TOG-waarde slaapzak: welke TOG past bij welke kamertemperatuur?

Op slaapzakken staan waarden zoals 1 TOG of 2,5 TOG. Die helpen je te kiezen hoe warm de slaapzak moet zijn. Welke waarde past bij de temperatuur in de kamer van je baby?

Bij een slaapkamer van 16 tot 18 graden, de temperatuur die Kinderveiligheid.nl aanbeveelt, past een slaapzak van 2,5 TOG. Is de kamer warmer, dan kies je een lagere TOG-waarde. Is de kamer kouder, dan kies je een hogere.

Tabellen verschillen per bron en elke baby is anders, dus het nekje van je baby heeft het laatste woord. Hieronder staat wat TOG betekent, welke TOG bij welke temperatuur past en wat je eronder aantrekt. Vanaf wanneer je een slaapzak gebruikt, lees je in vanaf wanneer een slaapzak.

Wat betekent TOG op het etiket?

TOG staat voor Thermal Overall Grade. Het getal laat zien hoe warm een slaapzak, deken of kledingstuk is. Hoe hoger de TOG-waarde, hoe warmer, en hoe lager, hoe koeler.

De waarde staat meestal op het etiket van de slaapzak en soms ook op een pyjama. Op veel producten staat geen TOG-waarde, schrijft de Consumentenbond. Dan schat je zelf in of je baby een laagje meer of minder nodig heeft en voel je in het nekje.

De TOG-waarde geldt alleen binnen. Gebruik het getal dus niet voor buiten. Hoe je je baby daarvoor aankleedt, staat in wat trek je je baby aan en in naar buiten met je baby.

Welke TOG bij 16, 18, 20 of 22 graden?

Bij 16 tot 19 graden past 2,5 TOG en bij 20 tot 23 graden past 1 TOG. Onder de 16 graden past 3 TOG en boven de 23 graden past 0,5 TOG.

Dat is de tabel die VeiligheidNL op Kinderveiligheid.nl publiceert. De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

• Onder een slaapzak van 3 TOG: een rompertje met lange mouwen en een pyjama.
• Onder een slaapzak van 2,5 TOG: bij 16 en 17 graden een rompertje met lange mouwen en een pyjama. Bij 18 en 19 graden een mouwloos rompertje met een shirt met lange mouwen.
• Onder een slaapzak van 1 TOG: bij 20 en 21 graden een rompertje met lange mouwen. Bij 22 en 23 graden een rompertje met korte mouwen.
• Onder een slaapzak van 0,5 TOG: een mouwloos rompertje.

De beste temperatuur voor de babykamer is 16 tot 18 graden. In zo’n kamer is 2,5 TOG de slaapzak uit de tabel. Een slaapzak van 3 TOG staat in de tabel bij kamers onder de 16 graden.

De tabel geldt zodra je baby beweeglijk wordt en alleen in een slaapzak slaapt, zonder laken en deken. Gebruik je ook een laken of deken, dan ligt je baby warmer dan in de tabel. Kies dan een dunne slaapzak en voel in het nekje of het klopt.

Lees de temperatuur af op een thermometer in de babykamer. Voor de keuze telt de kamertemperatuur in de nacht en niet de buitentemperatuur.

Hoe gebruik je de tabel op een gewone avond?

Je zoekt de kamertemperatuur op in de tabel en controleert daarna in het nekje. Hieronder staat een voorbeeld met een babykamer van 17 graden.

1. Lees de temperatuur af op de thermometer in de babykamer. In dit voorbeeld is het 17 graden.
2. Zoek de rij op in de tabel. Bij 16 en 17 graden staat een slaapzak van 2,5 TOG met een rompertje met lange mouwen en een pyjama.
3. Kijk op het etiket of de slaapzak 2,5 TOG heeft. De warmte van slaapzak en kleding telt op. Trek je baby iets warmers aan dan in de tabel, kies dan een dunnere slaapzak.
4. Leg je baby in de slaapzak, zonder laken of deken erbij.
5. Voel later in het nekje met de bovenkant van je vingers. Lauw is goed.

Hoeveel TOG heeft een rompertje of een boxpakje?

Op kleding staat vaak geen TOG-waarde. Hoe warm een rompertje of boxpakje is, verschilt per product, schrijft de Consumentenbond.

Kinderveiligheid.nl noemt geen TOG-waarden voor kleding en geen grens voor het totaal. Kies daarom de kleding die in de tabel bij de slaapzak staat en voel in het nekje of het klopt.

Waarom staat er in een andere tabel een andere TOG?

Tabellen zijn anders opgebouwd en de precieze waarde hangt af van het product. Zet je ze naast elkaar, dan staan er bij dezelfde temperatuur andere getallen. De Consumentenbond noemt bijvoorbeeld 2,0 TOG in totaal bij 20 tot 22 graden, waar Kinderveiligheid.nl bij 20 en 21 graden een slaapzak van 1 TOG noemt.

