Waterpokken bij je baby: hoe het verloopt en wanneer je belt

Je baby voelt warm aan en is hangerig. Bij het verschonen zie je rode vlekjes en kleine blaasjes op de huid. Dat kan op waterpokken wijzen. Hieronder lees je hoe de ziekte verloopt en wanneer je hulp vraagt.

Waterpokken is een kinderziekte door een virus, met jeukende vlekjes, blaasjes en korstjes. Bijna elk kind krijgt het een keer, en de meeste kinderen zijn binnen 10 dagen weer beter.

Is je baby jonger dan 3 maanden en heeft die koorts: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost. Dat geldt ook als je baby steeds zieker wordt, bijvoorbeeld suf is of weinig drinkt. Ademt je baby niet of moeilijk, of reageert die nergens op: bel 112.

Ben je zwanger en was je in de buurt van iemand met waterpokken of gordelroos, bijvoorbeeld je eigen baby? Heb je zelf nooit waterpokken of een prik ertegen gehad, of weet je dat niet: bel direct je verloskundige of huisarts. Ben je zwanger of net bevallen en krijg je blaasjes die waterpokken kunnen zijn: bel ook direct.

Twijfel je, of heb je het gevoel dat het niet klopt: bel altijd. Alle signalen waarbij je belt, staan verderop bij de vraag wanneer je contact opneemt.

Of het echt waterpokken is, stelt een arts vast. Hieronder staat hoe het verloopt, hoe lang je baby besmettelijk is, wat je tegen de jeuk kunt doen en wanneer je belt.

Wat is waterpokken?

Waterpokken is een kinderziekte die komt door het varicellazostervirus. Hetzelfde virus kan later in het leven gordelroos geven.

Bijna elk kind in Nederland krijgt waterpokken een keer. Van de kinderen die in Europees Nederland opgroeien, heeft meer dan 95 van de 100 op hun zesde waterpokken gehad.

Een arts herkent waterpokken meestal aan de huid. Je hoeft het dus niet eerst zelf vast te stellen voordat je belt. Over andere ziektes met vlekjes staat meer in het overzicht van kinderziektes bij baby’s.

Wat merk je als je baby waterpokken heeft?

Waterpokken begint meestal met klachten als verkoudheid, lichte koorts of hangerigheid. De vlekjes komen pas daarna. Dit zijn de verschijnselen die je kunt zien, ongeveer in de volgorde waarin ze komen.

• Je baby wordt eerst verkouden. Hoe een verkoudheid bij een baby verloopt, lees je apart.
• Je baby kan koorts hebben en hangerig of ziek zijn, soms al voordat er vlekjes te zien zijn.
• Na een of twee dagen komen er kleine rode bultjes op de huid. Die beginnen op het hoofd of de romp.
• Op de bultjes ontstaan blaasjes die jeuken. Ze kunnen overal zitten, ook in de mond, tussen het haar en op de oogleden.
• Blaasjes in de mond kunnen erg pijnlijk zijn.
• Na een tijdje drogen de blaasjes uit en komen er korstjes.

Kenmerkend voor waterpokken is dat vlekjes, bultjes en blaasjes tegelijk op de huid te zien zijn. Alleen een arts kan vaststellen of het waterpokken is.

Hoe lang duurt waterpokken?

De meeste kinderen met waterpokken zijn binnen 10 dagen weer beter. De korstjes blijven langer zitten en zijn na 1 tot 2 weken verdwenen.

Er is geen medicijn waardoor waterpokken sneller overgaat. Waterpokken gaat vanzelf over, maar een kind kan in die dagen wel zieker worden.

Wordt je baby steeds zieker: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost. Alle signalen waarbij je belt, staan verderop.

Bijna niemand krijgt waterpokken een tweede keer. Het virus blijft wel in het lichaam, zonder dat je baby daar iets van merkt. Soms wordt het jaren later weer actief, en dat heet gordelroos.

Hoe krijgt je baby waterpokken?

Waterpokken is heel besmettelijk. Na het mazelenvirus is het waterpokkenvirus het meest besmettelijke virus. Je baby kan het op twee manieren krijgen.

• Iemand met waterpokken hoest, niest of praat, en je baby ademt de kleine druppeltjes met het virus in.
• Je baby raakt het vocht uit de blaasjes aan. Dat kan ook vocht uit de blaasjes bij gordelroos zijn.

Na een besmetting duurt het meestal 14 tot 16 dagen voordat de eerste vlekjes komen, met een spreiding van 10 tot 21 dagen. Binnen 3 weken na het contact zijn de vlekjes er dus.

Hoe lang is je baby besmettelijk?

