Home / Kennisbank / Ontwikkeling / Je baby van 12 maanden: de eerste verjaardag en de dreumestijd
OntwikkelingJe baby van 12 maanden: de eerste verjaardag en de dreumestijd
Je baby wordt één jaar. In het afgelopen jaar is er veel veranderd, en ook de komende maanden leert je kind weer nieuwe dingen.
Rond de eerste verjaardag zet ongeveer de helft van de kinderen de eerste losse stapjes, en veel kinderen zeggen hun eerste woordjes, de meeste tussen 12 en 18 maanden. Veel kinderen van 12 maanden begrijpen korte zinnetjes, wijzen naar wat ze willen en eten met de pot mee.
De variatie is groot. Bij 98 van de 100 kinderen valt het loslopen tussen 8,2 en 17,6 maanden, en ook voor de eerste woordjes lopen de marges ruim door.
Hieronder staat wat er bij een baby van 12 maanden gebruikelijk is, wat er na de verjaardag verandert in eten en slapen en wanneer je het consultatiebureau belt.
Wat er bij jouw kind speelt, kan alleen iemand beoordelen die je kind ziet. Waar je kind in maand elf mee bezig was, oefent het deze maand verder, en de maanden daarvoor staan in het overzicht van 6 tot 12 maanden.
In het kort
- De helft loopt los rond 12 maanden, en de variatie loopt tot na 17 maanden.
- De meeste kinderen zeggen hun eerste woorden tussen 12 en 18 maanden, en verstaan loopt voor.
- Vanaf 1 jaar is 300 milliliter halfvolle of magere zuivel per dag genoeg.
- Kinderen slapen gemiddeld 12,8 uur per dag en nacht, van 6,5 tot 16 uur.
- Niet los zitten, weinig contact of niets nadoen rond het jaar? Bel het consultatiebureau.
Wat zie je vaak bij een baby van 12 maanden?
De tabel geeft een algemeen beeld; wat bij jouw kind past, kan daarvan afwijken.
| Onderdeel | Wat je vaak ziet |
|---|---|
| Bewegen | De helft zet rond 12 maanden losse stapjes. Kruipen of langs meubels lopen is even gebruikelijk |
| Praten | Eerste woordjes meestal tussen 12 en 18 maanden, en verstaan loopt maanden voor |
| Eten | Mee met de pot, en vanaf 1 jaar 300 milliliter halfvolle of magere zuivel per dag |
| Slapen | Gemiddeld 12,8 uur per dag en nacht (van 6,5 tot 16 uur), vaak nog een middagslaapje |
| Verzorging | Prikken met 12 en 14 maanden volgens de uitnodiging, naar de tandarts kan zodra er een tandje is |
Wat doen kinderen rond de eerste verjaardag?
Rond het jaar komt alles naast elkaar voor. Sommige kinderen kruipen, andere schuifelen langs de bank of staan een paar tellen los, en bij ongeveer de helft komen de eerste losse stapjes.
Het consultatiebureau kijkt met ruime grensleeftijden mee. Rond 15 maanden loopt ongeveer 97 van de 100 kinderen langs meubels, en rond 18 maanden loopt ongeveer 95 van de 100 los. Ongeveer 4 van de 100 kinderen slaan het kruipen op handen en knieën helemaal over en verplaatsen zich op een andere manier.
De handen worden preciezer. Veel kinderen pakken nu kleine stukjes eten tussen duim en wijsvinger, stoppen iets in een bakje en halen het er weer uit, en eten steeds meer zelf.
Je kind begrijpt al veel meer woorden dan het zelf zegt, en dat verschil is maanden groot. Veel kinderen reageren op hun naam, begrijpen korte zinnetjes en wijzen naar wat ze willen.
De meeste kinderen zeggen hun eerste woordjes tussen 12 en 18 maanden. Zo’n woordje hoeft niet op een volwassen woord te lijken, zolang het elke keer hetzelfde betekent.
Zeg hardop wat je kind aanwijst. Je kind krijgt het woord dan te horen op het moment dat het er zelf naar kijkt. Reageren op wat je kind bedoelt en het goede woord er rustig achteraan zeggen is genoeg, les geven hoeft niet.
Welke melk geef je na de eerste verjaardag?
