Geboorteverlof als zzp’er of dga: waar heb je recht op?

Ook als je een eigen bedrijf hebt, wil je na de geboorte tijd voor je baby en je gezin. Of je recht hebt op geboorteverlof of een uitkering, hangt af van je situatie als zzp’er of dga.

Als zzp’er heb je geen recht op geboorteverlof. Dat is een recht voor werknemers in loondienst. Ben je dga (directeur-grootaandeelhouder) en heb je een arbeidsovereenkomst met je eigen bv, dan kun je wel aanvullend geboorteverlof opnemen en daarvoor een uitkering van UWV aanvragen.

Geboorteverlof heet ook wel vaderschapsverlof, kraamverlof of partnerverlof. Ben je zelf degene die bevalt, dan kunnen zzp’ers en dga’s een eigen uitkering voor zwangerschap en bevalling krijgen, de ZEZ-uitkering. Hieronder staat wat dat betekent, wat je zelf regelt en waar je terechtkunt.

Dit is geen juridisch of fiscaal advies. Voor jouw situatie zijn de pagina’s van UWV leidend, en je boekhouder rekent mee.

Heeft een zzp’er recht op geboorteverlof?

Nee. Als zelfstandige heb je geen recht op geboorteverlof, omdat geboorteverlof een recht is voor werknemers in loondienst.

Dat geldt voor de week geboorteverlof die een werkgever volledig doorbetaalt. Het geldt ook voor het aanvullende geboorteverlof, waarvoor UWV een uitkering betaalt aan partners met een arbeidsovereenkomst.

Je bepaalt als zzp’er zelf je werktijden en je verlof. Daar staat tegenover dat je zelf zorgt voor een vervangend inkomen als je vrij neemt.

Een vrijwillige Ziektewet-verzekering bij UWV verandert dat niet. Wie vrijwillig verzekerd is, kan geen uitkering voor aanvullend geboorteverlof krijgen.

De voorwaarden voor aanvullend geboorteverlof gaan over de partner die het verlof opneemt: de band met de moeder en het werk van de partner zelf. Werk jij in loondienst en is de moeder zzp’er, dan gaat het dus om jouw baan. Heb je naast je bedrijf een baan in loondienst, dan heb je via die baan wel recht op geboorteverlof en aanvullend geboorteverlof.

Wat voor werknemers geldt, staat in geboorteverlof en ouderschapsverlof voor de partner.

Wat is het verschil tussen een zzp’er en een dga?

Een dga is statutair bestuurder van een bv of nv en bezit een groot deel van de aandelen met stemrecht. Een zzp’er met een eenmanszaak, vof, cv of maatschap is geen dga.

Voor het verlof maakt het vooral uit of je een arbeidsovereenkomst met je bv hebt. Ook als je als dga niet verplicht verzekerd bent voor de werknemersverzekeringen, kun je met een arbeidsovereenkomst een uitkering van UWV krijgen.

Of je verplicht verzekerd bent voor de werknemersverzekeringen, is niet altijd makkelijk te zien. UWV en de Belastingdienst beoordelen dat op verzoek. Ze letten onder meer op de zeggenschap die je hebt over je eigen ontslag.

Werk je via een holding met een managementovereenkomst? KVK noemt dat een overeenkomst van opdracht, geen arbeidsovereenkomst. Of je dan een uitkering voor het verlof kunt krijgen, vraag je aan UWV.

Wat geldt er voor wie, op een rij?

Alleen partners met een arbeidsovereenkomst krijgen aanvullend geboorteverlof met een uitkering. Dat zijn bijvoorbeeld werknemers en dga’s, geen zzp’ers. Dit verschilt per situatie. De tabel geeft de stand van 2026 en een richting, geen persoonlijk advies.

Heeft een dga recht op aanvullend geboorteverlof?

Ja, als je de partner van de moeder bent en een arbeidsovereenkomst met je bv hebt. Sinds 2 augustus 2022 kan een dga voor het aanvullende geboorteverlof een uitkering van UWV krijgen.

