Wanneer mag een baby brood? Met korst vanaf 7 maanden

Als je baby aan de oefenhapjes gewend is, kun je ook brood laten proeven. Begin met kleine stukjes zonder korst, bijvoorbeeld als jullie samen lunchen.

Vanaf 7 maanden mag brood met korst, want bijten en sabbelen oefent de mondspieren. Je vraagt je misschien af of een mond zonder tanden daar wel raad mee weet. Dat kan, want je kind bijt en sabbelt met de kaken.

Op welke leeftijd een kind daaraan toe is, verschilt sterk. Zie de leeftijden daarom als richtpunten en niet als grens.

Welk brood geef je een baby, en hoe begin je?

Bruinbrood of tarwebrood zonder pitten en zaden is goed om mee te beginnen. Gaat dat goed, dan ga je geleidelijk over op volkoren. Zo wennen de darmen stap voor stap aan vezels, en bij pasta en rijst geldt dezelfde volgorde, van wit naar volkoren.

Besmeer elke boterham dun met zachte margarine uit een kuipje. Die levert onverzadigd vet, en dun smeren scheelt bovendien plakken aan het gehemelte. Is het brood nog te droog, dan kun je het stukje even dopen in wat borstvoeding of flesvoeding.

Geef in het begin kleine stukjes in plaats van een hele snee, laat je kind rechtop en rustig zitten en blijf erbij. Twijfel je of je kind een stuk goed kan kauwen, snijd het dan nog een keer doormidden.

Waarom mag de korst er vanaf 7 maanden wel op?

Een zacht stukje brood is binnen een paar seconden weg, terwijl je kind op een korst minutenlang bezig blijft. Dat langzame sabbelen is precies de oefening.

Dat bijten en sabbelen traint de mondspieren, en die spieren worden ook bij het praten gebruikt. Een korst geeft daarbij weerstand die geprakt eten niet geeft.

Daarom is het advies om de korst vanaf 7 maanden te geven en niet zo lang mogelijk weg te laten. Blijf erbij zitten en let op hoe groot het stuk is dat je kind eraf bijt.

Welk beleg mag een baby op brood?

Beleg is niet verplicht. In het begin is dun besmeren met zachte margarine genoeg. Wil je wel beleggen, dan zijn dit geschikte keuzes:

• Pindakaas van honderd procent pinda, zonder stukjes en zonder toegevoegd zout of suiker. Zodra je kind brood eet, kan dit de wekelijkse pinda zijn.
• Notenpasta van honderd procent noten, zonder stukjes. Voor kinderen onder de vier jaar is dat de veilige vorm van noten.
• Gekookt of goed doorgebakken ei, fijngemaakt. Dat telt mee voor de wekelijkse gewenning aan ei.
• Geprakte avocado, banaan of aardbei, of een dun laagje hummus.
• Hüttenkäse of zuivelspread. Dat zijn de zuivelsoorten die bij broodbeleg voor baby’s passen. Hüttenkäse wordt smakelijker met wat geraspte komkommer of reepjes paprika erdoor.

Smeer de pindakaas dun, want dik gesmeerde pindakaas plakt aan het gehemelte en dat schrikt de eerste keer.

Je kunt de pindakaas losser maken met een beetje warm water of er wat geprakt fruit door roeren. Dan verdeelt de pindakaas zich over de snee in plaats van op één plek te blijven zitten.

Wissel het beleg over de week af. Zo proeft je kind meer smaken en krijgt het minder zout binnen. Dat past bij de opbouw van hapjes naar maaltijden, waarin je kind steeds meer verschillende dingen eet.

Welk beleg laat je liggen?

