Home / Kennisbank / Ontwikkeling / Spelen met je baby: ideeën per leeftijd, van 0 tot 24 maanden
OntwikkelingSpelen met je baby: ideeën per leeftijd, van 0 tot 24 maanden
Ook met een mand vol speelgoed kan je baby vooral aandacht hebben voor jouw gezicht. Samen spelen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Wat kun je doen dat past bij de leeftijd en belangstelling van je kind?
Meer dan jezelf heb je eigenlijk niet nodig. In het begin heeft een baby niet veel speelgoed nodig. Jouw gezicht en je stem zijn het belangrijkste speelgoed, en gewone dingen in huis zijn al genoeg.
Wat past, verschuift per fase, van kijken en luisteren naar pakken, gooien en nadoen. Het tempo verschilt flink per kind, dus de leeftijden hieronder geven een richting.
In het kort
- Jouw gezicht, je stem en gewone huisraad zijn in het begin het belangrijkste speelgoed.
- Per fase past ander spel: eerst kijken en luisteren, later pakken, gooien en nadoen.
- Een paar korte speelmomenten per dag doen meer dan één lang blok.
- Spelen op de buik kan vanaf de geboorte, wakker en onder toezicht.
- Weinig reactie op contact of spelletjes? Bespreek het op het consultatiebureau.
Wat leert je baby eigenlijk van spelen?
Voor een baby zijn spelen en leren hetzelfde. Elk spelletje oefent iets: kijken, pakken, geluid maken, jou nadoen.
Een baby van tien maanden die steeds een lepel uit de kinderstoel laat vallen, onderzoekt wat er gebeurt. Valt hij iedere keer naar beneden? En raap jij hem telkens op? Door te herhalen leert je baby oorzaak en gevolg kennen.
Een baby leert het meest van telkens hetzelfde doen. Zo leert je baby nadenken en beter bewegen. Daarom hoeft spel niet nieuw of duur te zijn, en is hetzelfde spelletje voor de twintigste keer voor een baby precies goed.
Kiekeboe werkt om dezelfde reden zo goed. Vanaf ongeveer 6 maanden kan een baby bang worden als je weggaat. Met kiekeboe leert je baby dat jij er ook bent als je baby je niet ziet. Voor jou is het een spelletje, voor je baby is het een ontdekking die steeds opnieuw klopt.
Welk spel past bij welke leeftijd?
Dit verschilt per kind. De tabel geeft een richting, geen norm; volg vooral wat jouw kind al kan en leuk vindt:
| Leeftijd | Wat past | Wat het oefent |
|---|---|---|
| 0 tot 3 maanden | Gezichten kijken van heel dichtbij, zachte stemmen, contrastrijke vormen, korte buikligging op jouw borst | Kijken, luisteren, het hoofd optillen |
| 3 tot 6 maanden | Grijpspeeltjes en rammelaars, kiekeboe, geluidjes nadoen, spelen op een speelkleed met ruimte om te rollen | Pakken, tweehandig spelen, oorzaak en gevolg |
| 6 tot 9 maanden | Stapelbekers, alles wat veilig in de mond mag, in en uit een doos, vaste kiekeboe-varianten, zittend spelen | Zitten, pakken en loslaten, voorwerpen blijven bestaan |
| 9 tot 12 maanden | Gooien en laten vallen, ballen rollen, kruiptochten door de kamer, aanwijzen in boekjes, de lege pannenkast | Kruipen, optrekken, fijne knijpgreep |
| 12 tot 18 maanden | Duwwagen, blokken stapelen en omgooien, simpele puzzels met knopjes, samen vegen en opruimen nadoen, buiten lopen oefenen | Lopen, nadoen, eerste doen-alsof |
| 18 tot 24 maanden | Klimmen en glijden, water en zand, krijten en vingerverf, boekjes met een echt verhaaltje, helpen met echte klusjes | Grove motoriek, taal, fantasie |
Wat je kind tijdens het spelen voor het eerst doet, vergeet je sneller dan je denkt. In de app kun je de ontwikkeling bijhouden en later terugzien wat er de afgelopen weken bij is gekomen.
Hoe lang speel je met een baby?
Een baby speelt in golfjes: een paar minuten vol aandacht, en dan is het op.
Kijkt je baby weg, gaapt hij of begint hij te jengelen? Dan is het voor nu genoeg geweest. Je kunt gewoon stoppen en het later op de dag opnieuw proberen; hetzelfde spel is dan vaak weer leuk.
Een paar korte speelmomenten verspreid over de dag doen meer dan één lang blok. Vrij aanrommelen op een kleed telt volwaardig mee, en een baby hoeft niet constant vermaakt te worden. Na 6 maanden kan je kind ook even alleen spelen, zolang je baby jou kan zien of horen.
