Je baby van 10 maanden: langs de meubels en steeds meer samenspel

Je zet je baby bij de bank en drie tellen later staat hij, handen aan de zitting, op en neer te veren. Even later laat hij een hand los om iets te pakken en staat hij een paar tellen zonder steun, tot hij het merkt en zich weer vastgrijpt. Rond tien maanden verplaatsen veel baby’s zich zo, staand langs de meubels; de eerste losse stapjes volgen bij de helft van de kinderen rond de twaalf maanden.

De spreiding is groot: bij 98 van de 100 kinderen komen die eerste stapjes ergens tussen 8,2 en 17,7 maanden. Hieronder staat wat veel baby’s van tien maanden laten zien rond bewegen, samenspel, eten en slapen, in aansluiting op maand negen. Op het consultatiebureau kijkt de jeugdarts of jeugdverpleegkundige naar jouw kind zelf.

Deze maand in het kort

Dit verschilt sterk per kind. De tabel geeft een richting, geen norm.

Wat je merkt

Het schuifelen langs de bank wordt sneller en losser: eerst twee handen, dan één, en bukken vanuit stand om iets van de grond te pakken lukt steeds vaker zonder omvallen. Los staan gebeurt deze maand meestal per ongeluk, een paar tellen, terwijl de aandacht bij iets anders is. In het onderzoek van het consultatiebureau heten deze stappen trekt zich op tot staan en loopt langs.

De handen worden preciezer. Veel baby’s pakken nu een klein stukje tussen duim en wijsvinger, en het spel van geven en terugpakken kan eindeloos herhaald worden. In het samenspel zie je vooral nadoen: zwaaien, klappen, smakgeluiden aan tafel, en een verzoekje als “geef de beer maar” levert steeds vaker echt een beer op. Verstaan loopt op deze leeftijd voor op praten; het brabbelen klinkt intussen steeds meer als een gesprek.

Waarom staan vóór lopen komt

De volgorde is bij de meeste kinderen hetzelfde: eerst optrekken, dan staan met steun, dan langs de meubels stappen, en pas daarna los staan en los lopen. Daaronder zit het evenwicht: met de handen aan de bank hoeft je baby zijn balans maar half zelf te bewaren, en elke schuifelronde is een oefening waarin de benen sterker en de stappen vaster worden.

Daarom is het niet nodig om los staan of lopen te oefenen of uit te lokken. Zodra het evenwicht zonder steun betrouwbaar genoeg is, laat je baby vanzelf los; binnen heeft hij daar geen schoenen voor nodig. De helft van de kinderen loopt los rond de twaalf maanden, bij 98 van de 100 valt dat tussen 8,2 en 17,7 maanden, en het consultatiebureau kijkt rond de 18 maanden gericht mee (wanneer gaat een baby lopen).

Eten: van hapjes naar volwaardige maaltijden

Tussen de 8 en 12 maanden vervang je stap voor stap melkvoedingen door maaltijden, tot je kind rond de eerste verjaardag drie volledige maaltijden mee-eet met de pot. Twee tot drie melkvoedingen per dag naast die maaltijden is de richtlijn voor deze fase; voeden op verzoek blijft daarbij de basis. Zelf eten krijgt een vaste plek: stukjes met de vingers, oefenen met een eigen lepel en drinken uit een beker met hulp, en dat gaat met knoeien.

Let bij stukjes op ronde en harde etenswaren. Snijd druiven en snoeptomaatjes in de lengte in kleinere stukken, rasp of kook harde stukjes zoals rauwe appel, en geef hele noten en pinda’s nog niet; laat je kind rustig zittend eten en blijf erbij (eerste hapjes). Wisselt de eetlust per dag, kijk dan naar de hele week; dat beeld zegt meer dan één maaltijd.

Slapen: wat de richtlijn meet

Veel baby’s van tien maanden slapen twee dutjes overdag en een lange nacht. In de JGZ-richtlijn Slaap slaapt een baby van 8 maanden gemiddeld 13,3 uur per etmaal en een baby van 12 maanden 12,8 uur, met een grote spreiding: van 8 tot 21 uur rond de 8 maanden en van 6,5 tot 16 uur rond het jaar. Kort wakker worden in de nacht is op deze leeftijd gebruikelijk; rond het jaar gebeurt dat gemiddeld 1,8 keer per nacht.