Dit beleg laat je liggen, en dit is waarom:

• Honing krijgt je baby in geen enkele vorm tot de eerste verjaardag. In honing kunnen sporen van de botulismebacterie zitten, en de darmflora van een baby is nog niet af, waardoor die sporen in de darm kunnen uitgroeien. Zuigelingenbotulisme komt in Nederland zeer zelden voor, maar het advies blijft om honing niet te geven.
• Leverworst, leverpaté en leversmeerworst bevatten veel zout en veel vitamine A. Die worden voor jonge kinderen afgeraden.
• Bewerkt vlees zoals boterhamworst, ham en spek bevat veel zout en valt buiten de Schijf van Vijf.
• Harde kaas van de kaasschaaf, voorgesneden plakken kaas en zoute smeerkaas worden tot vier jaar afgeraden, omdat er in vergelijking met ander beleg veel zout in zit. Zachte kaas met weinig zout, zoals hüttenkäse, kan wel. Hoe het zit met kaas voor een baby, verschilt per soort.
• Rauwmelkse kaas, rauwe vis en filet américain kunnen ziekmakende bacteriën bevatten, waar jonge kinderen extra gevoelig voor zijn.
• Zoet beleg zoals hagelslag, jam en chocoladepasta bevat veel suiker, en suiker en zuren zijn slecht voor het gebit dat net doorkomt.
• Hele noten en pinda’s, en pindakaas met stukjes, zijn nog niet geschikt. Hele noten worden onder de vier jaar afgeraden, omdat het gebit en de mondspieren dan nog niet zo ver zijn. Notenpasta zonder stukjes is de veilige vorm.

Hoeveel zout zit er in brood en beleg?

In brood zit zelf al zout, en dat telt mee naast het beleg. Het advies is om geen zout toe te voegen en zoute producten te beperken, omdat de nieren van jonge kinderen nog niet veel zout aankunnen.

Dat blijft zo na het eerste jaar, in elk geval tot kinderen 4 jaar zijn. Dit verschilt per merk en per snee. De tabel helpt je om een algemeen beeld te krijgen; de precieze situatie kan verschillen.

In een snee brood zit al een derde tot een halve gram zout. Een plak oude kaas voegt daar 0,63 gram bij, meer dan de snee zelf, en een voorsnee smeerkaas van maar 15 gram voegt er 0,47 gram bij.

Pindakaas zonder toegevoegd zout en geprakte avocado brengen vrijwel niets mee. Mozzarella heeft per gram minder zout dan kaas van de kaasschaaf, maar telt ook mee.

In de voorbeeldmenu’s van het Voedingscentrum voor een kind van 10 maanden staat op het brood notenpasta, pindakaas, avocado, banaan of zuivelspread, en geen plak van de kaasschaaf.

Hoeveel brood eet een baby?

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

In drie van de vier voorbeeldmenu’s voor een kind van 10 maanden staat ’s ochtends een halve tot hele bruine boterham en ’s middags een hele. Op allebei zit margarine uit een kuipje en eenvoudig beleg. Opgeteld komt dat neer op ongeveer anderhalve tot twee boterhammen per dag.

Het vierde menu begint met een bordje pap in plaats van brood. Niet ieder kind eet even veel en je kind hoeft niet alles op te eten.

Daarnaast blijven er melkvoedingen, zoals het voedingsschema per leeftijd laat zien. Zet bij het brood een bekertje water neer, dan oefent je kind meteen het drinken uit een beker.

Wil je zuivel toevoegen, dan kan dat als yoghurt bij het eten. Gewone melk als drank komt pas na de eerste verjaardag.

Mag een baby beschuit, rijstwafels of toast?

Beschuit en soepstengels kunnen als afwisseling, zonder toegevoegd zout en suiker. Ze zijn droog en brokkelen, dus kleine stukjes en toezicht gelden hier net zo goed als bij brood.

Rijstwafels als dagelijkse gewoonte zijn af te raden. Uit voorzorg is het advies om kinderen niet elke dag rijst en rijstproducten te geven.

In rijst kan relatief veel arseen zitten, en jonge kinderen zijn door hun lagere lichaamsgewicht kwetsbaarder. Een enkele keer kan, afgewisseld met een reepje brood, groente of fruit.

Geroosterd brood en toastjes wachten tot het kauwen steviger is. Een zachte korst geeft mee onder de kaken. Een geroosterde korst breekt in harde stukjes.

Wat doe je als het brood niet lukt?