Het aanvullende verlof is maximaal 5 keer het aantal uren van je werkweek. Eerst neem je het gewone geboorteverlof op, 1 werkweek binnen 4 weken na de geboorte. Daarna volgt het aanvullende verlof, binnen 6 maanden na de geboorte.

Je bent partner van de moeder in één van deze situaties:

• Je hebt het kind erkend.
• Je bent getrouwd met de moeder.
• Je hebt een geregistreerd partnerschap met de moeder.
• Je woont ongehuwd samen met de moeder en je deelt alleen met haar de kosten voor de woning en het huishouden.

Het aanvullende verlof mag je spreiden, bijvoorbeeld 5 weken achter elkaar of verspreid over 6 maanden. Bij een tweeling is het maximum hetzelfde: 5 keer het aantal uren van je werkweek.

De week geboorteverlof betaalt de werkgever door. Bij een dga is dat de eigen bv. Hoe je dat in je loonadministratie verwerkt, bespreek je met je boekhouder.

Meer over de weken en het geld van het aanvullende verlof staat in het artikel over aanvullend geboorteverlof. Die volgorde geldt ook voor een dga, want zo staat het in de Wet arbeid en zorg.

Hoeveel krijg je als dga, en hoe vraag je het aan?

De uitkering is hoogstens 70 procent van het minimumloon. Hoeveel het precies is, hangt af van het aantal uren dat je per week werkt.

Dat is anders dan bij werknemers. Een dga valt meestal niet onder de verplichte werknemersverzekeringen en betaalt daar geen premie voor. UWV rekent daarom niet met een dagloon, maar met het minimumloon. Ben je als dga wel verplicht verzekerd, dan vraagt je bv de uitkering aan en rekent UWV met je dagloon.

Bij een tweeling is de uitkering even hoog als bij één kind. Een dga vraagt de uitkering zelf aan, meestal via Mijn UWV. Dit zijn de stappen:

1. Vraag de uitkering aan bij UWV. Dat kan vanaf 4 weken voordat het verlof ingaat tot en met 4 weken na de laatste verlofdag.
2. Doe één aanvraag voor de hele uitkering, voor het totale aantal hele werkweken verlof. Dat geldt ook als je het verlof gespreid opneemt.
3. Houd een kopie van je arbeidsovereenkomst klaar. UWV stuurt na je aanvraag een brief waarin om extra documenten wordt gevraagd.
4. Wacht op de beslissing. UWV beslist binnen 4 weken nadat alle informatie binnen is en stuurt de beslissing via Mijn UWV.

Vraag je te laat aan? Dan betaalt UWV alleen over de periode die binnen 1 jaar voor de ontvangstdatum van je aanvraag ligt.

Wat krijgt een zzp-moeder of dga-moeder bij de bevalling?

Als zzp’er of dga kun je een ZEZ-uitkering van UWV krijgen. ZEZ staat voor Zelfstandige en Zwanger, en je vraagt de uitkering zelf aan.

Geboorteverlof is er voor de partner van de moeder. Een moeder in loondienst heeft zwangerschaps- en bevallingsverlof van minimaal 16 weken. De ZEZ-uitkering duurt minstens 16 weken, en bij een tweeling of meerling minstens 20 weken.

Je kunt de uitkering krijgen als één van deze situaties geldt op de dag voordat de uitkering ingaat:

• Je werkt als zelfstandige, bijvoorbeeld als huisarts, tandarts, freelancer of artiest.
• Je hebt winst uit je onderneming als zelfstandige.
• Je bent directeur-grootaandeelhouder (dga).
• Je werkt mee in de onderneming van je partner of huwelijkspartner.
• Je werkt voor een onderneming waarin je een aanmerkelijk belang hebt, bijvoorbeeld aandelen of stemrecht.

Je telt terug vanaf de dag na de uitgerekende datum. Je kiest zelf een startdatum tussen 6 en 4 weken daarvoor. Bij een meerling is dat tussen 10 en 8 weken.

Doorwerken tijdens de uitkering mag en heeft geen gevolgen voor de uitkering. Is je baby na de geboorte meer dan 7 dagen in het ziekenhuis? Dan kun je een verlenging aanvragen, met een verklaring van het ziekenhuis.