Vanaf 1 jaar kun je opvolgmelk vervangen door gewone koemelk, bij voorkeur halfvol of mager. Die bevatten minder verzadigd vet dan volle melk, met evenveel eiwit, calcium en vitamine B2 en B12.
Twee bekertjes van 150 milliliter per dag zijn genoeg, en yoghurt en karnemelk tellen mee. Speciale dreumes- of peutermelk is niet nodig.
In totaal drinkt een kind van deze leeftijd ongeveer een liter per dag, de melk meegerekend, en verder vooral water.
Geef je borstvoeding, dan hoeft er rond de verjaardag niets te stoppen. Je kunt daarmee doorgaan zolang jullie dat fijn vinden. Krijgt je kind nog een paar keer per dag de borst, dan geef je wat minder andere zuivel.
Aan tafel eet je kind met de pot mee, met drie maaltijden en een paar tussendoortjes. Voeg geen zout toe aan het eten, in elk geval tot je kind 4 jaar is.
Vitamine D blijft er dagelijks bij, 10 microgram tot de vierde verjaardag. Honing kan vanaf 1 jaar wel, al is het suiker en houd je het dus beperkt.
Veel kinderen gaan in het tweede jaar wisselender eten. De ene dag veel, de andere dag bijna niets. Je hoeft eten niet op te dringen, en het bord hoeft niet leeg.
Twijfel je of je kind genoeg binnenkrijgt, kijk dan met het consultatiebureau naar de groeicurve. Die volgt het patroon over weken en zegt daardoor meer dan één maaltijd.
Hoeveel slaapt een kind van 12 maanden?
Een kind van ongeveer 12 maanden slaapt gemiddeld 12,8 uur per dag en nacht, en het loopt uiteen van 6,5 tot 16 uur. Kort wakker worden komt op deze leeftijd nog veel voor. Gemiddeld is dat 1,8 keer per nacht, en het loopt uiteen van 0 tot 13,5 keer.
Wanneer gaat een kind van twee naar één dutje?
Na ongeveer 9 maanden slapen de meeste baby’s overdag ongeveer 2 keer. Een kind van 1 jaar doet vaak nog een middagslaapje van anderhalf tot twee uur.
De overgang naar één dutje verschilt per kind, en je kunt rekenen op een paar rommelige overgangsweken. Hoe je die overgang naar één dutje soepel maakt, staat in een eigen artikel.
Op een dag waarop het dutje mislukt, kun je de bedtijd een half uur naar voren halen. Zo vang je de gemiste slaap op zonder het ritme om te gooien.
Voor het bed zelf verandert er niets. Leeg en veilig blijft de regel, ook nu je kind erin staat en springt.
Wat speelt er praktisch rond de eerste verjaardag?
Rond de eerste verjaardag staan er volgens het Rijksvaccinatieprogramma twee prikmomenten op de kalender. Met 12 maanden krijgt je kind de laatste DKTP-Hib-HepB-prik en de pneumokokkenprik, en bij het consult rond 14 maanden volgen de BMR-vaccinatie en de MenACWY-vaccinatie.
De persoonlijke uitnodiging en het advies van het consultatiebureau zijn daarbij leidend.
Voor het gebit is het advies om je kind mee te nemen naar de tandarts of mondhygiënist zodra het eerste tandje er is, in elk geval voor de eerste verjaardag. Dat kan bijvoorbeeld bij je eigen controle. Heeft je kind rond de eerste verjaardag nog geen tandje? Dat komt voor. Noem het dan op het consultatiebureau.
Gaat je kind buiten lopen, dan komen de eerste schoenen in beeld. Wat daarover wel en niet vaststaat, lees je bij de eerste stapjes.
Kijk rond de verjaardag ook even na of je kind nog binnen de lengte- en gewichtsgrens van de autostoel valt.
Wat er daarna komt, van lopen en praten tot de eigen wil, staat bij de tijd van 1 tot 2 jaar.
Wat kun je samen doen?
Spelen wordt rond het jaar echt samenspel. Denk aan blokken stapelen en om laten vallen, een bal over de grond heen en weer rollen en verstoppen achter de bank en weer tevoorschijn komen.
Veel kinderen willen hetzelfde spelletje telkens opnieuw. Dat herhalen is hun manier van oefenen. Buiten is een grasveld of een vijver met eenden op deze leeftijd al een uitje.