Een deel van het verschil zit in de opzet. De Consumentenbond telt alles op wat je baby aanheeft en toedekt, ook een laken en een deken. De tabel van Kinderveiligheid.nl geldt voor een baby die alleen in een slaapzak slaapt.

Welk getal je ook leest, het blijft een leidraad. Volgens de Consumentenbond ligt de precieze waarde altijd aan het product zelf. Hier staat de tabel van Kinderveiligheid.nl. Beide bronnen noemen dezelfde controle, het nekje voelen.

Hoe voel je of je baby het te warm of te koud heeft?

Voel met de bovenkant van je vingers in het nekje van je baby. Lauw is goed. Voelt het klam of zweterig, dan heeft je baby een laagje te veel aan, en voelt het fris, dan kan er een laagje bij.

Voel niet aan de handjes of voetjes. Bij jonge baby’s voelen die vaak fris aan, omdat het bloed ze als laatste bereikt. Koude handjes of voetjes zeggen dus niet dat je baby het koud heeft.

Waarom ligt de nadruk op te warm? Baby’s kunnen hun warmte nog niet goed zelf regelen. Ze kunnen ook niet zelf een deken wegduwen of kleding uittrekken als ze het te warm hebben.

De JGZ-richtlijn Preventie wiegendood noemt 18 graden als maximale kamertemperatuur en schrijft dat het risico op wiegendood toeneemt naarmate het beddengoed meer isoleert. Een klam nekje is dus een reden voor een laagje minder.

Twijfel je tussen twee slaapzakken, kies dan de dunnere en voel na een tijdje in het nekje. Voelt het fris, dan kan er een laagje kleding bij. Een gezonde baby raakt niet snel onderkoeld in een goed verwarmd Nederlands huis, en té warm verhoogt het risico op wiegendood.

Zet het bed niet direct naast een verwarming en gebruik geen plastic hoes om het matras, want plastic ventileert niet.

Bij warm weer, een te warme kamer of te veel kleding kunnen kleine rode bultjes ontstaan, vaak in het gezicht, de nek en op de schouders. Ze verdwijnen vanzelf als je baby het minder warm heeft. Heeft je baby ook koorts, neem dan contact op met de huisarts. Worden de vlekjes niet lichter als je erop drukt, bel dan direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Mag een baby een muts op of een deken erbij?

In bed gaat er na de eerste dagen geen mutsje meer op. Een deken is bij een slaapzak niet nodig.

Een baby verliest de meeste warmte via het hoofd. Daarom blijft het hoofdje in bed onbedekt.

Ouders en grootouders pakken vaak een extra deken of laken erbij, in de winter en op hete zomerdagen. Deskundigen raden dat af.

Wil je toch iets erbij, gebruik dan alleen een dunne slaapzak met een laken of een dunne deken. Maak het bedje kort en stevig op, met de voetjes bijna tegen het voeteneind. Een dekbed combineer je nooit met een slaapzak, en de eerste twee jaar wordt een dekbed afgeraden. Het bed zelf blijft leeg, zoals de vier basisregels vragen.

Is de kamer koud, kies dan een dikkere slaapzak in plaats van een extra deken. Bij lage temperaturen is dat volgens de Consumentenbond veiliger. Wil je het bedje voorverwarmen, gebruik dan een kruik alleen daarvoor en haal die eruit voordat je baby erin ligt. Meer staat in tot wanneer je een kruik gebruikt.

Heeft je baby koorts, pak die dan niet extra warm in. Dunne kleding die los om het lichaam zit werkt beter, en in bed is een laken vaak genoeg.

En in de zomer, of bij 25 graden?

In de zomer kan de babykamer warmer zijn dan de aanbevolen 16 tot 18 graden. Kinderveiligheid.nl adviseert dan de kamer regelmatig te luchten, je baby luchtiger aan te kleden en dun beddengoed te gebruiken.

In de tabel staat boven 23 graden de dunste combinatie, een slaapzak van 0,5 TOG met een mouwloos rompertje. Een aparte rij voor 25 graden staat er niet in. In de JGZ-richtlijn over slaap staat dat een kamer boven 25 graden kan bijdragen aan slaapproblemen.

• Lucht de kamer door een raam open te zetten als het buiten koeler is dan binnen, vaak in de late avond en vroeg in de ochtend.
• Gebruik je een ventilator, richt die dan niet direct op je baby.
• Kies beddengoed van katoen en geen waterdichte matrasbeschermer.
• Voel in het nekje of op de buik. Voelt de huid erg warm, doe dan kleding uit of zorg voor meer verkoeling in de kamer.