Werk je naast je bedrijf ook in loondienst? Dan kan het zijn dat je een tweede zwangerschaps- en bevallingsuitkering krijgt. Die vraagt je werkgever voor je aan. Zijn de uitkeringen samen hoger dan je totale inkomsten van voor de ZEZ-uitkering, dan kan UWV je ZEZ-uitkering verlagen.

Hoeveel is de ZEZ-uitkering, en hoe vraag je die aan?

De ZEZ-uitkering is hoogstens het minimumloon. Werkte je in het kalenderjaar voordat de uitkering start minstens 1.225 uur als zelfstandige, dan krijg je altijd het minimumloon.

Werkte je minder dan 1.225 uur, dan kijkt UWV naar je winst of inkomsten. Dat is het kalenderjaar voor het jaar waarin je uitkering start, of het gemiddelde van de 5 kalenderjaren daarvoor als dat bedrag hoger is.

Zo vraag je de uitkering aan:

1. Vraag de uitkering aan bij UWV, tussen 4 en 2 weken voor de datum dat je wilt starten.
2. Houd je burgerservicenummer, je inkomsten uit de aangifte inkomstenbelasting en de uitgerekende datum bij de hand. UWV vraagt ook hoeveel uur je werkt en of je vervanging regelt. Bewaar je zwangerschapsverklaring van de verloskundige of arts tot 1 jaar na de uitkering, want UWV kan erom vragen.
3. UWV stuurt binnen 2 weken een ontvangstbevestiging. De beslissing komt meestal binnen 2 weken na de gewenste startdatum, via Mijn UWV.
4. UWV betaalt de uitkering elke week, te beginnen na de start van je uitkering.

Ben je te laat? Je kunt met terugwerkende kracht een ZEZ-uitkering krijgen, tot 1 jaar terug.

Regel je vervanging via een uitzendbureau of bemiddelingsbureau, geef dat dan door bij de aanvraag. UWV betaalt de bruto uitkering dan aan het bureau. Kost de vervanger meer dan de uitkering, dan betaal je zelf het verschil.

Wat kun je zelf regelen?

Je regelt zelf je inkomen voor de weken dat je minder werkt, en je beslist hoe je bedrijf in die tijd draait. Daarnaast zijn er een paar punten met belasting en toeslagen om te controleren.

• Reken uit hoeveel weken je vrij wilt nemen en wat dat aan omzet kost. Wil je dat naast de kosten leggen? Kijk dan bij wat een baby per maand kost.
• Bepaal of je bedrijf deels of helemaal doorloopt. Laat je werk door een ander doen, dan kun je een zzp’er inhuren, samenwerken met een ander bedrijf of personeel aannemen. Stop je tijdelijk, geef dat dan duidelijk door aan je klanten.
• Geef een zwangerschapsuitkering van UWV in je aangifte op als loon, niet als winst uit je onderneming. Een zwangerschapsuitkering van een verzekeraar hoef je niet aan te geven.
• Let op het urencriterium. Voor de zelfstandigenaftrek geldt onder meer dat je minstens 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteedt. Onderbreek je je werk door zwangerschap, dan tellen de niet-gewerkte uren over in totaal 16 weken toch mee. Of je vrije dagen als partner invloed hebben, vraag je aan je boekhouder.
• Controleer je kinderopvangtoeslag. Ook als zelfstandige kun je die krijgen, op basis van je inkomen en dat van je partner, het aantal kinderen en het aantal uren opvang. Neem je verlof, dan houd je de toeslag zolang je kunt laten zien dat je nog aan je onderneming werkt. Hoe je die aanvraagt, staat in kinderopvangtoeslag aanvragen.

Draai je op sommige dagen door terwijl opa, oma of een oppas voor je baby zorgt? Hoe je dat overdraagt, staat in de overdracht aan oppas, opa of oma.

Hoe zit het met je verzekering?

Een ZEZ-uitkering dekt alleen zwangerschap en bevalling. Je bent er niet mee verzekerd voor inkomensverlies door ziekte, ook niet als die ziekte het gevolg is van je zwangerschap of bevalling.

