Wakkertijden per leeftijd: hoe lang kan je baby wakker zijn?

Je baby is al een tijdje wakker en je twijfelt of het tijd is voor een slaapje. Het vorige neerleggen ging moeizaam: was je toen te vroeg, of was je baby juist al erg moe?

Voor die twijfel gebruiken veel ouders wakkertijden: de tijd die een baby aankan tussen twee slaapjes. Als ruwe indicatie kan een baby van 2 tot 6 weken ongeveer 45 tot 60 minuten wakker zijn, en een baby van 3 tot 5 maanden ongeveer anderhalf uur.

De verschillen tussen kinderen zijn groot, en de tijden zijn een indicatie, geen vastgestelde norm. Hieronder staat de tabel, waar de tijden vandaan komen, en de slaapsignalen die meer zeggen dan de klok.

Wakkertijden per leeftijd

Dit verschilt sterk per kind. De tabel geeft een richting, geen norm: het ene kind zit onderin de marge, het andere bovenin, en allebei komt veel voor.

Voor baby’s van ongeveer 6 maanden en ouder noemen de bronnen geen wakkertijden. Wel verandert het aantal slaapjes overdag: na ongeveer 6 maanden slapen baby’s overdag 2 of 3 keer, na ongeveer 9 maanden meestal 2 keer. Ook de totale slaapbehoefte per leeftijd verschilt sterk per kind.

Waar komen deze tijden vandaan?

De tijden in de tabel komen uit een infoblad van de Jeugdgezondheidszorg Utrecht voor ouders van baby’s tot 6 maanden. Ze staan niet in een landelijke richtlijn.

De JGZ-richtlijn Slaap stelt zelfs met zoveel woorden vast dat er geen onderbouwde gegevens bekend zijn over wat normale wakkertijden bij baby’s zijn. De tijden zijn dus een ruwe indicatie, geen uitkomst van onderzoek.

Waarom laten we ze dan toch zien? Een ruwe indeling van de dag geeft houvast als je nog geen idee hebt waar je moet beginnen.

Gebruik de tabel dus als startpunt, en kijk voor het moment zelf naar de slaapsignalen van je baby.

Hoe zie je dat je baby moe is?

De tijd sinds het vorige slaapje kan een aanwijzing zijn, maar kijk vooral of je baby deze tekenen van vermoeidheid laat zien:

• Wegkijken van waar je baby mee bezig is, om zich heen zoeken en pruttelen.
• Gapen, een diepe zucht, pruttelen, in de ogen of aan de oren wrijven.
• Het hoofd wegdraaien, jengelen en bleek worden.

Sommige baby’s doen bij vermoeidheid juist het omgekeerde: ze worden drukker en luidruchtiger en krijgen rode wangen. Dat is het verwarrendste signaal, want het ziet eruit als energie voor nog een rondje.

Lijkt je baby nog vol energie, dan is het verleidelijk om hem langer op te laten, maar daarna gaat het inslapen vaak juist moeilijker. Hoe je een baby die over zijn moment heen is toch in slaap helpt, staat in oververmoeide baby.

Late signalen zijn huilen en overstuur raken, soms met overstrekken. Dan helpt eerst troosten en rustig maken meer dan direct neerleggen.

Hoe merk je dat de wakkertijd opschuift?

De wakkertijd groeit niet netjes mee met de kalender; hij verspringt met stapjes, vaak in dezelfde periode waarin het aantal dutjes verandert. Drie tekens dat je kind aan langer wakker zijn toe is:

• Het inslapen duurt telkens langer, terwijl de slaapsignalen uitblijven.
• Dutjes worden steeds korter.
• Het laatste dutje schuift zo laat dat de nacht in de knel komt.

Zo’n verschuiving zie je meestal pas over meerdere dagen. Door slaap bij te houden in een app hoef je niet uit je hoofd te reconstrueren hoe lang je kind deze week wakker was en hoe het inslapen ging.

Verleng dan in kleine stapjes en geef elke stap een paar dagen. Gaat het inslapen ineens moeizaam en is je baby tegen bedtijd over zijn toeren, dan kan de wakkertijd juist te lang geworden zijn; ook onrustige periodes schuiven er tijdelijk mee.

Wat als het inslapen een gevecht blijft?

Let je op de signalen, klopt de tabel ongeveer, en is neerleggen toch steeds een gevecht? Verzet dan het moment: probeer het een paar dagen iets eerder, en verandert er niets, probeer het daarna een paar dagen iets later. Eén dag zegt weinig; een patroon over meerdere dagen wel.

Huilt je baby vooral op het moment van neerleggen zelf, dan gaat het misschien niet om te vroeg of te laat, maar om de overgang van arm naar matras. Daarvoor staat een stappenplan in huilen bij het neerleggen.

Wanneer neem je contact op?

Bespreek het op het consultatiebureau als je kind structureel veel minder slaapt dan bij de leeftijd gebruikelijk is, of als inslapen weken achtereen vrijwel nooit lukt zonder lang gevecht. Daar kijken ze mee naar het ritme van jouw kind.

Blijft je baby huilen en is je baby niet te troosten, huilt je baby anders dan je gewend bent of kreunt je baby? Bel dan direct de huisarts of huisartsenspoedpost.

Maak een afspraak met de huisarts als het slechte slapen samengaat met niet goed groeien of met klachten die aanhouden. Drinkt je baby veel minder dan anders, of is hij suf of moeilijk wakker te krijgen, bel dan direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Als jij de hele dag op de klok kijkt

Wakkertijden kunnen houvast geven, maar ook een nieuwe bron van gepieker worden: elke minuut boven de tabel voelt dan als een fout, en je durft vlak voor een dutje de deur niet meer uit.

Merk je dat bij jezelf, kies dan een paar dagen bewust één maat: kijk alleen naar de signalen van je baby en niet op de klok.

En raak je zelf op door gebroken nachten en mislukte dutjes, zeg dat op het consultatiebureau. Slaapgebrek van ouders is daar een gewoon gespreksonderwerp, en je hoeft er niet mee te wachten tot het volgende afgesproken bezoek.

De tijd tussen slaapjes terugkijken

Als je begin- en eindtijden van de slaapjes vastlegt, kun je terugzien hoelang je baby tussendoor wakker was. BabyTracker gebruikt eerdere registraties ook voor een verwachting van het volgende slaapje en vermeldt hoe zeker die schatting is. Blijf daarnaast kijken naar de signalen van je baby.

Zo houd je slaap bij