Je baby van 8 maanden: kruipen, de pincetgreep en volledige maaltijden

Je zet je baby midden op het kleed, draait je om voor de wasmand, en als je terugkijkt ligt hij een meter verderop bij de plant. Bij veel baby’s komt er rond de acht maanden vaart in het verplaatsen, in welke vorm dan ook: tijgeren of kruipen, draaien om de eigen as, of schuiven op de billen.

Het tempo verschilt sterk per kind. Doelgericht kruipen ontwikkelt zich ergens tussen de zes en twaalf maanden, en negen van de tien kinderen kruipen pas op vijftien maanden op handen en knieën. Een baby van acht maanden die nog niet vooruitkomt, is dus niet laat.

Hieronder staat wat veel baby’s van acht maanden laten zien, wat er verandert aan tafel en in bed, en waarom dit een goede maand is om het huis op kniehoogte na te lopen. De eenkennigheid van maand zeven kan intussen volop meedoen.

Deze maand in het kort

Dit verschilt sterk per kind. De tabel geeft een richting, geen norm.

Wat veel baby’s deze maand laten zien

Baby’s verplaatsen zich op veel manieren, en de ene manier is niet beter dan de andere. De een tijgert met de buik over de vloer, de ander schuift op de billen, en een deel van de kinderen slaat het kruipen helemaal over en gaat van zitten verder naar staan en lopen. Veel baby’s gaan bovendien eerst een tijd achteruit: de armen lopen in ontwikkeling een tot twee maanden voor op de benen, en duwen op de handen brengt een lijf naar achteren. Hoe dat werkt en wat je eraan kunt doen, staat in wanneer gaat een baby kruipen.

In de handjes verandert de greep. Waar eerst de hele hand op iets sloeg, komen nu duim en wijsvinger tegenover elkaar te staan, en daarmee kan je baby voor het eerst iets kleins precies oppakken. Die pincetgreep groeit in de komende maanden: in het Van Wiechenonderzoek pakt op twaalf maanden ongeveer 96 van de 100 kinderen een propje tussen duim en wijsvinger. Voor het zelf eten is die greep een grote stap vooruit, en voor alles wat klein is en op de vloer ligt ook; daarover verderop meer.

Veel baby’s reageren rond deze leeftijd op hun eigen naam, kijken op bij vaste woorden uit de dagelijkse gang van zaken en brabbelen in lange herhaalde reeksen. Het grote overzicht van deze periode staat in je baby van 6 tot 12 maanden; deze maandpagina is daar de uitvergroting van.

Zoeken, verstoppen en afscheid nemen

Leg een speeltje onder een doek en veel baby’s van deze leeftijd trekken de doek weg om het te pakken. Achter dat zoeken zit een nieuwe stap in het denken: iets wat uit het zicht verdwijnt, is voor je baby niet meer meteen weg. Daarom is kiekeboe nu zo’n geliefd spel, en daarom wordt er gezocht naar wat jij verstopt.

Door diezelfde stap kan je baby het lastiger vinden als jij weggaat. Scheidingsangst begint meestal vanaf zes maanden, en hoe lang het duurt verschilt per kind. Het helpt om het afscheid kort en voorspelbaar te houden, elke keer op dezelfde manier, en even hoorbaar te blijven als je de kamer uit bent; zo leert je baby door herhaling dat je terugkomt.

De eenkennigheid die veel gezinnen in de vorige maand zagen beginnen, kan hier dwars doorheen lopen. Dwing het contact met anderen niet af en geef je baby de tijd om vanuit jouw armen te wennen. Voor de overdracht aan oppas of opvang betekent het vooral: iets meer tijd inplannen.

Eten: naar volledige maaltijden

Aan tafel begint een nieuwe fase. Vanaf acht maanden kun je een melkvoeding vervangen door een volledige maaltijd, en tussen de acht en twaalf maanden werk je toe naar drie maaltijden per dag met 2 à 3 melkvoedingen ernaast. Dat vervangen gaat niet in één keer: een maaltijd vervangt pas een voeding als hij groot genoeg is, en reken er ongeveer een week voor om een maaltijd zo op te bouwen. De richtgetallen staan in het voedingsschema.

Brood kon al eerder, en vanaf zeven maanden juist met korst; rond deze leeftijd wordt de broodmaaltijd bij veel baby’s een vast moment. Denk aan zacht beleg zonder honing en zonder zout. De teller van pinda en ei blijft intussen lopen: na de kennismaking is het advies om elke week een flinke eetlepel te blijven geven, zodat het lichaam eraan gewend blijft.

Zelf eten wordt met de nieuwe greep steeds meer het doel: zachte stukjes groente, fruit en brood tussen duim en wijsvinger. Laat je baby daarbij rechtop en rustig zitten en blijf erbij zolang hij eet; dat is het belangrijkste tegen verslikken. Druiven en snoeptomaatjes snijd je in de lengte doormidden of kleiner; heel kunnen ze de luchtpijp precies afsluiten. Twijfel je over structuren, kijk dan terug in eerste hapjes; opbouwen in grofheid gaat in kleine stappen.

Het huis veilig maken

Een baby die zich verplaatst en precies kan pakken, vindt wat jij niet meer ziet liggen. VeiligheidNL vat de belangrijkste maatregelen samen in De 4 van Veilig Ontdekken:

• Traphekjes onder én boven aan de trap, en altijd dicht. Kinderen vallen vaak juist tijdens het zelf omhoog klimmen, en een val van de trap is de meest voorkomende reden dat kinderen met letsel op de spoedeisende hulp komen.
• Schoonmaakmiddelen altijd opbergen, omhoog of achter een slot. Jaarlijks belanden ruim duizend kinderen in het ziekenhuis na het eten of drinken van iets giftigs, vaak uit een aantrekkelijk ogende verpakking.
• Producten met knoopcelbatterijen weghouden bij je kind. Een ingeslikte knoopcelbatterij kan de slokdarm ernstig beschadigen.
• Stopcontacten beveiligen waar je kind bij kan.