Wat als je kind nog niet loopt of praat?
Een verjaardag zet vergelijkingen op scherp. De ene jarige loopt rondjes om de tafel, de andere kruipt er tevreden omheen.
Dat komt voor, want het loslopen kan tot na de zeventiende maand duren. Bij los staan en los lopen loopt de leeftijd tussen kinderen het verst uiteen.
Vaak zie je maandenlang een kind dat er bijna is. Het trekt zich op, loopt met houvast langs de bank en laat soms een paar tellen los, en gaat dan toch weer op handen en knieën verder.
Zie je die tussenstappen, dan oefent je kind het lopen al. Noteer je zo’n stapje kort, dan zie je later terug wat er in een paar weken is veranderd. Dat kan als je de ontwikkeling bijhoudt in een app, en je neemt die aantekeningen mee naar het consult.
Is je kind te vroeg geboren, dan kijkt het consultatiebureau naar de gecorrigeerde leeftijd, en dat scheelt bij deze mijlpalen soms maanden.
Wanneer neem je contact op?
Het consultatiebureau volgt de ontwikkeling bij elk bezoek met het Van Wiechenonderzoek. Wie je belt, hangt af van wat je ziet.
- Noem het bij het eerstvolgende consult of bel voor een extra afspraak als je kind rond het jaar nog niet los zit of zich nog niet verplaatst. Dat geldt ook als je kind weinig reageert op de eigen naam, weinig contact maakt of niets nadoet van gebaren en geluiden. Loopt je kind rond 15 maanden nog niet met houvast langs meubels, dan geldt hetzelfde.
- Bel het consultatiebureau ook tussendoor als je kind kwijtraakt wat het al kon, of als het rond 18 maanden nog geen losse stapjes zet.
- Bel direct de huisarts, en buiten kantooruren de huisartsenspoedpost, als je kind slecht drinkt, suf is of koorts heeft en een zieke indruk maakt.
De grensleeftijden van 15 en 18 maanden zijn ruim, en ook de marges voor het eerste woordje lopen ruim door. Of je kind contact maakt, je begrijpt en dingen nadoet, zegt nu meer dan of het al loopt.
Gold er al iets voordat dit speelde, zoals een vroeggeboorte, een bekende aandoening of een eerdere verwijzing? Noem dat er meteen bij, want het bepaalt hoe er gekeken wordt.
Terugkijken op jullie eerste jaar
Een eerste verjaardag is ook een terugblik op jullie eigen jaar, en dat jaar was voor veel ouders zwaarder dan de fotoreeks laat zien.
Vergelijken met andere kinderen gaat op een feestje vanzelf, ook als je weet dat de variatie groot is.
Knaagt er een vraag over de ontwikkeling, schrijf die dan op en neem die mee naar het eerstvolgende consult. Of bel er deze week nog over naar het consultatiebureau, want je hoeft daar geen ander probleem voor te hebben.
En merk je dat je zelf al maanden slecht slaapt of somber bent, dan kun je daarvoor bij je eigen huisarts terecht.
Het eerste jaar bewaren
Van de eerste dagen thuis tot de eerste verjaardag: in het dagboek van BabyTracker bewaar je jullie foto’s, verhaaltjes en mijlpalen. Je kunt ze in de app teruglezen en een pdf maken van de nieuwste momenten, met maximaal 25 foto’s. Die kun je printen of delen met familie. Voor het tweede jaar gebruik je gewoon hetzelfde dagboek.
