of hij is er net, en je wilt weten hoeveel je als partner thuis kunt zijn. Misschien reken je stiekem al: wat kan ik opnemen, en wat kost me dat?

Er bestaan drie regelingen naast elkaar: één werkweek geboorteverlof die volledig wordt doorbetaald, maximaal vijf werkweken aanvullend geboorteverlof tegen 70 procent van je loon, en negen werkweken betaald ouderschapsverlof in het eerste levensjaar. Wie alles opneemt, is dat eerste jaar zo’n vijftien werkweken thuis.

Hieronder staan de regelingen naast elkaar, de termijnen per regeling en wat het verlof met je inkomen doet. De precieze voorwaarden en bedragen staan op de officiële verlofpagina’s; die zijn leidend.

Welke regelingen zijn er?

Er zijn vier vormen, van kort en volledig betaald tot lang en onbetaald. Het recht op alle vier staat in de wet, voor elke werknemer.

De moeder heeft daarnaast haar eigen zwangerschaps- en bevallingsverlof van in totaal minstens 16 weken. Het ouderschapsverlof, betaald en onbetaald, geldt voor beide ouders apart en per kind.

Hoe verdeel je de weken?

De regelingen mogen aaneengesloten en in losse stukken, en juist die vrijheid maakt het kiezen lastig. Wil je er vooral in het begin zijn, of later, als je partner weer gaat werken? Drie manieren om de weken in te delen:

• Alles aan het begin: de week geboorteverlof direct na de bevalling en de vijf aanvullende weken erachteraan. Zo zijn jullie samen thuis in de weken dat alles nieuw is en de voedingen nog dag en nacht doorlopen.
• De brug na het bevallingsverlof: de aanvullende weken of een deel van het ouderschapsverlof bewaren voor het moment dat de moeder weer gaat werken. Dan is er in die overgang nog steeds een ouder thuis.
• De vaste papadag of mamadag: het betaalde ouderschapsverlof uitsmeren als één vaste vrije dag per week, een klein jaar lang. Vraag dit schriftelijk aan, minstens 2 maanden voordat het verlof ingaat.

Let daarbij op de randen van de termijnen. De vijf aanvullende weken vervallen 6 maanden na de geboorte helemaal. Van de negen betaalde ouderschapsverlofweken vervalt na de eerste verjaardag alleen de betaling: wat je niet opnam, blijft staan als onbetaald verlof, tot je kind 8 is.

Neem je het verlof in losse dagen op, dan kun je in een baby tracker app op je telefoon naast het ritme van je kind ook bijhouden welke verlofdagen al gebruikt zijn. Zo raak je de telling niet kwijt.

Wat merk je ervan op je loonstrook?

Alleen de eerste week geboorteverlof is volledig doorbetaald. De aanvullende weken en het betaalde ouderschapsverlof betalen 70 procent van je dagloon, en daar zit een grens aan: verdien je meer dan het maximumdagloon, dan is de uitkering hoogstens 70 procent van dat maximum, en lever je dus meer in.

Kijk daarom eerst in je cao. Sommige werkgevers vullen de uitkering aan, soms tot het volledige loon, en dat verandert direct wat een verlofweek je kost.

Reken ook de andere kant mee: wat kost een dag opvang, en wat levert die werkdag netto op? Wat een opvangdag per saldo kost, hangt mede af van de kinderopvangtoeslag; soms is een verlofdag goedkoper dan een werkdag met opvang.

Wanneer komt het geld?

De uitkeringen voor het aanvullende geboorteverlof en het betaalde ouderschapsverlof komen van het UWV, en je werkgever vraagt ze aan. Dat kan pas als het verlof al loopt: voor het betaalde ouderschapsverlof bijvoorbeeld pas nadat je minstens één werkweek aan verlofuren hebt opgenomen.

De beslissing volgt binnen 4 weken na de aanvraag, en er wordt achteraf betaald: het aanvullende geboorteverlof meestal eens per 4 weken via je werkgever, het betaalde ouderschapsverlof in hoogstens drie betalingen.

Sommige werkgevers betalen tijdens het verlof gewoon je loon door en verrekenen de uitkering later; andere wachten tot het geld binnen is. Vraag vooraf hoe jouw werkgever het doet, dan komt een lagere of latere loonstrook niet als verrassing.

En als je werkgever bezwaar maakt?

Je werkgever mag ouderschapsverlof niet weigeren. Het enige wat hij mag, is in overleg de verdeling van de uren aanpassen, en alleen als jouw rooster het bedrijf ernstig in de problemen brengt. Dat overleg kan tot 4 weken voor de ingangsdatum; daarna staat je planning vast.

Zet je aanvraag daarom op papier of in een bericht, met de datum erop. Komen jullie er samen niet uit, dan is dat een vraag voor de vakbond of een juridisch adviseur; het recht op het verlof zelf staat niet ter discussie.

Voor de volledigheid

Dit artikel beschrijft de landelijke regelingen in grote lijnen en is geen advies over jouw situatie. Werk je als zzp’er, of is er iets bijzonders aan de hand, zoals een meerling, adoptie of een ziekenhuisopname rond de geboorte, dan gelden er eigen regels; de officiële verlofpagina’s beschrijven ze actueel, en je werkgever of boekhouder rekent mee.

Het verlof aanvragen is één van de regelzaken na de geboorte; daar staat de complete lijst met alle termijnen bij elkaar.

De verloftermijnen in de gaten

De regelzaken in BabyTracker rekenen de verloftermijnen uit vanaf de geboortedag: wanneer de 4 weken voor het geboorteverlof aflopen, en wanneer de 6 maanden voor het aanvullende verlof. Een seintje op tijd, en de link naar de officiële informatie erbij.

Bekijk herinneringen