Je baby van 3 tot 6 maanden: waar het consultatiebureau naar kijkt

Misschien zie je hoe je baby steeds gerichter naar een rammelaar grijpt. Rond 6 maanden kijkt het consultatiebureau naar het gebruik van de handen, het grijpen en het rondkijken terwijl je baby op de buik ligt.

Bij 25 tot 26 weken pakt ruim 96 van de 100 kinderen een voorwerp dat binnen bereik ligt. Je kunt merken hoe de bewegingen in de weken daarvoor steeds nauwkeuriger worden.

Hieronder staat welk deel van de kinderen dit laat zien, wat je thuis kunt oefenen en wanneer je belt. Wat er per maand verandert, lees je bij 4 maanden, 5 maanden en 6 maanden.

Wat bekijkt het consultatiebureau tussen 3 en 6 maanden?

Het consultatiebureau werkt met het Van Wiechenonderzoek. De vaste onderzoeksleeftijden zijn in deze periode 13 en 26 weken, ongeveer 3 en 6 maanden. Of en wanneer je wordt uitgenodigd, bepaalt jouw organisatie voor jeugdgezondheidszorg.

Rond 3 maanden gaat het om teruglachen, geluiden terugmaken en het hoofd optillen op de buik, en dat staat bij 0 tot 3 maanden. Rond 6 maanden gaat het om de handen, het grijpen en het rondkijken op de buik, en dat staat in de tabel hieronder.

Welk deel van de kinderen laat dit op die leeftijd zien?

De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.

De cijfers komen uit het onderzoek waarop de leeftijden in het Van Wiechenonderzoek zijn gebaseerd, met bijna twintigduizend kinderen die door de jeugdgezondheidszorg in Den Haag zijn onderzocht. Ze zeggen hoeveel van die kinderen het kenmerk op die leeftijd lieten zien. Te vroeg geboren kinderen en kinderen met een laag geboortegewicht zijn er niet in meegeteld.

Wat betekent het als een kenmerk er nog niet is?

De onderzoeksleeftijden sluiten zo goed mogelijk aan bij de leeftijd waarop negen van de tien kinderen het kenmerk laten zien. In de praktijk loopt dat aandeel rond die leeftijden uiteen van 81 tot 100 procent, afhankelijk van het kenmerk.

Een min is daarom een reden om verder te kijken en geen uitslag. De jeugdarts of jeugdverpleegkundige kijkt naar de lijn van jouw kind over meerdere bezoeken.

Omrollen staat niet in deze tabel, omdat het consultatiebureau het heen en weer draaien van rug naar buik pas rond 9 maanden beoordeelt, bij 37 tot 40 weken. Dan laat ruim 97 van de 100 kinderen dit zien.

Rolt je baby rond die leeftijd nog niet, bespreek het dan op het consultatiebureau. Wat de eerste rolpoging thuis verandert, staat bij 5 maanden.

In dezelfde bezoeken worden lengte, gewicht en hoofdomtrek gemeten, en vallen er prikken van het Rijksvaccinatieprogramma. Ook bij de groei telt de lijn over meerdere metingen en niet het getal van vandaag. Hoe je een groeicurve leest, staat in een eigen artikel.

Waarom komt het pakken pas na het spelen met de handen?

Voordat je baby gericht naar een voorwerp grijpt, leert je kind de handen boven de borst bij elkaar te brengen. Dat is een eerste stap naar zelf iets pakken.

Dat is aan de cijfers te zien. Bij 21 tot 22 weken speelt 98,5 van de 100 kinderen al met de handen middenvoor, tegen 95 van de 100 die een voorwerp binnen bereik pakken.

Zolang de armen vooral opzij liggen, blijft de hand buiten het gezichtsveld. Komt de hand middenvoor, dan ziet je baby de eigen beweging en kan leren wat die oplevert.

In deze maanden ontwikkelt het dieptezicht zich, en dat heeft je baby nodig om gericht te kunnen grijpen. Hoe een baby per leeftijd de wereld ziet, staat in een eigen artikel.

Wat kun je thuis oefenen?

Er is geen programma nodig. Dit kun je aanbieden:

• Leg je baby voor het bewegen op de buik terwijl je erbij blijft. Vanaf de geboorte is minstens drie keer per dag het advies, en rond drie maanden vijf keer een kwartier of drie keer een half uur per dag. Het maakt de nek, de rug en de armen sterker.
• Houd voor het grijpen een speeltje middenvoor boven de borst, op ongeveer een armlengte, in plaats van naast het hoofd. Op die plek kan je baby zien en reiken tegelijk.
• Leg voor het rollen iets interessants net naast je baby in plaats van recht ervoor, zodat draaien iets oplevert. Je kunt je baby ook helpen door je baby bij de bovenbenen vast te houden en rustig naar beide kanten te laten rollen.

Onveilige slaapproducten en vergelijken met andere baby’s

• Een wig, een kussen of een matrasbeschermer met ventilerende toplaag gebruiken als bescherming. De bewering dat een baby daarop gewoon kan doorademen, is niet bewezen. Het product voorkomt geen wiegendood.
• Je baby in bed op de buik leggen omdat je baby dan rustiger is. Slaapt een baby op de buik, dan is de kans op wiegendood bijna drie keer zo groot, en bij een baby die het niet gewend is 4,3 keer zo groot. Ook één enkele keer is risicovol.
• Vergelijken met leeftijdsgenoten bij het babyzwemmen of op verjaardagen. Gezonde kinderen verschillen veel van elkaar, zoals de tabel hierboven laat zien.