Waar let je op bij het kiezen van een slaapzak?

Een slaapzak past als de armsgaten en de halsopening goed aansluiten, zodat je baby er niet in kan zakken. Er is ook ruimte nodig om de benen vrij te bewegen.

Welke maat past bij welke leeftijd? Dat zie je aan de passing. Is de zak te groot, dan kan je baby erin zakken.

• Koop een slaapzak met een rits. Een slaapzak met (druk)knopen wordt afgeraden.
• De rits sluit naar de onderkant toe, ter hoogte van de onderbeentjes, en zit dus niet bovenaan. Zo kan je baby de zak niet zelf openmaken.
• Een goede slaapzak heeft armsgaten of mouwen en geen capuchon.
• Controleer de stiksels af en toe op losse draden, want een losse draad kan een vingertje of teentje afknellen. Wees extra voorzichtig met stiksels van nylon.
• Gebruik nooit een slaapzakriem of een andere band om je baby vast te leggen.
• Gebruik geen verzwaarde slaapzak of verzwaringsdeken bij je baby. Door het gewicht kan je baby moeilijker terugdraaien naar de rug. Pas vanaf 2 jaar kan een verzwaringsdeken.

In een slaapzak zonder armsgaten kan je baby de armen niet goed gebruiken. Draait je baby naar de buik, dan lukt het terugdraaien naar de rug moeilijk. Gebruik zo’n slaapzak niet bij een baby ouder dan 3 maanden, en stop eerder als je baby probeert te rollen. Wanneer baby’s gaan rollen, staat in wanneer een baby gaat omrollen.

Heeft een slaapzak mouwen nodig? Nee, een slaapzak met armsgaten voldoet ook. Mouwen zijn dus een keuze.

Voor het verschonen rits je de onderkant van de slaapzak open, haal je alleen de benen en billen eruit en schuif je de onderkant opzij.

Wat als de tabel niet lijkt te kloppen?

Voelt het nekje klam of zweterig, doe dan één laagje uit of kies een slaapzak met een lagere TOG. Voelt het fris, dan kan er één laagje bij.

Verander per keer één ding en voel de volgende avond opnieuw. Zo weet je wat het verschil maakte.

Blijft het nekje klam, ook als je een laagje minder aantrekt of een lichtere slaapzak kiest, controleer dan eerst of de thermometer klopt en bespreek het daarna met het consultatiebureau. Voelt het nekje juist steeds fris, ondanks de slaapzak uit de tabel, vraag het dan ook aan het consultatiebureau.

Geldt de tabel ook voor een te vroeg geboren baby?

Voor een te vroeg geboren baby is het advies voor de babykamer 18 tot 20 graden, die je langzaam afbouwt naar 16 tot 18 graden. Zorg voor goede ventilatie.

Of de tabel van Kinderveiligheid.nl ook voor die kamertemperatuur bedoeld is, staat niet vermeld. Vraag het aan het consultatiebureau, de kraamzorg of de kinderarts. Meer over de leeftijd van een te vroeg geboren baby staat in gecorrigeerde leeftijd.

Wanneer neem je contact op?

Vragen over maat, dikte of kleding kun je stellen aan het consultatiebureau. Daar hoeft niets voor aan de hand te zijn. Vertrouw je het niet, dan is dat op zichzelf een reden om te bellen.

De meeste signalen komen van Thuisarts, de regels voor 112 van het Rode Kruis.

• Je baby is jonger dan drie maanden en heeft koorts van 38 graden of hoger: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby is suf, reageert minder of niet als je iets zegt, of is niet makkelijk wakker te krijgen: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby ademt moeilijk, ademt sneller dan gewoonlijk of stopt soms even met ademen: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby is jonger dan een week en heeft een temperatuur onder de 36 graden, gemeten in de anus: bel direct de verloskundige, de huisarts of de huisartsenpost.
• Je maakt je erge zorgen over je baby: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby is ernstig benauwd of ademt veel sneller of anders dan gewoonlijk: bel 112.
• Je baby ademt snel of anders en wordt steeds suffer, vooral met een veranderende huidskleur zoals blauw-paars: bel 112.
• Je baby reageert niet als je voorzichtig aan de schouders schudt en luid aanspreekt: bel 112.

Heeft je baby koorts, lees dan ook wanneer je bij oudere baby’s moet bellen in koorts: wanneer bel je.

Wat je probeerde, terugzien

Je legt een slaapje vast met de timer of achteraf met een begin- en eindtijd. In de notitie kun je bijvoorbeeld ‘2,5 TOG, kamer 17 graden’ typen, zodat je later weet wat je die nacht probeerde. In het weekoverzicht van BabyTracker zie je daarna wanneer je baby sliep.

Meer over slaap bijhouden in een app.

Zo houd je slaap bij