Wanneer mag er 4 uur tussen de voedingen zitten?

Het is kwart over vier ’s nachts en je baby slaapt al vier uur aan één stuk. Je ligt wakker met de vraag of je hem laat liggen of wakker maakt.

Is je baby op tijd geboren, weer boven het geboortegewicht en groeit hij goed, dan valt 4 uur ruim binnen de marge. De bovengrens ligt dan zelfs ruimer: 6 uur tot 2 weken, 8 uur van 2 tot 8 weken, en 12 uur daarna.

Wanneer een baby zo’n pauze uit zichzelf laat vallen, verschilt sterk per kind. Hieronder staat wat die grenzen zeggen, wanneer je wel wakker maakt, en voor wie ze niet gelden.

Wat je merkt

Meestal valt het ’s nachts op. Je baby heeft om elf uur gedronken, het is inmiddels drie uur, en er is geen geluid geweest. Overdag komt hij nog steeds om de twee tot drie uur. Zulke tijden onthoud je met een paar korte nachten achter de rug niet meer; door voeding bijhouden in een app zie je later terug hoe lang de gaten werkelijk waren.

Soms zie je het omgekeerde: je baby slaapt lang door, maar drinkt daarna slaperig en laat de borst of de fles na een paar minuten los. Dan telt vooral hoeveel er per voeding binnenkomt.

Wat je aan de klok niet ziet, is of je baby genoeg krijgt. Dat lees je af aan het gewicht op het consultatiebureau en aan de luiers. In de groeicurve en het gewicht staat hoe die lijn werkt.

Wat de grenzen zeggen, per leeftijd

De duidelijkste Nederlandse cijfers staan in een advies van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde uit februari 2016, opgesteld op verzoek van de jeugdgezondheidszorg. Het gaat over gezonde, op tijd geboren baby’s met een geboortegewicht tussen de P10 en de P90, en in elk geval boven 2500 gram.

Dit verschilt sterk per kind. De tabel geeft een richting, geen norm. De pauze is een bovengrens. Hij zegt hoe lang je een gat kunt laten lopen; een baby die eerder wakker wordt, voed je gewoon eerder.

Er hangen voorwaarden aan

Er zijn er drie, en ze horen bij elkaar. Je baby wordt bij de andere voedingen spontaan wakker en drinkt daarbij goed. De groei loopt mee met de eigen curve, of haalt in. En jij reageert op de hongersignalen die je baby geeft.

Wat je in de praktijk ziet: de eerste dagen vraagt een baby tenminste 8 tot 12 keer om drinken, de eerste weken is dat ongeveer 10 keer per 24 uur, en rond 6 maanden willen de meeste baby’s ongeveer 6 voedingen per dag. Een baby vraagt daarbij niet keurig om de 2 of 3 uur om drinken. De hoeveelheden per leeftijd staan in het voedingsschema per leeftijd.

Waarom de pauze met de weken langer mag worden

De gaten tussen de voedingen worden vanzelf groter, meestal eerst in de nacht. Daaronder zit iets eenvoudigs: een pasgeboren baby heeft weinig reserve. Een babymaag is klein en kan per keer nog niet zo veel melk aan.

Tegelijk is de behoefte per dag groot. Een gezonde baby heeft in de eerste maanden genoeg aan ongeveer 150 tot 200 milliliter per kilo lichaamsgewicht per dag. Bij een pasgeborene van 3,5 kilo komt dat neer op ongeveer 525 tot 700 milliliter per etmaal, en dat krijgt een maag van die omvang niet in een handvol voedingen binnen.

Zo is het advies ook opgebouwd. Naarmate je baby zwaarder wordt, gaat er per voeding meer in en houdt hij het langer vol, en pas dan schuift de toegestane pauze mee. De voorwaarde blijft steeds dezelfde: de groei loopt door.

Bij borstvoeding speelt de productie mee

Je borst maakt melk aan doordat je baby hem vaak leegdrinkt, en de nachtvoedingen tellen daarin mee. Drinkt je baby ’s nachts langer niet, dan kan je borst daardoor minder melk gaan maken.

Dat is geen reden om je baby te wekken als hij goed groeit. Het is wel een reden om overdag ruim aan te leggen en de voedingen over het hele etmaal te tellen in plaats van per nacht. In links en rechts bij borstvoeding staat hoe je dat verdeelt.

Hoe vraag en aanbod elkaar sturen, lees je in hoe de aanmaak van melk werkt.

Als je baby goed groeit en lang doorslaapt

Dan hoef je niets te doen. Bij borstvoeding hoef je je baby ’s nachts niet wakker te maken: die wordt vanzelf wakker om te drinken. Laat het gat gebeuren en kijk naar de dag erna.

Twee dingen laten zien of het goed gaat. Tel de voedingen over 24 uur, want een lang nachtgat wordt vaak overdag ingehaald. En kijk naar de luiers: in de eerste weken zijn ongeveer 6 natte luiers en 2 tot 5 poepluiers per 24 uur een teken dat een kind voldoende binnenkrijgt. Meer daarover staat in wat natte luiers je vertellen.