Kokhalzen komt bij een beginnende eter vaak voor en ziet er heftiger uit dan het is. Je kind kucht, wordt even rood, blijft geluid maken en werkt het stukje zelf naar voren.

Hoest of huilt je kind luid? Laat het dan doorhoesten en blijf erbij.

Kan je kind niet hoesten, huilen of ademen? Dan is het een ernstige verslikking en laat je iemand 112 bellen, zie hieronder. Haal alleen een stukje uit de mond dat je goed ziet en makkelijk kunt pakken.

Lukt een hapje na een paar minuten niet, houd het dan kort. Haal het weg en maak het eetmoment af met iets wat wel gaat. Bied het over een paar dagen opnieuw aan in een andere vorm, bijvoorbeeld kleiner, dunner besmeerd of even gedoopt in wat borstvoeding of flesvoeding.

Wanneer je dit op het consultatiebureau bespreekt, hangt meer af van hoe lang het al zo gaat dan van de leeftijd van je kind. Daar kijken ze naar het hele eetpatroon en naar de groei, en niet naar één mislukte lunch.

Wanneer neem je contact op?

Wat je aan je kind ziet, bepaalt bij wie je terechtkomt.

• Bespreek het op het consultatiebureau als brood na een paar weken niet op gang komt of als het kauwen na weken oefenen nog zichtbaar moeizaam gaat. Dat geldt ook als je kind zich vaak verslikt, rond het eerste jaar nog nauwelijks vast voedsel eet of als je twijfelt over de groei.
• Maak een afspraak bij de huisarts als je kort na een nieuw soort beleg uitslag, veel spugen of buikklachten ziet. Stop dan met dat product tot je het hebt besproken. De actuele lijst met signalen van een mogelijke allergische reactie staat op Thuisarts.nl.
• Bel dezelfde dag de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenspoedpost, als je kind zich heeft verslikt. Laat een verslikking altijd nakijken, ook als je kind weer gewoon ademt. Bij benauwdheid bel je meteen.
• Laat iemand 112 bellen als je kind niet kan hoesten, huilen of ademen, blauw wordt of buiten bewustzijn raakt. Geef bij een baby om en om 5 rugslagen en 5 borststoten. Bij een kind ouder dan 1 jaar zijn dat 5 rugslagen en 5 buikstoten. Is je kind bewusteloos, begin dan met reanimeren, eerst met 5 beademingen. Hoe je dat doet, staat stap voor stap bij het Rode Kruis.

Sommige baby’s hebben andere afspraken

Is je kind te vroeg geboren, zijn er bekende slikproblemen of is er in het gezin een vastgestelde voedselallergie? Overleg dan met het consultatiebureau of de huisarts voordat je nieuwe soorten beleg geeft.

Bij ernstig eczeem of een voedselallergie is het advies om pinda en ei juist vroeg te introduceren, in overleg met de behandelend arts of diëtist.

En hoe gaat het met jou?

Een eetmoment dat niet lukt, blijft langer hangen dan een eetmoment dat wel lukt. Veel ouders tellen mee hoeveel er in ging en leggen dat naast een schema, terwijl wat er op één dag in gaat sterk schommelt.

Laat een eetmoment niet te lang duren, hooguit 20 tot 30 minuten, en ruim daarna af zonder er iets van te zeggen. Schrijf op wat je zag, zoals wat je aanbood, wat eraf ging en hoe het kauwen verliep.

In BabyTracker kun je voedingen en eetmomenten bijhouden, met de notities bij het eetmoment zelf. Zo zie je later terug wanneer het brood erbij kwam. Neem die aantekeningen mee naar het consultatiebureau, want daar wordt naar het patroon over weken gekeken.

Het broodmoment in het ritme

Als je baby regelmatig brood gaat eten, kun je in BabyTracker terugzien hoe het voedingsritme verandert. Je houdt bij wanneer de lunch erbij komt en of er een melkvoeding vervalt. Dat overzicht kun je bespreken op het consultatiebureau.

Zo houd je voedingen bij