Je baby is al besmettelijk vanaf 2 dagen voordat de eerste vlekjes verschijnen. Daardoor is waterpokken moeilijk te voorkomen: het virus gaat al rond voordat iemand het ziet.

Je baby blijft besmettelijk tot alle blaasjes zijn ingedroogd. Dat is meestal uiterlijk 7 dagen nadat de blaasjes verschenen. De korstjes zijn niet meer besmettelijk.

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

Heeft je baby door een ziekte of door medicijnen weinig afweer, dan kan die het virus langer verspreiden. Voor die baby’s gelden ook eigen adviezen, die staan verderop.

Kan een baby van een paar maanden al waterpokken krijgen?

Ja, ook een jonge baby kan waterpokken krijgen. In de eerste zes levensmaanden kan een baby deels beschermd zijn door antistoffen van de moeder, maar alleen als de moeder zelf beschermd is tegen waterpokken.

Krijgt een baby in die eerste zes maanden toch waterpokken, dan kan die daarbij geen goede eigen afweer opbouwen. Je baby kan het later dan opnieuw krijgen, of gordelroos.

Bij een paar groepen baby’s kan waterpokken ernstiger verlopen. Het gaat om pasgeboren baby’s van een moeder die kort voor of na de bevalling zelf waterpokken krijgt, en om te vroeg geboren baby’s.

Heeft een broer of zus waterpokken en is er een pasgeboren baby in huis? Pasgeboren baby’s kunnen direct contact met iemand met waterpokken beter vermijden. Heb je daar vragen over, bel dan de huisarts of de GGD. Is je baby te vroeg geboren of heeft die minder afweer, en had die contact met iemand met waterpokken of gordelroos: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Mag je baby naar de opvang, of op visite bij opa en oma?

Voelt je baby zich goed, dan mag die naar de opvang. Een kindercentrum hoeft kinderen met waterpokken niet te weren.

Thuisblijven van de opvang heeft geen zin om de andere kinderen te beschermen. Je baby was al besmettelijk vanaf 2 dagen voordat de vlekjes kwamen, dus de andere kinderen zijn dan meestal al besmet.

Vertel de pedagogisch medewerker wel dat je baby waterpokken heeft. De opvang kan dan andere ouders informeren. Een opvang kan ook eigen regels over waterpokken hebben, dus vraag het na als je twijfelt.

Op visite gaan kan bij iedereen die zelf al waterpokken heeft gehad, want die kan het niet opnieuw krijgen. Een paar mensen kunnen beter uit de buurt blijven van iemand met waterpokken, als ze het zelf nog nooit hebben gehad of dat niet weten:

• zwangere vrouwen
• mensen met minder afweer, bijvoorbeeld door hiv of leukemie
• kinderen en volwassenen van 12 jaar en ouder die niet beschermd zijn
• pasgeboren baby’s en te vroeg geboren baby’s

Vraag het daarom even na voordat je op visite gaat of bezoek krijgt. Goede hygiëne helpt om jezelf en anderen te beschermen: handen wassen met water en zeep, en hoesten en niezen in de elleboog of een papieren zakdoek. Was een zwangere in de buurt van je baby, en had zij nooit waterpokken of een prik of weet ze dat niet: dan belt ze direct haar verloskundige of huisarts.

Wat kun je zelf doen als je baby waterpokken heeft?

Krabben maakt de jeuk erger, en opengekrabde plekjes kunnen gaan ontsteken. Daarom gaat veel van wat je kunt doen over minder krabben en minder jeuk.

• Houd de nagels van je baby kort, en probeer krabben te voorkomen. Hoe je dat veilig doet, staat in babynagels knippen.
• Je baby mag gewoon in bad of onder de douche. Hoe vaak en hoe warm, lees je in het artikel over badderen.
• Tegen de jeuk kun je iets op de vlekjes smeren. Zo’n middel koop je zonder recept bij de apotheek. Vraag de apotheker welk middel past bij de leeftijd van je baby.
• Smeer alleen op de vlekjes, en niet op de wondjes.

Heeft je baby pijnlijke blaasjes in de mond, dan kan een waterijsje of iets kouds te drinken de pijn verzachten. Of water al past bij de leeftijd van je baby, lees je in wanneer een baby water mag.

Let goed op hoeveel je baby drinkt. Hoe je aan de luiers ziet of er genoeg binnenkomt, staat in natte luiers tellen. Drinkt je baby weinig of niet, dan bel je direct.

Heeft je baby koorts en wil je iets geven tegen koorts of pijn? Vraag dan eerst aan de huisarts of apotheker welk middel en hoeveel.

Helpen korte nagels en een middel van de apotheek niet genoeg tegen de jeuk? Dan kan de huisarts iets tegen de jeuk geven.

Wat doe je beter niet?