Komt je baby eerder dan je had verwacht, dan voed je eerder. De bovengrens gaat over hoe lang jij een pauze laat lopen. Zie ook voeden op verzoek.

Als je baby nog niet boven het geboortegewicht is

Dan gelden de getallen in de tabel nog niet. Een baby valt na de geboorte eerst wat af en is na ongeveer 2 weken meestal weer terug op het geboortegewicht.

Zolang dat niet zo is, spreekt de kraamzorg of de verloskundige per dag met je af wat de langste pauze mag zijn. Die afspraak gaat voor op elke tabel, ook op deze, omdat zij je baby wegen en de groei van dag tot dag volgen.

Moet je in die periode wekken, dan gaat dat het zachtst met eerst verschonen, voetjes bloot en je baby rechtop tegen je aan. De hele volgorde staat in je baby wakker maken voor een voeding.

Wat vaak niet helpt

Een paar dingen die vaak worden geprobeerd, brengen je meestal niet verder:

• Een vast klokschema aanhouden. Bij voeden op verzoek komt het bijna nooit voor dat een baby niet genoeg drinkt.
• Je baby laten wachten omdat de pauze nog niet vol is. De grens is een maximum; komt je baby eerder, dan voed je eerder.
• Bij borstvoeding in de eerste maand een fopspeen inzetten om tijd te rekken. Het advies is om het fopspeengebruik die eerste maand uit te stellen, zodat de borstvoeding eerst goed op gang komt. Zie de fopspeen.
• Eén nacht als bewijs nemen. Eén lang gat zegt weinig; schrijf een week lang de tijden op, dan zie je of het patroon echt verschuift.
• Het ritme omgooien na een paar drukke drinkdagen. Die dagen komen voor en gaan vanzelf weer over; ze staan beschreven in regeldagen.

Als het niet lukt

Twee situaties komen het vaakst voor. In de eerste slaapt je baby lang door, maar drinkt hij daarna slaperig en laat hij na een paar minuten los. Verschoon dan eerst, maak het licht wat feller en houd je baby rechtop tegen je aan.

Krijg je hem na ongeveer tien minuten nog niet goed aan het drinken, stop dan en bied het een half uur later opnieuw aan. Gebeurt dat meerdere keren op een dag, dan is dat het moment om te bellen in plaats van harder te wekken. Bij een baby die meermaals per dag niet op tijd wakker wordt voor een voeding, per voeding te weinig drinkt of onvoldoende groeit, is laagdrempelig overleg met een kinderarts op zijn plaats.

In de tweede situatie haalt je baby die vier uur juist nooit en komt hij maandenlang elke twee uur. Ook dat past binnen de marges, zolang de groei doorloopt en het aantal voedingen boven de aantallen in de tabel blijft. Twijfel je of de groei nog meeloopt, leg het dan voor op het consultatiebureau.

Wanneer je contact opneemt

Bespreek het met de kraamzorg of het consultatiebureau als je baby uit zichzelf minder voedingen wil dan de aantallen in de tabel, als je twijfelt over de groei, of als je niet zeker weet of het oprekken al mag. Vragen over je baby gaan vanaf tien dagen na de bevalling naar het consultatiebureau of de huisarts.

Bel dezelfde dag met de huisarts als je baby duidelijk minder drinkt dan je gewend bent, minder dan de helft, of als er meer dan 12 uur geen natte luier is geweest.

Bel direct de huisarts of de huisartsenspoedpost als je baby moeilijk wakker te krijgen is of minder reageert dan je gewend bent. Een leeftijd onder 3 maanden is apart al een reden om meteen contact op te nemen. Bel 112 bij een levensbedreigende situatie.

De grenzen gelden nadrukkelijk niet voor te vroeg geboren baby’s, zieke baby’s en baby’s met een bekende aandoening. Bij een geboortegewicht onder 2500 gram gelden kortere pauzes en meer voedingen, en voor baby’s die boven de P90 zijn geboren geldt een eigen schema totdat ze hun eigen groeicurve hebben gevonden. Waarom leeftijd bij een vroeggeboren baby anders telt, staat in gecorrigeerde leeftijd.

Hoe het met jou gaat

Het wachten op de eerste lange nacht kost veel ouders meer energie dan de nacht zelf. Je ligt wakker om te horen of er iets komt, en dan slaap je zelf ook niet tijdens dat langere gat.

Spreek daarom per nacht af wie reageert, zodat de ander echt kan slapen. Voed je met de fles of met afgekolfde melk, dan is de nachtvoeding ook te verdelen. Door per nacht te wisselen slaapt ieder om de beurt een hele nacht door.

Houdt de vermoeidheid weken aan en kom je overdag niet meer bij, bespreek dat dan op het consultatiebureau. Dat gesprek gaat ook over jou. Speelt de vraag hoe je een nachtvoeding later loslaat, dan staat dat in een nachtvoeding afbouwen.

Het ritme zien in plaats van onthouden

Om drie uur ’s nachts weten hoe laat de vorige voeding was: daarvoor hoef je met de BabyTracker-app niets te onthouden. Elke voeding staat in het dagoverzicht, en in de grafieken zie je vanzelf hoe de tijd tussen voedingen per week oprekt.

Bekijk voeding bijhouden