Je baby slaapt overdag niet: waarom dat gebeurt en wat je kunt doen

Het is halverwege de ochtend en je bent al een uur bezig met een dutje dat er niet komt. Sussen, neerleggen, huilen, weer oppakken, en zodra het eindelijk stil is, gaan de ogen weer open.

Meestal begint zo’n dutje te laat: voorbij het punt waarop inslapen nog makkelijk ging. Daarnaast is overdag slapen voor jonge baby’s echt moeilijker dan ’s nachts, omdat een dag- en nachtritme pas vanaf tien tot twaalf weken begint te ontstaan.

Hoeveel baby’s overdag slapen verschilt bovendien sterk van kind tot kind; in de eerste maanden loopt het aantal dutjes uiteen van ruim één tot vijf per dag. Hieronder staat wat gebruikelijk is, waarom dutjes zo vaak kort zijn, wat je per dutje kunt proberen en wanneer je belt.

Hoeveel slapen baby’s overdag?

Krijgt hij zo wel genoeg slaap? Die vraag loopt al snel de hele dag mee. Kijk daarom niet naar de dutjes alleen, maar naar het hele etmaal: de nacht telt gewoon mee, en juist die wordt bij jonge baby’s als eerste langer en dieper.

In de eerste drie maanden doen baby’s gemiddeld drie dutjes per dag, en de spreiding loopt van ruim één tot vijf. Tot twaalf maanden slapen vrijwel alle kinderen overdag, en op twee jaar zijn dat er nog bijna 90 van de 100.

Een baby die overdag niet wíl slapen, bestaat dus eigenlijk niet. Wel vallen de dutjes vaak korter uit, of op andere momenten en plekken dan gepland. Hoeveel slaap er per leeftijd in totaal gebruikelijk is, staat in hoeveel slaapt een baby; hoe de dutjes met de leeftijd veranderen, staat in van drie naar twee naar één dutje.

Waarom lukt het ’s nachts wel en overdag niet?

Een pasgeborene kent nog geen dag en nacht: de slaap ligt verspreid over de vierentwintig uur. Vanaf tien tot twaalf weken begint een dag- en nachtpatroon te ontstaan, en daarbij wordt eerst de slaap in de avond en de nacht langer en dieper. De dagslaap blijft het langst licht en rommelig; dat overdag slapen meer moeite kost, is dus geen eigenaardigheid van jouw kind, maar de gewone volgorde. Meer daarover staat in dag- en nachtritme.

Daar komt de wakkertijd bij. Wie de dag indeelt rond voedingen, rekent al snel met blokken van drie uur, terwijl een pasgeborene maar zo’n 45 tot 75 minuten wakker kan zijn; de tabel per leeftijd staat in wakkertijden per leeftijd. Een baby die over dat moment heen raakt, wordt lang niet altijd slaperiger, soms juist drukker, en inslapen wordt dan moeilijker.

En overdag is er meer te zien. Licht, geluiden en gezichten houden een baby wakker die de wereld net ontdekt, en na een drukke ochtend heeft een overprikkelde baby eerst rust nodig voordat slapen lukt.

Waarom is een dutje na een half uur alweer voorbij?

Babyslaap loopt in cycli van ongeveer 45 minuten, en elke cyclus bestaat uit twee delen. Eerst komt de actieve slaap: je baby beweegt, maakt geluidjes en lijkt soms bijna wakker. Ongeveer halverwege gaat die over in de stille slaap, waarin hij nauwelijks beweegt en minder snel wakker wordt van geluid.

Aan het einde van de cyclus wordt een baby heel even wakker. Dan plakt er een nieuwe cyclus aan, of het dutje is voorbij. ’s Nachts lukt dat doorslapen eerder dan overdag, omdat de nachtslaap als eerste dieper wordt. Een dutje van een half uur tot drie kwartier is dus geen mislukt dutje, maar hooguit één cyclus.

Die lichte eerste helft verklaart ook waarom neerleggen zo nauw luistert: een baby die net indommelt, merkt alles. Hoe je dat moment kiest, staat in je baby huilt zodra je hem neerlegt.

De gewone oorzaken op een rij

Loop bij een mislukt dutje deze lijst langs; meestal zit het antwoord erbij:

• Te lang wakker: het dutje begint voorbij het punt waarop inslapen makkelijk ging. Dit is de vaakste oorzaak.
• Te veel meegemaakt: na bezoek, een winkel of een drukke ochtend heeft een baby eerst rust nodig.
• Te veel te zien: licht en gezelligheid winnen het bij een baby van een paar maanden vaak van de slaap.
• Honger, of juist een boertje dat dwarszit; ook krampjes kunnen een dutje breken.
• Een verstopte neus bij een verkoudheid: liggend door de neus ademen is dan lastig.

Wat kun je proberen?