Wil je je daartegen verzekeren, dan kan dat met een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) bij een particuliere verzekeraar. Er zijn ook alternatieven, zoals een schenkkring. De voorwaarden verschillen per aanbieder. Je kunt ook een AOV kiezen die uitbetaalt bij zwangerschaps- en bevallingsverlof. Dat verandert je ZEZ-uitkering niet, maar de verzekeraar kan zijn eigen uitkering wel aanpassen.

Lees de voorwaarden goed. Veel verzekeraars betalen alleen als je bevalt na een bepaalde periode nadat je de verzekering afsloot. Een voorbeeld is de voorwaarde dat de uitgerekende datum minstens 52 weken na het afsluiten valt.

Bij UWV kun je je als zelfstandige vrijwillig verzekeren voor de Ziektewet. Dan krijg je bij zwangerschap en bevalling een uitkering van 100 procent van het verzekerde dagloon. Aanmelden kan alleen onder voorwaarden, bijvoorbeeld binnen 13 weken nadat je verplichte werknemersverzekering is gestopt.

Ben je dga, dan betaalt je bv je loon door als je ziek wordt. Een Ziektewet-verzekering afsluiten is daarom meestal niet nodig. Die loondoorbetaling geldt niet tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof. Voor die 16 weken kun je als dga wel een vrijwillige Ziektewet-verzekering bij UWV afsluiten.

Hebben zzp’ers en dga’s recht op ouderschapsverlof?

Ouderschapsverlof is er voor mensen in dienst. Je vraagt het aan bij je werkgever, zodra je in dienst bent. Een dga met een arbeidsovereenkomst kan voor betaald ouderschapsverlof een uitkering van UWV krijgen. Voor een zzp’er is er geen werkgever om het verlof bij aan te vragen.

Ouderschapsverlof bestaat uit 17 weken onbetaald verlof en 9 weken betaald verlof. De uitkering voor betaald ouderschapsverlof is er voor ouders met een arbeidsovereenkomst. UWV noemt deze groepen:

• werknemers in loondienst
• alfahulpen en particuliere huishoudelijke hulpen
• directeur-grootaandeelhouders (dga’s)
• oproepkrachten, uitzendkrachten en studenten met een beroepsbegeleidende leerweg

Een zelfstandige staat niet in die lijst. Een dga neemt het verlof op binnen 1 jaar na de geboorte en vraagt de uitkering zelf aan via Mijn UWV.

De aanvraag is altijd achteraf. Dat kan pas nadat je minstens 1 keer het aantal uren van je werkweek aan verlof hebt opgenomen, en uiterlijk 3 maanden nadat je baby 1 jaar is geworden.

Hoeveel het betaalde verlof oplevert, staat in het artikel over betaald ouderschapsverlof.

Welke termijnen gelden er?

Voor de uitkeringen gelden vaste termijnen, ook als je ze zelf aanvraagt. Dit verschilt per regeling. De tabel geeft de stand van 2026 en een richting, geen persoonlijk advies.

Waar kun je terecht met vragen?

Voor de uitkeringen ga je naar UWV, voor belasting en toeslagen naar de Belastingdienst. Daarnaast zijn er een paar plekken die helpen bij je rechtsvorm en je overeenkomsten.

• UWV beslist over de uitkeringen. Als zzp’er of dga vraag je ze zelf aan en krijg je de beslissing via Mijn UWV.
• Ondernemersplein is de overheidssite voor ondernemers. Er staat een checklist voor zzp’ers rond zwangerschapsverlof.
• KVK legt uit wanneer je dga bent en hoe de verzekeringsplicht werkt. UWV of de Belastingdienst kan op verzoek beoordelen of je verplicht verzekerd bent.
• De Belastingdienst helpt bij je aangifte, het urencriterium en de toeslagen.
• Je boekhouder of een juridisch adviseur kijkt mee naar je bv en je overeenkomsten, en naar wat het verlof betekent voor je loon.

De hele lijst met dingen die je na de geboorte regelt, staat in regelzaken na de geboorte.