Een paar dingen worden bij waterpokken afgeraden, elk met een eigen reden.

• Ibuprofen wordt bij waterpokken afgeraden. Heel soms kan een kind daardoor ernstige huidproblemen krijgen.
• Een gel met menthol is niet geschikt voor kinderen jonger dan 2 jaar. Als ze de damp inademen, kan dat gevaarlijk zijn.
• Zwemmen kan beter wachten tot de blaasjes goed zijn ingedroogd. Warm zwemwater kan de jeuk erger maken, en de wondjes kunnen na het zwemmen gaan ontsteken. Meer over zwemmen met je baby staat apart.
• Een ziekenbezoek in het ziekenhuis kan beter zonder je baby met waterpokken.

Hoe zie je dat de blaasjes ontstoken zijn?

Is de huid kapot, bijvoorbeeld door krabben, dan kunnen er bacteriën bij komen en kunnen de blaasjes gaan ontsteken. Dat heet krentenbaard.

Stuur een foto van de blaasjes naar de huisarts als je een van deze dingen ziet:

• De huid rond de blaasjes wordt roder of donkerder, en doet pijn.
• De blaasjes krijgen geel vocht, met natte plekjes en geelbruine korstjes.

Gaat het om krentenbaard, dan kan je baby een crème van de huisarts krijgen. Meer daarover staat in krentenbaard bij je baby.

Soms kan waterpokken een ernstige ziekte geven, zoals een longontsteking of hersenontsteking. Daarom staan hieronder de signalen waarbij je direct belt.

Wanneer neem je contact op?

Ademt je baby niet of stopt je baby met ademen, of reageert je baby nergens op, ook niet als je je baby aanraakt of aanspreekt: bel meteen 112. Denk je dat je baby in levensgevaar is, of twijfel je: bel dan ook 112.

Bel ook meteen 112 als je baby soms even stopt met ademen of heel erg benauwd is. Dat geldt ook als de huid of de lippen blauw of grijs zien, en bij een stuip die nog bezig is. Ademt je baby moeilijk of sneller dan anders, ook in rust, of piept of kwijlt die bij het ademen: bel ook 112. Dat geldt ook als de huid in de hals of tussen de ribben bij het ademen naar binnen gaat, of als de neusvleugels meebewegen.

Heeft je baby veel minder kleur in het gezicht, of is die bleek of vlekkerig: bel 112. Zie je meer dan één signaal tegelijk bij de ademhaling, de kleur of het gedrag van je baby, of twijfel je daarover: bel ook 112.

Schokt je baby ineens met armen en benen, wat een koortsstuip kan zijn: bel 112. Leg je baby op de zij, zorg dat die niet kan vallen of zich kan stoten, en doe verder wat de telefonist van 112 zegt.

Bij de signalen hieronder bel je direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost. Dat geldt op elke dag van de ziekte.

• Je baby is jonger dan 3 maanden en heeft koorts, 38 graden of hoger: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby drinkt niet of weinig, of minder dan de helft van wat die gewend is: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby heeft meer dan 12 uur geen natte luier gehad: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby blijft steeds overgeven: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby wordt suf, reageert minder of niet als je iets zegt, of is niet makkelijk wakker te krijgen: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby blijft huilen en is niet te troosten, of het huilen verandert in kreunen: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost. Dat geldt ook als je baby anders huilt dan je gewend bent, met weinig kracht of op hoge toon.
• Je baby heeft rode of donkere vlekjes of stipjes die niet lichter worden als je erop drukt: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby krijgt opnieuw koorts na een paar dagen zonder koorts: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby heeft een stuip gehad: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost, ook als het schokken al gestopt is. Is daar niet meteen iemand bereikbaar, of ademt je baby daarna niet goed of reageert die nergens op: bel 112.
• Je baby heeft pijn aan de nek: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost. Bij een baby kun je dat merken aan luierpijn: je baby huilt als die een schone luier krijgt en jij de beentjes omhoog buigt. Of de nek is stijf, en je baby huilt als je het hoofd voorover probeert te buigen.
• Een arm of been is dik, warm of rood, of je baby gebruikt een arm of been niet: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.
• Je baby wordt in korte tijd steeds zieker, is anders ziek dan je gewend bent, of je maakt je erge zorgen: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Voor sommige baby’s gelden extra adviezen vanwege hun leeftijd of gezondheid.

Je baby heeft koorts en een ziekte van het hart of de longen, diabetes, minder afweer of medicijnen die de afweer verlagen: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Je baby is te vroeg geboren of heeft minder afweer, en had contact met iemand met waterpokken of gordelroos: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost. Dat geldt ook als je baby zelf waterpokken krijgt.