Beter slapen overdag bouw je op per dutje, niet per dag. Begin bij het eerste dutje van de ochtend; dat lukt bij de meeste baby’s het makkelijkst, omdat de nacht nog naijlt. Zo kan dat eruitzien:

1. Houd de eerste wakkertijd bewust kort en let op de vroege slaapsignalen: wegkijken, stiller worden, gapen.
2. Maak het verschil met de nacht klein: verduister de kamer, houd hem rustig en niet te warm (16 tot 18 graden), en doe het vaste ritueel in het kort.
3. Leg je baby slaperig maar nog wakker in het eigen bedje, zoals ’s nachts. Zo went hij eraan daar zelf in slaap te vallen, en dat helpt ook bij het korte wakker worden tussen twee cycli.
4. Wordt hij na een half uur wakker en is hij zichtbaar nog moe, sus dan vijf tot tien minuten stil in het bedje; soms plakt er een tweede cyclus aan.
5. Lukt het inslapen na een minuut of vijftien tot twintig niet, haal hem er dan uit, doe een rustig kwartier en probeer het bij de volgende signalen opnieuw. Eén mislukt dutje maakt de dag niet stuk.

Ga daarnaast elke dag een stuk naar buiten. Daglicht helpt de biologische klok van je baby om dag en nacht uit elkaar te houden, en het is voor jou een pauze die niet van een dutje afhangt.

En op de zware dagen telt een dutje in de kinderwagen, de draagzak of op jouw arm volwaardig mee. Blijf er zelf wakker bij en val vooral niet samen in slaap op de bank; voor de vaste dutjes blijft het eigen bedje de veiligste plek.

Wat vaak niet helpt

Drie adviezen komen vaak langs en leveren meestal weinig op:

• Langer wakker houden zodat hij moe genoeg wordt. Een baby die te lang wakker is, lijkt daarna vaak juist klaarwakker en slaapt moeilijker in.
• Dutjes schrappen voor een betere nacht. De vermoeidheid stapelt zich dan tegen de avond op, en de nacht wordt er vaak onrustiger van.
• Elk dutje in het bedje willen. Een dag waarop alles netjes in bed gebeurt, komt bij een jonge baby weinig voor; één beschermd dutje is haalbaar, de rest mag vallen waar het valt.

Als het ook met korte wakkertijden niet lukt

Geef een aanpassing een paar dagen tot een week; één dag zegt bij een baby weinig. Houd de wakkertijden die week aan de korte kant, bescherm alleen het ochtenddutje en laat de rest van de slaap vallen waar het uitkomt, ook in de kinderwagen of de draagzak.

Blijft je baby na zo’n week de hele dag hangerig of huilerig, en zijn vrijwel alle dutjes kort, dan stapelt de vermoeidheid zich op. Bij een oververmoeide baby staat wat dan helpt.

Wil je weten wat er werkelijk geslapen wordt, dan helpt slaap bijhouden in een app: de losse dutjes en de nacht samen geven een completer beeld dan de mislukte ochtend alleen.

Wanneer neem je contact op?

De meeste vragen over dutjes zijn geen medische vraag; het consultatiebureau is de eerste plek. Bel of loop binnen als je baby ook met korte wakkertijden en weinig prikkels vrijwel nergens slaapt, als hij daarbij veel huilt, of als jij twijfelt. Twijfel is op zichzelf een goede reden.

Het gesprek wordt makkelijker als je een paar dagen hebt meegeschreven. ‘Hij slaapt overdag drie keer twintig minuten en huilt daartussen veel’ geeft meer houvast dan ‘hij slaapt slecht’.

Maak dezelfde dag een afspraak met de huisarts als je baby daarnaast slecht drinkt, ziek lijkt of minder reageert dan je van hem gewend bent. Buiten kantooruren bel je daarvoor de huisartsenspoedpost.

En hoe kom jij zelf de dag door?

Een dag zonder dutjes is ook voor jou zwaar. De pauzes waarop je rekende, vallen steeds weg, en tegen de middag kan het gevoel ontstaan dat je alleen nog aan het sussen bent.

Verdeel de dag als je met twee bent: om en om een blok, en wie vrij is, gaat echt even de kamer uit. Ben je alleen, leg je baby dan veilig in het bedje of de box en neem tien minuten voor jezelf, ook als hij nog moppert. Met een wandeling ben je bovendien zelf even buiten, en veel baby’s vallen in de kinderwagen vanzelf in slaap.

Zie je structureel tegen de dagen op, zeg dat dan op het consultatiebureau. Daar hoef je niet mee te wachten tot de volgende afspraak.

Het hele etmaal in beeld

Overdag lijkt er soms niets te lukken terwijl het etmaal als geheel best goed is. In BabyTracker zie je dag- en nachtslaap samen, en daarmee of er echt te weinig geslapen wordt of dat de uren anders vallen dan verwacht.

Bekijk baby slaap bijhouden