Wie net kan optrekken, oefent dat ook in bed en staat aan de spijlen als jij komt kijken. Zet de bedbodem op de laagste stand, houd het bed leeg en leg je baby rustig terug; zie ook de basisregels voor veilig slapen. Met een vast ritueel voor het slapengaan weet je baby wat er komt, juist in weken waarin er veel nieuws gebeurt.

Als het slapen een paar weken stroef loopt

Loopt het inslapen of doorslapen een tijdje stroef, kijk dan eerst naar de wakkertijden en de slaapsignalen: als ruime indicatie kunnen veel baby’s van deze leeftijd zo’n 2,5 tot 4 uur wakker zijn tussen twee slaapjes. Een baby die te lang op is, lijkt vaak juist druk en klaarwakker; een bedtijd die een kwartier tot een half uur vroeger ligt, helpt dan vaak beter dan een latere.

Zo’n onrustige periode valt vaak samen met het oefenen met staan en zakt na een paar weken meestal weer. Houdt het langer aan, of raak je er zelf doorheen, bespreek het dan op het consultatiebureau.

Veilig op sta-hoogte

Een staand kind kan bij een nieuwe laag van het huis: tafelranden, snoeren, hete kopjes aan de rand, laden en de prullenbak. Loop het huis een keer door op kniehoogte en berg op wat binnen handbereik gevaarlijk is; ladeblokkers en hoekbeschermers helpen daarbij. Onderweg wil een kind van deze leeftijd vaak rechtop zitten en meekijken; hoe je die overstap aanpakt, staat in wanneer je baby in de buggy mag.

Samen doen

Doe-spelletjes passen nu beter dan kijk-spelletjes: klapliedjes, samen een toren bouwen en omgooien, dingen geven en krijgen, en lopen achter een duwwagentje. Kijk elke dag samen een boekje met duidelijke platen; daarin oefenen jullie wijzen, benoemen en om de beurt reageren. Een zwemuurtje of muziekgroepje kan ook; meer ideeën per leeftijd staan in spelen met je baby.

Vergelijken met leeftijdsgenootjes

Rond tien maanden lopen de verschillen ver uiteen: het ene kind staat los langs de bank, het andere is net gaan kruipen, en op de opvang zie je dat naast elkaar zitten. Dat zegt weinig over hoe het verder gaat; de vensters voor staan en lopen lopen door tot ver na het eerste jaar. Een kunstje kan bovendien een week later even weg zijn en daarna terugkomen; ook dat komt veel voor. Door de ontwikkeling bijhouden in een app kun je zulke stappen in je eigen kind teruglezen, in plaats van te kijken naar wat andere kinderen doen.

Wanneer neem je contact op?

De vaste signalen bij ziekte blijven gelden: slecht drinken, veel minder natte luiers, sufheid of koorts met een zieke indruk. Bel daarvoor de huisarts, en buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Bespreek het op het consultatiebureau als je kind rond deze leeftijd niet zonder steun zit, zich niet verplaatst (rollen, schuiven of kruipen tellen mee) of niet reageert op zijn naam en op geluiden. Vragen over het tempo van staan en lopen passen daar ook; voor los lopen kijkt het consultatiebureau rond de 18 maanden gericht mee.

Hoe het met jou gaat

Een baby die overal bij kan, vraagt de hele dag je aandacht, en dat maakt deze maanden voor veel ouders lichamelijk zwaar. Verdeel de dag waar het kan in blokken en wissel elkaar af, zodat ieder ergens een uur heeft zonder oppasdienst. Merk je dat vergelijken met andere kinderen je ongerust maakt, stel die vraag dan bij de eerstvolgende afspraak op het consultatiebureau; daar is dat een gewone vraag.

Elke week een nieuw kunstje

In deze maanden gaat het hard, en het dagboek in BabyTracker vult zich vanzelf: het eerste gezwaai, de eerste losse tellen staan, het eerste geluidje dat op een woord lijkt. Eén foto en twee zinnen per keer is genoeg; over een jaar is dit de periode die je wilt terugbladeren.

Bekijk mijlpalen en fotos