Mag een baby ui en knoflook? Ja, meegekookt vanaf de eerste hapjes

In veel gerechten gaan ui en knoflook. Als je je baby van dezelfde maaltijd wilt laten eten, is het handig om te weten hoe je die ingrediënten geschikt maakt.

Dat kan: gare ui en knoflook kunnen mee in het eten vanaf het moment dat je met hapjes begint.

Het Voedingscentrum noemt ui en knoflook niet bij naam en geeft er geen aparte leeftijd voor. Ze vallen onder gewone groente en kruiden, want elke soort groente is geschikt voor baby’s.

Gaar meekoken vanaf de eerste hapjes is onze eigen, voorzichtige kookregel. Wat je weglaat is het zout, de smaak mag blijven.

Hieronder staat hoe je het opbouwt, wat je doet als je baby het weigert en bij welke klachten na een maaltijd je belt.

Wat merk je bij de eerste keer?

Meestal zie je het gezicht het eerst. Je baby trekt de neus op, huivert kort, duwt het hapje met de tong naar buiten of draait het hoofd weg. Diezelfde reactie zie je bij veel nieuwe smaken, ook bij een groentehapje waar helemaal niets doorheen zit.

Het kan ook anders lopen. Je baby eet het hapje zonder aarzelen op en doet de mond alweer open voor de volgende. Beide reacties komen voor op dezelfde smaak, en bij hetzelfde kind kan de tweede keer anders gaan dan de eerste.

Later op de dag merken sommige ouders een winderig buikje en leggen ze dat naast de ui van het avondeten. Hoe het daarmee zit, lees je verderop.

Vanaf welke leeftijd mag een baby ui en knoflook?

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

Die laatste regel loopt dus door na de eerste verjaardag. De nieren van jonge kinderen kunnen nog niet veel zout aan, en daarom voeg je tot minstens vier jaar geen zout toe.

Voor smaakmakers zonder zout, zoals ui, knoflook en tuinkruiden, geldt die beperking niet.

Wat kan er wel en wat wacht nog?

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

Alle andere kruiden en specerijen, van basilicum en kaneel tot kerrie en peper, staan in een eigen artikel. Daar lees je ook waarom kruidenmixen met zout onder de vier jaar wegblijven.

Waarom helpt herhalen meer dan wegmengen?

Je baby vertrekt het gezicht bij een lepel met ui erin, omdat die smaak nog onbekend is. Soms duurt het tien keer proeven voordat een kind een smaak gaat waarderen, en die keren hoeven niet op achtereenvolgende dagen te vallen.

De eerste twee jaar zijn het belangrijkst voor de smaakontwikkeling. De meeste kinderen van nul tot twee jaar proberen juist graag nieuwe dingen, terwijl een peuter daar vaker tegenin gaat.

Daarom werkt opnieuw aanbieden beter dan wegmengen. Laat een kind eerst aan losse smaken wennen en nog geen gemengde smaken proeven, en kies bij kant-en-klare potjes in het begin voor een enkelvoudige smaak.

Roer je de ui door iets zoets, dan proeft je baby vooral het zoete en leert je baby de smaak van ui niet kennen.

Gaar koken helpt niet bij de smaak maar bij de structuur. Zacht gekookte of gestoomde stukjes laten zich makkelijker prakken en zijn voor een kind makkelijker te eten.

Hoe bouw je ui en knoflook op?

Het komt op vier momenten aan, en bij elk staat de reden erbij.

• Bij het koken: fruit de ui gaar voordat de rest van de pan erin gaat en kook de knoflook mee, want gaar is hier het punt. Groente voor een baby kook je zonder zout in een bodempje water.
• Bij het opscheppen: haal de portie voor je baby uit de pan voordat het zout, de bouillon of de kruidenmix erbij gaat. Zo eet je baby hetzelfde gerecht als jullie, zonder het zout.
• Bij het aanbieden: geef één nieuwe smaak tegelijk, zodat je baby die smaak kan leren herkennen.
• Bij de structuur: prak of pureer passend bij wat je kind aankan en houd de stukjes niet te groot. Blijf tijdens het eten in de buurt en laat je kind rustig zitten. Dat is het advies om verslikken te voorkomen.

Zo kan één avond eruitzien. Om vijf uur snijd je de ui en zet je die op met een lepel olie. Om tien over vijf gaan de groente, de aardappel en een teentje knoflook erbij, met een bodempje water en zonder zout.

Om half zes is alles gaar. Je schept een portie apart voor je baby en prakt dat fijn. Pas daarna gaat het zout in de pan voor de rest van het gezin.

Kook je bladgroente mee, zoals spinazie of andijvie, dan kan dat gewoon. Baby’s kunnen alle groenten uitproberen, ook de nitraatrijke soorten.

Blijft er van de babyportie iets over, dan kun je dat invriezen in zakjes of een ijsblokjesvorm. Ingevroren blijft een zelfgemaakt groentehapje maximaal drie maanden goed. Een ontdooid hapje bewaar je niet opnieuw en vries je niet opnieuw in, en wat overblijft gooi je weg.