Een broer of zus die ouder is dan 11 jaar krijgt waterpokken: bel direct de huisarts, buiten kantooruren de huisartsenspoedpost.

Zijn de koorts en de klachten na drie dagen niet minder geworden: neem contact op met de huisarts.

De regels bij koorts staan uitgebreider in koorts bij je baby: wanneer je belt.

Twijfel je, of heb je het gevoel dat het niet klopt: bel altijd, ook als je hierboven niets herkent.

Is er een vaccinatie tegen waterpokken?

Op 20 oktober 2026 zit vaccinatie tegen waterpokken in Europees Nederland niet in het Rijksvaccinatieprogramma. In het vaccinatieschema voor je baby staat deze prik dus niet. Op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba zit de vaccinatie er wel in.

Je kunt je kind wel op eigen verzoek laten vaccineren, en dat betaal je dan zelf. Alleen voor mensen uit medische risicogroepen wordt de vaccinatie vergoed, met een verklaring van een arts.

Overleg eerst met de huisarts of vaccinatie nodig en mogelijk is. De prik krijg je bij de huisarts, de GGD of een vaccinatiecentrum. Voor de beste bescherming krijgt je kind twee prikken.

De vaccins zijn geregistreerd voor kinderen vanaf 11 of 12 maanden, afhankelijk van het vaccin. Geregistreerd betekent niet automatisch dat een vaccin ook in Nederland te krijgen is. Welke prikken je baby wel krijgt, staat in het artikel over vaccinaties in het eerste jaar.

Wat als je zwanger bent, of zelf nooit waterpokken hebt gehad?

Ben je zwanger en heeft je baby waterpokken, dan hangt het ervan af of je zelf beschermd bent. Je kunt het niet meer krijgen als een van deze dingen voor je klopt:

• Je hebt al een keer waterpokken gehad.
• Je hebt een prik tegen waterpokken gehad.
• Een eerder kind in je gezin heeft waterpokken gehad terwijl jij in de buurt was.

Krijg je toch blaasjes op je huid die waterpokken kunnen zijn, en ben je zwanger of net bevallen: bel direct je verloskundige of huisarts.

Heb je nooit waterpokken gehad, of weet je het niet, en heb je geen prik gehad? Dan geldt het volgende.

Je bent zwanger en in de buurt geweest van iemand met waterpokken of gordelroos: bel direct je verloskundige of huisarts. Ook je eigen baby met waterpokken telt als contact, omdat jullie in hetzelfde huis wonen.

Meestal krijg je dan nog dezelfde dag bloedonderzoek naar antistoffen. Heb je die niet, dan krijg je in het ziekenhuis antistoffen tegen waterpokken. Hoe eerder, hoe beter, en het kan tot 10 dagen na het contact.

Krijgt een moeder waterpokken tussen 7 dagen voor en 7 dagen na de bevalling, dan krijgt de baby na de geboorte antistoffen via een infuus.

Heb je zelf nooit waterpokken gehad en geen prik gehad, dan kun je het ook krijgen. Wie ouder is dan 11 jaar, kan er erg ziek van worden. Krijg je zelf waterpokken: bel binnen 24 uur de huisarts.

Ben je dan ook zwanger of net bevallen, heb je heel weinig afweer, word je benauwd of suf, of krijg je hoge koorts: bel direct de huisarts of de huisartsenspoedpost.

De zorg verdelen tijdens waterpokken

Een nacht met een zieke baby kan onrustig zijn. Je let op of je baby krabt, en je voelt tussendoor of het hoofdje warm is.

Wat praktisch scheelt: spreek af wie de eerste helft van de nacht opstaat en wie de tweede, zodat ieder een blok slaap heeft. Schrijf op wanneer de vlekjes begonnen, hoe hoog de temperatuur was en hoeveel je baby drinkt. Dan hoef je het aan de telefoon niet te onthouden.

Kan je baby niet naar de opvang omdat die zich ziek voelt, dan kun je misschien verlof opnemen. Hoe dat werkt, staat in calamiteitenverlof bij een ziek kind.

Blijf je ongerust, ook als je geen signaal uit de lijst ziet, dan is dat op zichzelf een reden om te bellen.

Temperatuur, drinken en luiers bijhouden tijdens de ziekte

Bel je de huisarts, dan helpt het als je kunt voorlezen in plaats van terugrekenen. In BabyTracker leg je een temperatuur vast met de meetmethode erbij, en de voedingen en natte luiers van vandaag staan in het dagoverzicht.

Bij een voeding kun je een korte notitie zetten, bijvoorbeeld dat het drinken moeizaam ging. De app beoordeelt niets en stelt geen diagnose. Wat er staat, zijn je eigen metingen.

Zo houd je metingen bij