Hoe lang geef je borstvoeding? Zes maanden als basis, daarna kies jij

Het is vier uur ’s middags op een verjaardag. Je voedt je baby van vijf maanden in een hoek van de bank, en een van de gasten vraagt het vriendelijk, maar toch: geef je nog steeds borstvoeding? Hoe lang ga je daarmee door?

Je zegt iets luchtigs terug. Op de fiets naar huis merk je dat de vraag blijft hangen.

Het advies in Nederland is: de eerste zes maanden alleen borstvoeding, en daarna doorgaan naast de hapjes, zolang jij en je kind dat willen.

Tot wanneer je doorgaat, ligt dus nergens vast. Er is geen einddatum, en er is ook geen ondergrens: korter voeden is ook waardevol.

Hieronder staan de adviezen, de Nederlandse cijfers en de keuzes waar je zelf over gaat. Welke duur bij jullie past, staat er niet in; dat bepaal jij. Twijfel je over het drinken of de groei van je baby, dan gaat het advies van het consultatiebureau voor.

Wat zeggen de adviezen?

Het Voedingscentrum schrijft dat baby’s het meeste voordeel hebben van ten minste zes maanden borstvoeding, en dat elke week meetelt.

Op Thuisarts.nl staat het advies verder uitgewerkt: de eerste zes maanden heeft je baby alleen borstvoeding nodig, daarna mag hij ook ander eten. Het advies daar noemt doorgaan tot je kind twee jaar is, of langer. En er staat meteen bij: je beslist zelf hoe lang je borstvoeding blijft geven.

Dat laatste weegt net zo zwaar als de rest. Een advies geeft een richting; het verplicht je nergens toe.

Korter voeden is dus ook een goede keuze, en niet voeden net zo goed. Je baby krijgt dan flesvoeding.

Zes maanden alleen borstvoeding: wat betekent dat?

Alleen borstvoeding betekent: je baby drinkt moedermelk, uit de borst of afgekolfd, en krijgt daarnaast geen ander eten of drinken.

Twee dingen horen er in het advies wel bij. De druppels extra vitamine K en D geef je gewoon naast de borstvoeding.

En tussen vier en zes maanden mag je beginnen met oefenhapjes: een paar kleine lepeltjes groente of fruit om te leren happen en proeven, terwijl de melk de maag blijft vullen.

Het zes-maanden-advies en de oefenhapjes staan dus allebei in hetzelfde advies, naast elkaar. Daar hoef jij niets aan op te lossen.

De tijdlijn in het kort

Dit verschilt per kind, en het tempo verschilt mee. De tabel geeft een richting, geen norm.

Hoe vaak en hoeveel een baby per leeftijd drinkt, staat in het voedingsschema per leeftijd. Dit artikel gaat over de maanden, dat artikel over het etmaal.

En na zes maanden? Melk naast de hapjes

Rond zes maanden heeft je kind niet meer genoeg aan melk alleen, en gaan de hapjes een echte rol spelen.

Dat gaat geleidelijk. De hapjes vervangen de melkvoedingen stap voor stap, en ook tegen het einde van het eerste jaar staan er meestal nog een paar melkvoedingen in een dag.

Hoe je begint en opbouwt, staat in de eerste hapjes.

Blijft moedermelk waardevol na zes maanden?

Ja. Je hoort weleens dat er na zes maanden niets meer in de melk zou zitten, maar dat klopt niet.

Moedermelk bevat naast voedingsstoffen allerlei stoffen die de kans op infecties en ziekten kleiner maken. Nergens in de adviezen staat een leeftijd waarop dat ophoudt.

Wel verandert de melk mee. In de eerste dagen, in het colostrum, is de concentratie beschermende stoffen het hoogst; daarna wordt die lager, maar je kind drinkt ook steeds meer en krijgt er zo toch voldoende van binnen.

Wat er allemaal in moedermelk zit, staat in de samenstelling van moedermelk.

Hoe lang doorgaan voor de antistoffen?

Sommige ouders willen in elk geval doorgaan tot de antistoffen binnen zijn, en vragen zich af wanneer dat punt bereikt is. Dat punt bestaat niet.

Er is geen minimumduur en geen drempel waarna de bescherming compleet is. Beschermende stoffen zitten in moedermelk van de eerste voeding tot de laatste.

Elke voeding telt daarom mee. In het advies staat het zo: het meeste voordeel bij ten minste zes maanden borstvoeding, maar elke week telt mee.

Borstvoeding wordt in verband gebracht met een kleinere kans op infecties van onder meer de darmen, de luchtwegen en de oren. Dat is een kans die in groepen baby’s wat lager ligt; het is geen voorspelling voor jouw kind, en het betekent niet dat een kind met flesvoeding ziek wordt.

Hoe lang geven ouders in Nederland gemiddeld borstvoeding?

De landelijke peiling van melkvoeding uit 2023 geeft daar cijfers over. Na de geboorte begon 53 procent van de moeders met volledige borstvoeding, dus alleen moedermelk, uit de borst of afgekolfd.

Nog eens 23 procent van de baby’s kreeg vanaf de geboorte een combinatie van borst- en flesvoeding. Bij elkaar kreeg ruim driekwart van de baby’s in het begin dus in elk geval een deel moedermelk.

Bij zes maanden gaf in die peiling 31 procent van de moeders volledige borstvoeding en kreeg 14 procent van de baby’s een combinatie. Ruim de helft van de baby’s kreeg toen alleen flesvoeding.

Wie de zes maanden niet haalt, is in Nederland dus eerder regel dan uitzondering.