Bij de eerste rolpoging stopt het inbakeren, en vanaf de eerste rol is de commode of de bank geen plek meer om je baby even te laten liggen. Voor de eerste hapjes geldt dat je start als je baby tussen de 4 en 6 maanden is. Wat er verder bij het rollen, de hapjes en de slaap speelt, staat per maand bij de maandpagina’s.

Als het niet werkt

Niet alles lukt meteen.

Gaat je baby na een halve minuut op de buik huilen, stop dan en probeer het vaker en korter. Op jouw borst of over je onderarm telt ook als buikligging. Blijft het na een week of twee elke dag onmogelijk, of houdt je baby het hoofd steeds naar dezelfde kant, leg dat dan voor op het consultatiebureau.

Daar wordt naar de houding en de vorm van het hoofd gekeken.

Rolt je baby met zes maanden nog niet, dan is oefenen volgens een schema niet nodig. Buikligging en iets interessants naast je baby doen het werk. Noem het op het volgende bezoek, dan wordt er gekeken of alles aan beide kanten even goed beweegt.

Wanneer neem je contact op?

Twijfel over de ontwikkeling is een gewone reden om te bellen, ook tussen twee bezoeken door. Zo weet je wie je waarvoor belt.

Bespreek het met het consultatiebureau, telefonisch of op het spreekuur, als:

• je baby met drie maanden niet teruglacht en geen geluidjes terugmaakt
• je baby niet reageert op geluid, of niet met de ogen zoekt waar een geluid vandaan komt
• het hoofd op de buik niet omhoog komt, of je baby een arm of een been duidelijk minder gebruikt dan de andere
• je baby het hoofd steeds naar dezelfde kant houdt, of het hoofd aan één kant platter wordt
• je je zorgen maakt over de ontwikkeling en er zelf niet uitkomt, want dat is genoeg reden

Naar de huisarts of de spoedpost

Bel direct de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenspoedpost, als je baby duidelijk minder drinkt of minder natte luiers heeft. Maak een afspraak bij de huisarts als je baby niet aankomt, opvallend slap of juist steeds gespannen aanvoelt, of als vaardigheden die er waren weer verdwijnen.

Bel direct de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenspoedpost, bij een baby die suf en moeilijk wakker te krijgen is. Bel ook direct bij een ademhaling die sneller of moeizamer is dan je gewend bent, of bij vlekjes die niet wegdrukken.

Is je baby nog geen drie maanden, bel dan bij 38,0 graden of hoger altijd direct. Bel 112 bij niet reageren, blauw zien of ademnood.

Hoe je bij koorts de adviezen toepast, staat in een eigen artikel.

Noem in het gesprek ook wat er al eerder speelde, zoals een geboorte vóór 37 weken, een bekende aandoening of een eerdere zorg over de ontwikkeling. Bij te vroeg geboren baby’s wordt gerekend met de gecorrigeerde leeftijd, en dat verschuift alle leeftijden in dit artikel. Wat dat inhoudt, lees je bij de gecorrigeerde leeftijd.

Hoe bereid je je voor op het consult?

Schrijf op wanneer je baby iets voor het eerst doet, zoals de eerste rol of een nieuw geluidje, en zet er de datum bij. Dat kan op papier of door de ontwikkeling bij te houden in de app, ook als het gesprek pas weken later is.

Zet je vragen vooraf op papier of in de app, want in de afspraak zelf ben je ze zo kwijt. Hoe je een bezoek voorbereidt, staat in een eigen artikel.

Zie je een kenmerk thuis wel, maar niet in de spreekkamer, zeg dat er dan bij. Dat kan als opmerking bij het onderzoek worden gezet.

Meer contact, maar nog korte nachten

Deze maanden zijn vaak lichter dan de eerste. Tegelijk worden baby’s tussen 3 en 6 maanden gemiddeld iets vaker ’s nachts wakker, van 2,2 naar 2,5 keer. Ongeveer een kwart van de ouders van baby’s tot 6 maanden ervaart het slapen als een probleem.

Als jij op bent, is dat op zichzelf een reden om het te noemen, ook zonder dat er iets met je baby aan de hand is. Spreek af dat je partner of iemand anders één nacht per week of één ochtend overneemt, zodat er een blok slaap is waarop je kunt rekenen.

Kom je op een punt dat het huilen je te veel wordt, leg je baby dan veilig in bed, ga de kamer uit en haal adem. Waar je kunt praten als het huilen je te veel wordt, staat in een eigen artikel.

Deze maanden in de app

De weekkaart in BabyTracker loopt met deze maanden mee. Per levensweek staat wat er vaak speelt, van het eerste rollen tot de oefenhapjes. De eerste rol en de eerste hap leg je vast als mijlpaal, met een foto in het dagboek erbij, en iedereen in het gezin ziet het dezelfde dag.

Zo houd je de ontwikkeling bij

Bij tummy time en buiktijd lees je hoe je het spelen op de buik kunt aanbieden. Wil je de momenten noteren, bekijk dan buiktijd registreren in de app.