Houd daarnaast kleine voorwerpen en losse koorden buiten bereik; met de pincetgreep gaat wat gevonden wordt rechtstreeks naar de mond. Medicijnen en vitamines gaan dezelfde kant op als de schoonmaakmiddelen: omhoog of achter een slot.

Helemaal klaar is het nooit, want een baby die zich verplaatst vindt elke week iets nieuws. Een vast rondje op kniehoogte, elke paar weken opnieuw, werkt daarom beter dan één grote actie; op kniehoogte zie je wat je kind ziet. Kijk ook zo rond bij anderen, want het huis van opa en oma is meestal nog niet aangepast.

Slapen: richting twee dutjes

Een baby van ongeveer acht maanden slaapt gemiddeld 13,3 uur per etmaal, met een spreiding van 8 tot 21 uur, en wordt gemiddeld 2,4 keer per nacht wakker, met opnieuw een grote spreiding van 0 tot ruim 21 keer. Wakker worden in de nacht is op deze leeftijd dus geen uitzondering. Hoe je die cijfers leest, staat in hoeveel slaapt een baby.

Veel baby’s schuiven rond deze maanden van drie naar twee dutjes, en die overgang mag een paar rommelige weken kosten. Als ruwe indeling van de dag kun je aan zo’n twee tot drie uur wakkertijd denken; de marges zijn ruim, en de vermoeidheidssignalen van je kind zijn de echte maat. Nieuwe kunsten worden ook in bed geoefend, dus een baby die rechtop in bed zit of staat, leg je rustig weer neer, zo vaak als nodig. Een korte vaste avondroutine geeft houvast, juist in weken waarin veel verandert.

Wordt de nacht een paar weken breed onrustig, dan valt dat vaak samen met de stappen van deze periode: rond de acht tot tien maanden zien veel gezinnen een onrustige slaapperiode van twee tot zes weken. Houd het ritme en het ritueel gelijk en stel grote veranderingen even uit. Wordt het na zes weken niet beter, of gaat het slechte slapen samen met ziekte of slecht drinken, bespreek het dan met het consultatiebureau of de huisarts.

Als deze maand rommelig loopt

De overgang van drie naar twee dutjes verloopt zelden in één keer. Het oude ritme past niet meer en het nieuwe nog niet, en daartussen zit vaak een baby die aan het eind van de middag op is. Rustig opschuiven met de slaaptijden en een wat vroegere avond maken die weken meestal draaglijker dan strak vasthouden aan het oude schema.

Blijft het na een paar weken schuren, noteer dan een paar dagen hoe laat je baby sliep en hoe lang hij daarvoor wakker was. Dat maakt zichtbaar waar het knelt, en het is precies waar het consultatiebureau mee kan meekijken als je er samen niet uitkomt.

Ook bij het bewegen is de spreiding groot. De een kruipt deze maand door de kamer, de ander begint net met draaien, en sommige kinderen kruipen nooit. Kijk naar de afgelopen weken in plaats van naar de kalender: doet je kind meer dan vorige maand, dan gaat het vooruit. Dat vergelijken gaat makkelijker als je de ontwikkeling bijhouden in een app gebruikt, want dan zie je met een datum erbij wat je kind vorige maand deed.

Samen doen

Verstopspelletjes passen precies bij wat je baby nu leert: een speeltje onder een doek, jij achter de deur, kiekeboe in alle varianten. Ze oefenen het zoeken naar wat uit het zicht is, en op een speelse manier ook het korte afscheid. Verder doen dingen in een bak stoppen en er weer uit halen het goed, net als samen een toren omgooien. Benoem wat je baby pakt en ziet; hij begrijpt woorden maanden voordat hij ze zelf zegt.

Maak van de vloer het speelterrein: een kleed dat niet wegglijdt, een paar manden om leeg te halen, en iets aantrekkelijks net buiten bereik. Meer spelideeën staan in spelen met je baby. In maand negen wordt het optrekken bij veel baby’s serieus; het huis dat je nu veilig maakt, is daar alvast klaar voor.

Wanneer neem je contact op?

De vaste signalen blijven: slecht drinken, minder natte luiers, sufheid of koorts met een zieke indruk. Bel daarvoor de huisarts, en buiten kantoortijden de huisartsenspoedpost.

Voor de ontwikkeling geldt: bespreek het op het consultatiebureau als je baby één lichaamshelft duidelijk minder gebruikt, weinig variatie in het bewegen laat zien, opvallend weinig contact of geluid maakt, of iets niet meer doet wat hij eerder wel kon. Verplaatst je kind zich rond de twaalf maanden nog op geen enkele manier, dan is dat het moment om het voor te leggen; op die leeftijd tijgert ongeveer 96 van de 100 kinderen. Meestal is het tempo; soms is het een reden om mee te kijken, en daar zijn ze voor.

Mijlpalen stapelen zich op

Kruipen, optrekken, de eerste boterham: in deze maanden vult het dagboek zichzelf. In BabyTracker leg je elke mijlpaal vast met datum en foto, en zien opa en oma het dezelfde dag, zonder groepsapp. Bij elke mijlpaal staat de gebruikelijke leeftijdsmarge, bewust ruim genomen.

Bekijk mijlpalen en fotos