Bronnen en verantwoording
- NCJ, JGZ-richtlijn Motorische ontwikkeling (tabel 2.1 uit de WHO Multicentre Growth Reference Study) en Van WiechenonderzoekNCJ: Van Wiechenkenmerken
- NCJ, JGZ-richtlijn Slaap (2026), 2.3 Normaal slaapgedrag (geraadpleegd september 2026)JGZ-richtlijn Slaap (huidige versie)
- NCJ, JGZ-richtlijn Mondzorg (2025)Jgz richtlijn mondzorg
- Voedingscentrum: wat geef ik te drinken (dreumes en peuter), geef ik mijn kind volle, halfvolle of magere melk, moet ik speciale dreumesmelk of peutermelk geven, wat kun je beter niet geven aan je babyGeef ik mijn kind volle, halfvolle of magere melk? Moet ik speciale dreumesmelk of peutermelk geven? Wat kun je beter niet geven aan je baby? Wat geef ik te drinken? Wat geef ik mijn kind te drinken? (4 t/m 12 jaar)
- RIVM, RijksvaccinatieprogrammaWebsite van het Rijksvaccinatieprogramma
- Thuisarts.nl (overige bronnen geraadpleegd augustus 2026)Website van Thuisarts.nl
- Nederlands Jeugdinstituut, Baby: slapen en Baby: taal, de eerste woordjes (nji.nl)Baby taal eerste woordjes Baby slapen
- WHO, Motor Development Study, percentielentabel (who.int)WHO: Motor development milestones en referentietabellen
- NCJ, Van Wiechenkenmerken 63, 67 en 68 (ncj.nl)NCJ: Van Wiechenkenmerken
- JGZ-richtlijn Mondzorg, toeleiden naar een mondzorgverlener (nagelopen oktober 2026)Jgz richtlijn mondzorg
Gecontroleerd op 27 augustus 2026. De redactie van BabyTracker loopt elk artikel na bij de bronnen hierboven en past de tekst aan als een richtlijn verandert.
Dit artikel is algemene informatie en geen medisch advies. Het advies van je consultatiebureau, verloskundige of huisarts gaat altijd voor. Twijfel je over de gezondheid van je baby, neem dan contact op met het consultatiebureau of je huisarts.
Veelgestelde vragen
Wat kan een baby van 12 maanden?
De helft van de kinderen zet rond 12 maanden de eerste losse stapjes, en bij 98 van de 100 valt dat moment tussen 8,2 en 17,6 maanden. Veel kinderen zeggen een eerste gericht woordje, wijzen naar wat ze willen, begrijpen korte zinnetjes en eten met de pot mee. De variatie is bij elk van deze stappen groot.
Welke melk geef ik na de eerste verjaardag?
Vanaf 1 jaar kan gewone koemelk erbij, het liefst halfvol of mager, met minder verzadigd vet en evenveel eiwit en calcium als volle melk. Twee bekertjes van 150 milliliter per dag zijn genoeg, en yoghurt en karnemelk tellen mee. Peutermelk is niet nodig, en vitamine D blijft wel dagelijks tot vier jaar.
Hoeveel slaapt een kind van 1 jaar?
Gemiddeld 12,8 uur per dag en nacht, en het loopt uiteen van 6,5 tot 16 uur. Na ongeveer 9 maanden slapen de meeste baby's overdag ongeveer 2 keer, en een kind van 1 jaar doet vaak nog een middagslaapje van anderhalf tot twee uur.
Mijn kind van 1 jaar loopt nog niet en zegt geen woordjes. Wat kan ik doen?
Het loslopen kan tot na de zeventiende maand duren, en 18 maanden is de grensleeftijd. Ook voor de eerste woordjes zijn de marges ruim, en contact maken, begrijpen en nadoen zeggen op deze leeftijd meer. Twijfel je, dan kijkt het consultatiebureau mee en hoef je niet te wachten tot het volgende consult.
Wat gebeurt er bij het consult rond 14 maanden?
De jeugdgezondheidszorg kijkt dan naar de ontwikkeling, en op die leeftijd staan de BMR-vaccinatie en de MenACWY-vaccinatie gepland. De persoonlijke uitnodiging en het advies van het consultatiebureau zijn leidend.
Wanneer ga je met je kind naar de tandarts?
Neem je kind mee naar de tandarts of mondhygiënist zodra het eerste tandje er is. Dat kan bijvoorbeeld tijdens je eigen controle. Het advies is dit in elk geval voor de eerste verjaardag te doen.
Mag een kind van 1 jaar honing?
Ja, vanaf 1 jaar kan het wel. Honing is suiker, dus houd het beperkt. In het eerste jaar blijft honing van het menu.
BabyTracker op je telefoon
€ 4,99je betaalt één keer, voor iedereen in je gezin
Je betaalt eenmalig via de App Store of Google Play. Daarmee kun je alle functies gebruiken, inclusief latere updates. Je partner en de andere mensen in jullie gezin betalen niets extra.
Voor iPhone en Android, in de App Store en Google Play.