Doorgaan terwijl de signalen er al zijn, eindigt nogal eens in een overprikkelde middag. Stoppen op tijd is dan het einde van een geslaagd speelmoment.
En spelen op de buik, is dat echt nodig?
Ja, spelen op de buik heeft echt nut. Je baby kan vanaf de geboorte op de buik, minstens drie keer per dag, altijd wakker en altijd onder toezicht.
Buikligging is goed voor de spierontwikkeling, waar rollen, zitten en kruipen later op bouwen. En omdat het achterhoofd dan vrij ligt, helpt het ook een afgeplatte plek op het achterhoofd te voorkomen.
Veel baby’s protesteren in het begin, want ze moeten aan de houding wennen. Begin dan op jouw borst of schoot, met één tot vijf minuten per keer. Draai je baby bij gemopper niet meteen terug. Even afleiden met je stem of een speeltje voor of naast het hoofd geeft je baby de kans om toch het hoofd op te tillen.
Er zijn wel twee grenzen. Valt je baby op de buik in slaap, draai je baby dan op de rug, want slapen gebeurt op de rug. En blijft je baby ook na weken oefenen bij elke buikligging overstuur, bespreek het dan op het consultatiebureau.
Heb je eigenlijk speelgoed nodig?
Weinig. Veel van wat een baby leuk vindt, staat al in de keukenkast: een pollepel, een lege doos, stapelbare bakjes en een pannendeksel geven precies wat een baby zoekt. Iets om vast te pakken, iets dat geluid maakt en iets om in en uit te halen.
Kies wel dingen die groot genoeg zijn en waar niets kleins vanaf kan komen.
Buiten werkt dezelfde eenvoud. Een emmer water en een kwast om de tegels mee te verven houden een dreumes lang bezig. Bij water blijf je altijd bij je kind en houd je het goed in het oog.
Wissel af en toe om wat er ligt in plaats van er iets bij te kopen. Een klein, overzichtelijk aanbod maakt het kiezen voor een baby makkelijker dan een volle bak.
Waar let je op bij veiligheid?
Alles wat een baby pakt, gaat naar de mond. Daar zijn de speelgoedregels voor kinderen onder de 3 jaar op gebouwd: geen onderdelen kleiner dan 3,17 centimeter en geen koorden langer dan 22 centimeter. De leeftijdsaanduiding op de verpakking is dus een veiligheidsgrens, geen inschatting van hoe slim je kind is.
- Knoopcelbatterijen zijn bij inslikken erg gevaarlijk. Kies speelgoed met een batterijvak dat alleen met een schroevendraaier of muntstuk opengaat en bewaar losse batterijen buiten bereik.
- Ballonnen zijn geen babyspeelgoed: een kind kan stikken in een kapotte of niet opgeblazen ballon.
- Een baby kan verdrinken in een laagje water van tien centimeter, en dat kan geruisloos gebeuren. Blijf bij een teiltje of watertafel altijd bij je kind en houd het goed in het oog.
- Speelgoed van oudere broers of zussen heeft vaak kleine onderdelen; dat ligt op hoogte.
- Tweedehands speelgoed is prima. Kijk vooraf even naar losse onderdelen en scherpe randen.
Moet je de hele dag met je baby spelen?
Nee. Een baby hoeft niet de hele dag vermaakt te worden. De rest van de dag leert je baby ook, van kijken naar jou terwijl je kookt of de was opvouwt.
Veel ouders voelen ondertussen druk om steeds iets nieuws te verzinnen, zeker met een telefoon vol speelideeën van anderen. Die druk mag eraf: voor een baby is de honderdste keer kiekeboe even waardevol als een nieuw spelletje.
En vind je spelen met een baby eerlijk gezegd soms saai, dan ben je niet de enige ouder. Het helpt om het spel te mengen met wat je toch al doet: hardop vertellen wat je in de keuken pakt, een sok laten zwaaien bij het opvouwen, samen voor het raam naar de vuilniswagen kijken.
Twijfel je over het spelen?
Aan het spelen zie je veel van de ontwikkeling. Bespreek het op het consultatiebureau als je kind opvallend weinig belangstelling heeft voor mensen of dingen, nauwelijks reageert op geluid of op spelletjes als kiekeboe, geen contact maakt tijdens het spelen, of iets niet meer doet wat het eerder wel deed.
Het consultatiebureau volgt de ontwikkeling met onder meer het Van Wiechen-onderzoek en kijkt daarbij naar dit soort dingen. Je hoeft met een vraag niet te wachten tot de volgende afspraak. Bellen mag tussendoor.
Elke week iets om samen te doen
In de BabyTracker-app staat bij elke week van je kind een suggestie om samen te doen, passend bij de leeftijd. Geen programma om af te werken; wel elke week een idee voor het volgende speelmoment.