En als je zelf borstvoeding geeft?

Je baby proeft soms iets mee van jouw eten, en ook ui en knoflook kunnen zo in de smaak terugkomen. Zo kan je baby via de melk alvast wennen aan verschillende smaken.

Over wat je zelf beter kunt laten staan tijdens de borstvoeding lees je meer in een eigen artikel.

Wat je niet apart hoeft te doen

• Ui van het menu halen na één winderige avond. Aan een winderig buikje is niet af te lezen waar het vandaan komt, en je kind mist er een smaak door die het nog aan het leren is.
• Rauwe ui geven om je baby vast te laten wennen. Rauw smaakt scherper, en harde stukjes kun je juist beter eerst zacht koken of raspen.
• De lepel doorduwen als je baby het hoofd wegdraait. De smaak wordt er niet vertrouwder van, en opnieuw aanbieden op een andere dag levert meer op.

Als je baby het eten met ui weigert

Draait je baby na twee of drie hapjes het hoofd weg, sluit die maaltijd dan af en geef de melk zoals je gewend bent. Doorgaan levert op dat moment weinig op, en je kunt dezelfde smaak later opnieuw aanbieden.

Bied de smaak binnen een paar dagen opnieuw aan als je kind uitgerust is en niet net gedronken heeft. Begin met een kleine hoeveelheid, zodat je baby rustig kan proeven.

Hoe vaak je een smaak al hebt aangeboden, is lastig te onthouden. Houd je de voeding bij in een app, dan zie je terug wanneer de ui voor het laatst op het bord lag.

Lukt het na een stuk of tien keer nog steeds niet, laat die smaak dan een tijdje liggen en bied de smaak later in een ander gerecht aan.

Weigert je kind niet één smaak maar vrijwel alle hapjes, of komt het eten al weken niet op gang? Bespreek dat dan op het consultatiebureau.

Kan een baby een winderig buikje krijgen van ui?

Veel ouders vragen zich af of de ui van gisteravond de onrust van vannacht verklaart. Aan de buitenkant is de oorzaak van een winderig buikje niet te zien. Het is niet bewezen dat uien in de voeding van de moeder darmkrampen veroorzaken bij een baby die borstvoeding krijgt.

Thuisarts.nl schrijft dat bij 5 van de 100 baby’s die veel huilen een lichamelijke oorzaak te vinden is. Meestal is er geen lichamelijk probleem. Dan kijken de verpleegkundige of arts samen met de ouders waar het huilen door kan komen.

Op eigen houtje voeding schrappen is daarom geen goede eerste stap. Een kind kan juist een voedselallergie krijgen door voeding weg te laten die het gewoon kan eten, en het kan er ook voedingsstoffen door missen. Vermoed je dat je kind ergens niet tegen kan, laat dat dan uitzoeken door de huisarts.

Wanneer neem je contact op?

Wie je belt, hangt af van wat je bij je kind ziet.

• Krijgt je kind opeens moeilijk of piepend adem, een tong of keel die dikker wordt of een hese stem? Of krijgt je kind opeens rode vlekken of bulten, overgeven of diarree, duizeligheid of flauwvallen, of wordt je kind bleek en suf? Bel 112 en blijf bij je kind.
• Maak een afspraak bij de huisarts als je denkt dat je kind niet tegen een bepaald soort eten of drinken kan. Denk bijvoorbeeld aan uitslag, jeuk, buikpijn, diarree of overgeven dat telkens na hetzelfde eten terugkomt.
• Bespreek het op het consultatiebureau als het eten al weken niet op gang komt, als je kind vrijwel alle hapjes weigert of als je twijfelt over de opbouw. De verpleegkundige of arts kan je kind onderzoeken en met je meekijken.

Is je kind te vroeg geboren, is er een aandoening bekend, of is er in het gezin al een voedselallergie vastgesteld? Leg de opbouw van de hapjes dan van tevoren voor aan het consultatiebureau of de huisarts.

Als het eten weer wordt uitgespuugd

Koken voor iemand die het eten weer uitspuugt, levert op de dag zelf weinig op. Veel ouders worden er onzeker of geïrriteerd van, vooral als het al weken zo gaat.

Wat helpt, is de druk van één maaltijd halen. Spreek met jezelf af dat een maaltijd klaar is zodra het niet meer loopt, ook als er weinig in is gegaan. Om en om voeren met je partner of met iemand anders die mee kan doen, helpt ook.

Zie je tegen de maaltijden op of blijf je erover piekeren, bespreek dat dan op het consultatiebureau. Daar kijken ze met je mee zonder dat er eerst iets mis hoeft te zijn.

Nieuwe smaken op het lijstje

De eerste keer knoflook, de eerste keer komijn: in BabyTracker leg je nieuwe smaken vast bij de voeding, met een notitie over hoe het viel. Handig voor jezelf, en voor de dag dat je partner kookt.

Zo houd je voedingen bij