Eerdere peilingen verzamelden hun cijfers op een andere manier. Je kunt de jaren daarom niet zomaar naast elkaar leggen.

Borstvoeding na 1 jaar: tot welke leeftijd kun je doorgaan?

Na de eerste verjaardag kan borstvoeding gewoon doorgaan, naast de gewone maaltijden. Het advies dat doorgaan tot twee jaar of langer noemt, laat dat al zien.

Een leeftijd waarop borstvoeding niet meer zou passen, staat nergens in de adviezen.

Wel gaat de omgeving er soms iets van vinden, net als op die verjaardag. Dat zegt iets over wat mensen om zich heen gewend zijn, en niets over jouw kind.

Krijgt je kind geen borstvoeding meer, dan kan hij vanaf een jaar gewone koemelk drinken. Hoe dat zit, staat in wanneer koemelk mag.

De nachtvoeding is een apart besluit

Je hoeft niet over de hele borstvoeding tegelijk te beslissen.

Veel ouders bouwen bijvoorbeeld eerst de nachtvoeding af en voeden overdag gewoon door.

Hoe je dat rustig aanpakt, staat in de nachtvoeding afbouwen.

Deels doorgaan: borst en fles combineren

Wil je minder vaak voeden, maar nog niet stoppen, dan kun je borst en fles combineren. Ook dat is een volwaardige keuze.

Houd er rekening mee dat je lichaam meebeweegt: drinkt je kind minder vaak uit de borst, dan neemt de melkproductie langzaam af.

Hoe je dat inricht, staat in combineren met flesvoeding.

Werken en doorgaan met voeden

Weer aan het werk gaan is voor veel moeders het moment waarop de borstvoeding stopt. Dat hoeft niet, als je dat niet wilt: kolven op het werk kan.

In Nederland is wettelijk geregeld dat je mag voeden of kolven onder werktijd totdat je kind negen maanden is. Dat mag tot een kwart van je werktijd per dienst, en je werkgever is verplicht er een geschikte, afsluitbare ruimte voor in te richten.

Werken, kolven en voedingen thuis lopen al snel door elkaar. Met voeding bijhouden in een app zie je hoe de voedingen en kolfmomenten over de dag verdeeld zijn, ook als je partner of de opvang een fles geeft.

Stoppen wanneer jij dat wilt

Hoe lang je borstvoeding geeft, is uiteindelijk jouw keuze. Klaar zijn met voeden is een geldige reden om te stoppen, net als werk of energie die op is.

Je hoeft er geen medische reden voor te hebben, en je hoeft je er ook niet voor te verantwoorden. Voor de melk stap je dan over op flesvoeding, of vanaf een jaar op gewone koemelk.

Stoppen gaat het prettigst geleidelijk. Hoe dat werkt, staat in afbouwen in jouw tempo.

Wat vaak niet helpt

Rond de duur van borstvoeding gaan een paar adviezen rond die meer tegenhouden dan ze opleveren.

• Doorgaan omdat de omgeving vindt dat het langer moet, terwijl jij klaar bent. Die keuze ligt bij jou en je partner, niet bij de verjaardagsvisite.
• Stoppen omdat iemand zegt dat er na zes maanden niets meer in de melk zit. Dat klopt niet; moedermelk blijft voedingsstoffen en beschermende stoffen bevatten.
• Jezelf vergelijken met vriendinnen of met de cijfers uit dit artikel. Een gemiddelde zegt niets over hoe het bij jullie gaat.
• Ver vooruit een einddatum prikken. Je mag ook per week bekijken hoe het bevalt.

Sommige baby’s hebben andere afspraken

De adviezen in dit artikel zijn algemeen. Is je baby te vroeg geboren, had hij een laag geboortegewicht of is er een aandoening bekend, dan gelden er vaak eigen afspraken over voeding en bijvoeden.

Volg dan altijd het advies dat jullie van de verloskundige, kinderarts of het consultatiebureau hebben gekregen.

Wanneer neem je contact op, en met wie

Vragen over hoe lang je doorgaat zijn zelden spoed. Dit is de volgorde, van rustig naar dezelfde dag.

Twijfel over hoe lang doorgaan, over het drinken of over de groei bespreek je bij het gewone contactmoment op het consultatiebureau.

Lukt het voeden niet of doet het pijn, dan kun je een lactatiekundige inschakelen of op het consultatiebureau om een extra afspraak vragen. Daar hoef je niet mee te wachten.

Doet je borst pijn en is hij dikker en rood, en krijg je opeens koorts of word je ziek, bel dan direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost. Worden de klachten na een dag niet minder, maak dan ook een afspraak. Deze grenzen staan zo op Thuisarts.nl.

En twijfel je zonder dat je precies kunt zeggen waarover: die twijfel is op zichzelf al een reden om te bellen. Je hoeft er geen bewijs voor te hebben.

Vergeet jezelf niet

Over de duur van borstvoeding heeft bijna iedereen een mening, en vaak in twee richtingen tegelijk: voor de een stop je te vroeg, voor de ander ben je te lang bezig.

Hoe lang je voedt, zegt niets over hoe goed je voor je kind zorgt. Tien dagen voeden was waardevol, en twee jaar voeden is dat ook.

Wat helpt, is de keuze samen met je partner nemen en hem daarna te laten staan, ook als er op de volgende verjaardag weer iets van wordt gevonden. Jullie weten meer van jullie situatie dan de visite.

En verandert je gevoel erover, dan mag de keuze gewoon meebewegen. Ook daar hoef je aan niemand uitleg over te geven.

In de app: voeding bijhouden