Bronnen en verantwoording
- NCJ, Van Wiechen-ontwikkelingsonderzoekNCJ: Van Wiechenkenmerken
- NCJ, JGZ-richtlijn Preventie, signalering en aanpak van voorkeurshouding en schedelvervorming, adviezen over buikligging als speelhoudingJgz richtlijn voorkeurshouding en schedelvervorming
- VeiligheidNL, “Wanneer weet je of speelgoed veilig is?”, “Verstikking” en “Voorkom verdrinking bij kinderen (0-4 jaar)”Voorkom verdrinking bij kinderen 0 4 jaar Verstikking Wanneer weet je speelgoed veilig
- GroeiGids (JGZ), “Welk speelgoed is veilig voor een klein kind” (alle geraadpleegd augustus 2026)Welk speelgoed is veilig voor een klein kind?
- opnieuw nagelopen op 13 oktober 2026: GroeiGids (JGZ), Zo leert je baby van spelen, Leuke spelletjes en speelgoed voor een baby en Welk speelgoed is veilig voor een klein kindWelk speelgoed is veilig voor een klein kind? Zo leert je baby van spelen Leuke spelletjes en speelgoed voor een baby
- Jeugdgezondheidszorg Utrecht, Spelen en speelgoed 0-12 maandenActuele uitleg: Jeugd en Gezin Utrecht: leuke spelletjes en speelgoed voor een baby
- Kinderveiligheid.nl (VeiligheidNL), Welk speelgoed is veilig voor je jonge kind (kleine onderdelen 3,17 centimeter), Voorkom verdrinking bij kinderen van 0 tot 4 jaar, De 4 van Veilig Wandelen (zelfstandig zitten rond 6 à 9 maanden)Voorkom verdrinking bij kinderen van 0 tot 4 jaar Welk speelgoed is veilig voor je jonge kind De 4 van veilig wandelen Voorkom verdrinking bij kinderen 0 4 jaar Wandelen
- VeiligheidNL, Wanneer weet je of speelgoed veilig isWanneer weet je speelgoed veilig
- NVWA, openbare inspectieresultaten ballonnenOpenbare inspectieresultaten NVWA Ballonnen Inspectieresultaten contaminanten
- NCJ, overzichtskaart Voorkeurshouding en JGZ-richtlijn Voorkeurshouding en schedelvervorming 4.1 (buikligging)Jgz richtlijn voorkeurshouding en schedelvervorming
Gecontroleerd op 27 augustus 2026. De redactie van BabyTracker loopt elk artikel na bij de bronnen hierboven en past de tekst aan als een richtlijn verandert.
Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. Het advies van je consultatiebureau, verloskundige of huisarts gaat altijd voor. Twijfel je over de gezondheid van je baby, neem dan contact op met het consultatiebureau of je huisarts.
Veelgestelde vragen
Hoe speel je met een baby van 3 maanden?
Dichtbij en simpel: je gezicht van heel dichtbij, praten en geluidjes terugdoen, een rammelaar laten volgen en korte buikligging onder toezicht. Een paar minuten per keer is genoeg.
Vanaf wanneer mag een baby in een ballenbak of watertafel?
De bronnen noemen hier geen vaste leeftijd voor. Zelfstandig zitten lukt de meeste baby's rond 6 à 9 maanden, en een kind dat nog niet stabiel zit, valt makkelijk om. Bij water blijf je altijd bij je kind, want kinderen kunnen al verdrinken in een laagje water van 10 centimeter. Kies een ballenbak zonder kleine losse onderdelen.
Hoeveel speelgoed heeft een baby nodig?
Weinig. Een handvol passende dingen en de gewone huisraad zijn genoeg. Wissel af en toe om wat er ligt, dan blijft het aanbod overzichtelijk en toch nieuw.
Waarom gooit mijn baby alles op de grond?
Zo ontdekt je baby wat er gebeurt als je iets doet: het valt, het maakt geluid en jij raapt het op. Je baby leert zo nadenken. Het is een oefenfase die bij veel baby's na verloop van tijd plaatsmaakt voor nieuw spel.
Mijn baby speelt nog niet met speelgoed, is dat erg?
Onder de 3 tot 4 maanden kijkt en luistert een baby vooral; gericht pakken komt daarna pas op gang. Wijkt jouw kind flink af van de tabel of maak je je zorgen, bespreek het dan op het consultatiebureau.
BabyTracker op je telefoon
€ 4,99je betaalt één keer, voor iedereen in je gezin
Je betaalt eenmalig via de App Store of Google Play. Daarmee kun je alle functies gebruiken, inclusief latere updates. Je partner en de andere mensen in jullie gezin betalen niets extra.
Voor iPhone en Android, in de App Store en Google Play.